شیعری ژنان - لە نێوان خەمی قووڵ و لاوازیی زماندا

تەلعەت تاهیر

من لە دوو حاڵەتدا خۆشییەكی بێسنوور دامدەگرێت ، یەكەمیان بینینی منداڵە كاتێ‌ دەڕوا بۆ  مەكتەب ، دووەمیان كە شیعرێك دەبینم ژنێك نووسیویەتی. لە راستیشدا دنیای منداڵ و ژن لەچەند رووێكەوە بەیەك ئاشنان ، هەردووكیان پێیان وایە كەس لێیان تێناگات (كە لەمەشدا لەسەر هەقن ) ، هەردوو دنیا مەحكومن بە ناحاڵیبوونی كۆمەڵ بەرامبەر بە بەرائەتیان . نەهامەتی منداڵ لە لۆژیكی سیستەمخوازانەی گەورەكان پەیدا دەبێت ، نەهامەتی ژنان لە لۆژیكی پیاوان (كە سیستەم ناخوازێ‌) سەرچاوەی گرتووە .  مرۆڤ  كاتێك

شیعرێكی باش دەخوێنێتەوە پێویستە بزانێت كە ئەمە هاوكاری جوانییە لەگەڵ مێژوو . هەرچەندە ئێمەی كورد لە كەم حاڵەتدا (سیاسی و روناكبیری و هتد..) كەمجار جوانی هاوكار بووە لەگەڵ مێژوومان ، نەبوونی جوانیش واتە بوونی ناشیرینی ، لە كۆمەڵی ئێمەدا (لە بەرامبەر ژن) زۆربەی كات ناشیرینی هاوكاری تاقانەی مێژوومان بووە ،چی لە نیشتمانێكی ئازاد دەكەی كە تیایدا ژن داگیركراو بێت ؟ پێش ئەوەی داوا لە ژن بكرێت داهێنەر بێت ، پێویستە رێگەی پێ‌ بدرێت  ئینسان بێت . بۆیە دەبینین ئەو شیعرانەی ژن دەینوسێت زۆربەیان هێندەی گرنگی بە مانا دەدەن كەمتر لە شیعردا ئاوڕ لە زمان و تەكنیك دەدەنەوە ،هێندەی شیعر ئامرازی دەربڕینی نەهامەتییە ، كەمتر ئامانجی بەرهەم هێنانی شیعرییەتە .بێگومان نكۆڵی لە داهێنانی ئەو قەڵەمە مێیینانە ناكرێت كە نەك رۆڵیان هەبووە لە دامەزراندنی شیعرێك كە دەناسرێنەوە ، بەڵكو رۆڵیان هەبووە لە گەشەپێكردنی شیعری كوردیش  . بەڵام ئایا بوونی ستەمی كۆمەڵایەتی  پاساوە بۆ ئەوەی ژنان زیاتر گرنگی بە شیعرییەت نەدەن ؟  بێگومان نەخێر ،لێرەوە پێویستە ئەوە بدركێنم كە ژنان دەبێت شیعر بە سەكۆی هاوار تێنەگەن ، شیعر ئامراز و ئامانجەكەی تەنیا لە پێناو شیعرە . لە دەقی ئەدەبیدا بیرۆكە و بابەت چەند گرنگن ، سەد ئەوەندە داڕِشتن گرنگە ، ئەگەر هەر قەڵەمێك بە بیرۆكەو بابەت گرەو لەسەر  بردنەوەی داهێنان بكات ئەوا هەڵەیە ، چونكە ئەوەی لە ئەدەبدا دەمێنێتەوە داڕشتنە نەك مانا ، دەكرێت بیرێكی گرنگ بە داڕشتنێكی خراپ سەقەت بكرێت ، وەك چۆن دەشكرێت بیرۆكەیەكی بچووك بە داڕشتنێكی جوان مەزن بكرێت ، هێندە بەس نییە ژنێك باس لە ئەندێشەی خۆی و ژنان بكات بۆ ئەوەی گرەو بباتەوە ، وێڕای ئەو پەیامە پیرۆزە ، دەبێت تەكنیك و زمانی شیعری هێندەی ئەندێشەكان بەهێز بن ، هاوكێشە شیعرییەكان خەمی یەكەمیان  بەرهەمهێنانی شیعرییەت بێت ، پێش ئەوەی پەیامێك بێت  بۆ كۆكردنەوەی لایەنەگیری لەپێناو  دەستەبەر كردنی ئومێدە رەواكانیان .

 شیعر كڵاو نییە ژنانە و پیاوانەی هەبێت ، بەڵكو ئاسمانێكە جێی سەری هەموومانی لێ‌ دەبێتەوە .  ئەم قسەیەشم بۆ ئەوە نییە كە خوانەخواستە ئاراستەی نوسینی شیعر دەسنیشان بكەم ، بەو مانایەش نییە كە ژنان شیعری نەرم و پەمەیی بنوسن ، بە كورتی مەبەستمە بڵێم شیعر دەرەنجام جوانی و چێژە . ئەوە  شیعرە جیاوازی دەدەاتە نێوان مشتێك بزمار و سەبەتەیەك هەنجیر . ئەوە  شیعرە تخووب دروست دەكات  بۆ نێوانی پەپوولە و خاكەناس .  

 


ئەم بابەتە 9 جار خوێندراوەتەوە
بابەتی لەیەکچوو