kteb.jpg

بەشی (49): هەڵسەنگاندنی كتێبی سەرۆكی سەنگاپورە (من العالم الثالث إلی الأول)

مەلا بەختیار

"ئایا.. بێ‌ یارمەتی ‌و راپەڕین، شۆڕش سەردەگرێ‌؟"

لە كتێبی "شۆڕشی كوردستان‌و گۆڕانكاریەكانی سەردەم"دا، لەو نوسەرانەم، كە ئەو رێسایەم رەتكردۆتەوە گوایە، شۆڕشی چەكداری، بەبێ‌ هاوكاری‌و پشتیوانی سەردەخرێ‌. لە لاپەڕە (215)ی كتێبی ناوبراودا، نوسیومە:

"ئایا بێ‌ پشتیوانی، بێ‌ یارمەتی دەرەكی، بێ‌ چەك، پارە، تفەنگ، دەرمان‌و هاتوچۆكردن بۆ دەرەوە، شۆڕشی درێژخایەن سەردەخرێ‌، یان نا؟ ئەمە یەكێكە لەو كێشانەی ئەوەتەی جەنگی یەكەمی ئیمپریالیستیانە رویداوە، مشتومڕی لەسەرە".

هەر لەو كتێبەدا، نمونەی شۆڕشەكانی جیهانم هێناوەتەوە، لە شۆرشی چینەوە بۆ ڤێتنام، كۆریا، لاوس، كوبا.. كە چۆن بەبێ‌ هاوكاری دەرەكی سەرنەدەكەوتن. ئەمە لەكاتێكدا، چەپەكان لەحەفتاكاندا، لەو باوەڕەدا بوین، تەنها پشت بەخۆبەستن بۆ سەرخستنی شۆڕش بەسە. كەچی مێژوو دەریخست، ئەو باوەڕە چەپگەرا رۆمانسیە، لەسەر ئەرزی واقیعدا، لەناو هیچ شۆڕشێكدا، بە شۆڕشەكانی كوردستانیشەوە، ناتوانێ‌ ئامانجەكان بەدی بێنێ‌!

كەمبۆدیا، كە لە خەباتدا بوو، چین‌و شورەوی تەواو دژی ئەمریكا پشتیوانییان دەكرد. كاتێك، ڤێتنامی داگیر كرد، ئەمجارە هاوكێشە نێودەوڵەتی‌و ئیقلیمیەكان، سەبارەت بە خەمیرە سورەكان‌و تێكۆشەرانی تری رزگاریخواز، دەگۆڕدرێ‌. ئەمریكای داگیركەری پێشووی كەمبۆدیا، دەبێتە پشتیوانیان دژی ڤێتنام. چین‌و ئەمریكای دوژمنی یەكتری جاران، دەبنە هاوپەیمان بۆ پشتیوانی كەمبۆدیا.. لەمبارەوە سەرۆكی سەنگاپورە دەڵێ‌:

"ئەمریكیەكان سەرەتا نەیاندەویست جارێكی تر بكەونەوە ناو زەلكاوی پارتیزانی لە وشكانی ئاسیادا. توانیمان قەناعەتیان پێ بكەین، هاوكاریەكی كەمی ناجەنگییان لەسەرەتاوە بكەن، پاشان جەنگیش، بەڵام بۆ دوو لایەنی غەیرە كۆمۆنیستەكان، كە بەرەنگارییان دەكرد".(ل416-417)

ئەوە ئەمریكا، بەڵام سەبارەت بە چین، لە هەمان دۆخی سیاسیداو لەسەردەمی (تینگ شیاو پینگ)دا كە سیاسەتی چینی لە فەلسەفەی ماوتسیتۆنگەوە، لە تۆتالیتاریزمەوە بۆ كرانەوەی ئابوری‌و سیاسی گۆڕی، ئاوا دەنوسێ‌:

"تینگ شیاو پینگ، توانی پەلاماردانی تایلەند، بە هێرشكردنە سەر ڤێتنام لە شوباتی 1979 رەتبكاتەوەو بەخوێنی چینیەكان نرخەكەی دا. بەو هێرشە چەواشەیەی پەكین 1980 بەرگری لەخۆی كرد دژی ڤێتنام‌و ناچار بوو 60%ی هێزەكەی لە سنوری چین‌و ڤێتنامدا بڵاوبكاتەوە".(ل417)

من، لە (1989)وە، گوتومەو دوپاتیشم كردۆتەوە، كە نە خەباتی چەكداری بەبێ‌ پشتیوانی گەورە سەردەگرێ‌‌و نە خەباتی چەكداریش بە دابڕاوی لە راپەڕین، ئەنجامی دەبێ‌. واتا:

كە خەباتی چەكداری هەبوو، دەبێ‌ پشتیوانی ئیقلیمی‌و نێودەوڵەتی بۆ دابین بكرێ‌.. جاری واش هەیە، لە دوژمنی چینایەتی‌و ئایدیۆلۆژی‌و سیاسی رێبازی شۆڕشەكەش، ناچاری وەرگرتنی هاوكاری دەكرێی!! ئەگینا، لە بازنەیەكی داخراودا دەخولێنەوەو یەك (كم2) رزگار ناكرێ‌. تەنها، دەكرێ‌، خەباتی چەكداری وەكو شێوازێكی خەبات بخرێتە خزمەتی ستراتیژی راپەڕین‌و خەباتی مەدەنی-پەرلەمانی، ئینجا، دەگاتە ئامانج.

ئەو بۆچونەم، لە "شۆڕشی كوردستان‌و گۆڕانكاریەكانی سەردەم-1989"دا نوسیوەو لە دەیان وتارو كۆڕیشدا، دوپاتم كردۆتەوە. ئەوەتا، زیاتر لە (30) ساڵ بەسەر ئەو بۆچونانەم تێدەپەڕێ‌، دۆخی بەشەكانی كوردستان لەبەرچاوماندایە.. كە بە خەباتی چەكداری نەتوانراوە، گوندێكی بەشەكانی كوردستان ئازاد بكرێ‌. بەڵام رۆژئاوای كوردستان، لەبەرئەوەی هاوزای رابونی سەرانسەری سوریا، راپەڕین، توانییان هانا بۆ چەكیش ببەن‌و ئاوێتەی هاوكێشە ئیقلیمی‌و نێودەوڵەتیەكەش بون. سەرەڕاش، ئەگەر ئەمریكاو سنوری باشوری كوردستان نەبوایە، بەدڵنیاییەوە، دۆخی رۆژئاوا، شپرزە دەكرا. بۆیە، هاوكاری ستراتیژی‌و راپەڕین، بۆ خەباتی چەكداری، چارەنوسسازن.


ئەم بابەتە 50 جار خوێندراوەتەوە