Sami_Hadi.jpg

كەرەنتینەو پیرەمێردی نەمر

سامی هادی

لەو ماوانەی كەرەنتینەدا، بۆ بە دەستخستنەوەی هێندێ‌ سەرچاوەی گرنگ ‌و پێویست چ بۆ خۆم ‌و بۆ هەندێك لەو هاوڕێ‌ خۆشەویستانەم، كە پێویستیان پێبوو، خەریكی گەڕان و دۆزینەوەی هەندێ كتێب و سەرچاوە بوم، لەو سەروبەندەدا نامیلكەیەك سەرنجی راكێشام، ئەویش بیرەوەریەكانی، یاخود یاداشتەكانی پیرەمێرد بوو. شاعیر و رەخنەگر و توێژەر  كاك ئومێد ئاشنا  لە نێو پرۆژەی دۆزینەوە و ساغكردنەوەی شیعرەكانی پیرەمێرددا، ئەو سەرە قەڵەمانەشی یاداشت كردبوو، كە كاتی خۆی پیرەمێرد لە شێوەی گێڕانەوەی بیرەوەریدا لە رۆژنامەكەی خۆی، بڵاویكردونەتەوە.

دیارە كۆی ئەم نامیلكەیە، تەنیا (33) لاپەڕەیە، ئەزمونی چەندین ساڵەی پیرەمێرد بووە كە لە بواری رۆژنامەوانیدا، بڵاویكردونەتەوە، چاپەكە واپێدەچێ‌ بە ئیستینساخ كرابێت و ساڵی بڵاوكردنەوەیشی 1996ە. دوای ئەوەی جارێكی تریش پیاچومەوە، كۆمەڵێك سەرنجی گرنگم لا گەڵاڵە بوو، كە پێم وایە دەكرێت، بە بنچینەی مانیفێستی پیرەمێرد، چ ئەوكاتەی لە كوردستان بووە، دوای دەرچونی لە كوردستان، جارێكی تر گەڕانەوەی كوردستان. خاڵە جەوهەریەكانی ئەم سەرە قەڵەمانەی پیرەمێردی مەزن، چەندین بواری ئێجگار گرنگ دەگرنەوە. وەك هەنگاوە رۆشنگەریەكانی پیرەمێرد، سیاسەت بەمانا نیشتمانی و نەتەوەییەكانی، ئەدەب و رەخنە و وەرگێڕان، كاری رۆژنامەوانی، وەك كەسێكی خاوەن ئەزمونی هەندەران.... هتد.

بەڵام ئەوەی جێگەی سەرنج بوو، یاخود ئەوەی من مەبەستمە قسەی لەسەر بكەم، گفتوگۆیەكی كورتی نێوان پیرەمێرد و بێكەسی شاعیرە، دیارە روانگەی بێكەسی شاعیر، ئەو روانگە باوەی ئەو سەردەمە بووە بۆ شیعر، بەڵام پیرەمێرد، لە روانگەیەكی نوێخوازی و تێگەیشتن لە قۆناغ و ئەركی تازەی شیعر، وەڵامی بێكەسی داوەتەوە، دەڵێت "(ئەم یەك دوو رۆژە فائیق بێكەسم) دی، وتی، ئەوە تۆ بۆچی هەندێ‌ شیعری شێوەی شاعیرانی پێشوو ناڵێی؟! شیعری خەیاڵی و غرامی و مەعشوق نەبێ‌ ناخۆشە!، تۆ هەر لەسەر هەڵپەڕكێ‌ دەڕۆی، شیعری وشك و بێ‌ درۆ ئیتر بەسە".

وتم: فائیق بەڕاستمە شاعیر نیم و ئێستا ئەوروپایی هەرچی شاعیریان هەیە، لە خولیاو مبالەغە لایانداوە مادی و حەقیقی دەنووسن، ئێستا من لە هەندێ‌ شیعری پڕ ئیغلاق كۆنی خۆم شەرمەندەم، خۆ هەندێ‌ تەشبیە هەیە كە جاران زۆر پەسەند بوو، ئێستا لێی ورد ئەبینەوە، پیاو مەحبوبەی لا ئەبێ‌ بەدەڵە دێوێ‌ تا بتوانی، لێی رائەكەی. مەسەلەن وتوویانە:

ئەبرۆی كەمەندی رۆستەم و گبو كەمەندی زال
لەئافرەتدا، پیاو چۆن لێی ناترسێ‌؟! زولفیان داناوە بەرەشمارو بەداری سەروو) هتد.

لێرەوە دەمەوێت بڵێم، دوای گەڕانەوەی پیرەمێرد. دیارە بە باكگراوندێكی رووناكبیری و ئەدەبی و رۆژنامەوانی هاوچەرخ، دەگەڕێتەوە شاری سلێمانی، پیرەمێرد چاك دەزانێ‌ نوێخواز لە سەرجەم ئەدەبیاتی دونیادا، چۆن ئامێزی بۆ نوێخوازی كردۆتەوە، توانیویەتی ئەو قاڵبە تەقلیدیانەی نوسین و پەخشان، شیعر تێپەڕێنێت، بۆیە بە زمانێكی سادە و تازە، دێتەوە نێو ئەم وەرچەرخانە گەورەیە، بێگومان لە كۆ قەڵەمی پیرەمێردا، رەنگی داوەتەوە.

ئەم كورتەی بیرەوەریانەی، چەندین سەرە قەڵەمی نوێخوازی تری لە دوو توێی خۆیدا، ئاوێتەی باری سەرنجی جیاواز جیاواز كردووە، بەو ئومێدەی لە ئایندەیەكی نزیكدا ئەم كورتیلە یاداشتەی پیرەمێردی نەمر، بەشێوازێكی زۆر جوانتر چاپ بكرێنەوە، ئینجا دەزانن، ئەم قەڵەمە نوێخوازە، وەك رۆشنگەرێك و  وەك ئەو كەسەی پێیوایە زمان كوڵەكەی یەكگرتنی نەتەوەو نیشتمانە و دەبێت بخرێتە چوارچوەی  فەرهەنگی یەكگرتووەوە، زمان لە وشەو دەستەواژەی بیانی پاكبرێتەوە، لەگەڵ چەندین سەرە قەڵەمی گرنگ و پڕ بایەخ تر.


ئەم بابەتە 1061 جار خوێندراوەتەوە