kteb.jpg

بەشی بیست و چوارەم: هەڵسەنگاندنی كتێبی سەرۆكی سەنگاپورە (من العالم الثالث إلی الأول)

مەلا بەختیار

(روخسارە راستەقینەكان دزێو دزێو لەكوردستاندا دەركەوتن)

سیاسەتی ریشەكێشكردنی گەندەڵی، نەك هەر رای گشتی رازی‌و متمانەی حیزبی دەسەڵاتدار، پتەو دەكات، بەڵكو وڵاتەكەش دەوڵەمەند و خەڵكیش خۆشگوزەران دەبن. ئاكام، تاوان كەم‌و ئاسودەیی كۆمەڵایەتیش فراوان دەبێ‌. كۆی ئەو سیاسەت‌و دەستكەوتانەش، لەسەر ئاستی نێودەوڵەتیدا، وڵات دەگەیەننە لوتكەی پێشكەوتن. لەمبارەوە، سەرۆكی سەنگاپورە، دەڵێ‌:

"لەڕووی –تیۆریەوە- ئاسانە دەست بكرێ‌ بە باسكردنی ئاكاری بەرز و بڕوای بەهێز بۆ شیلگیری ریشەكێشكردنی گەندەڵی. وەلێ‌، ئاستی نیەتی پاك سەختە بپارێزرێ‌، تەنها لەو كاتەدا نەبێ‌ كە رابەرەكان بێ جیاوازی لێبڕاو بن بۆ هەڵسوكەوت لەتەك پێشێلكەرانی یاسادا؛ دەشبێ‌ پشتیوانی مەكتەبی لێكۆڵینەوە بكرێ‌، هەتا بێ‌ سڵەمینەوە لە خزمایەتی، رێسا و سیستەم بچەسپێندرێ‌".(ل216)

ئەو سیاسەتە، سەنگاپورەی گەیاندۆتە ئەم ئاستە بەرزەی، سەرۆكەكەیان دەێژێ‌:
"كتابی ساڵانە كە پەیمانگای بەڕێوەبردنی نشونما بۆ كێبەركێی جیهانی دەریدەكات، ساڵی 1997 وڵاتانی كەمترین گەندەڵی ریزبەند كردووەو (10) پلەی بۆدەوڵەتە نمونەییەكان داناوە. سەنگاپورە، (9,18) پلەی وەكو وڵاتێك كە كەمترین گەندەڵی لە كۆڕبەندی دەوڵەتانی باشوری رۆژهەڵاتی ئاسیادا هەیە، داناوە. ئەمیش پێش: هۆن كۆنگ، ژاپۆن، تایوان. دەزگای شەفافیەتی نێودەوڵەتیش كە بارەگاكەی لە (بەرلین)ە، سەنگاپورەی لە حەوتەمین پلەی سەر ئاستی جیهاندا ساڵی 1998 دانا، كە گەندەڵی لە دەزگا و فەرمانگە و بەڕێوەبەرایەتیەكانیدا نییە".(ل216-217)

گەلێك مایەی شانازییە، وڵاتێكی بە كولەمەرگی ژیاوی جیهانی سێهەم، بە شیلگیری رابەرانی، بگەیەندرێتە ئاستێك، لە دژایەتیكردنی گەندەڵیدا، پێش ژاپۆنیش بكەوێ‌.

خۆم پێموایە، ئەم سیاسەتە لە قۆناغی گوزەری دیموكراسیدا، بۆ ژێرخانی ئابوری پتەو، بۆ خۆشگوزەرانی، بۆ لانەدان بەلای راستی خۆپارێزو توندڕەوی خۆنەپارێز، زۆر زۆر دەستكەوتی زیاترە، لە هەر چەشنە لافلێدانی تیۆری زەردو سورو سەوزی تر، كە لە رووی تیۆری‌و بەرزكردنەوەی دروشمی فریودەرانەوە، قۆناغەكانی مێژوو جێدێڵن. بەڵام ناتوانن یەك كێشەی بنەڕەتی كۆمەڵایەتی چارەسەر بكەن‌و تەواوی بەها جوانەكانیش، بە پەلاماری ئاژاوەگێڕی، بەشێوەیەكی كاتیی لەبەرچاو دەخەن.

هێزی توندڕەو، یان پۆپۆلیستی، یاخود كۆنەپەرستی، هەمیشە لەمێژوودا، مەترسی هەڵگەڕانەوەیان هەیە، یان ببنە راستڕەوی بێلەزەت، یاخود هەڵبدێرێن بەرەو فاشیەت‌و تۆتالیتاری.

لەكوردستاندا.. كە جارێ‌ سەربەخۆش نییە لەسەر شانۆی سیاسی، لەم شانۆگەرییەمان، بە ئەكتەری ئارایشتكراوی جیاوازەوە بینی، بەڵام مێژوو، دەمامكەكانی دڕی‌و روخسارە راستەقینەكانی دزێو دزێو دەرخست!!

لە بەشی (بیست‌و پێنجەم)دا، باسی هەڵدێری كۆمۆنیستەكانی چین‌و بەرتیل دان بۆ دابینكردنى پۆست، دەكەین.


ئەم بابەتە 46 جار خوێندراوەتەوە