ahardi.jpg

كۆك بوون دەربارەی جوانییەكان (هەڵوەستەیەك بۆ مامۆستا ئەحمەد هەردی)

تەڵعەت تاهیر

نووسین لە بارەی ئەو كەسانەی كە كۆدەنگییەكی ئیجابییان لە یادەوەری خەڵك دا هەیە ،كارێكی ئەستەم و پڕ لێكدژییە ،لەوانە شاعیری گەورە و مامۆستای ناودار ئەحمەد هەردی كە چەشنی چەند ناوێك لە مێژووماندا كۆدەنگیێكی پڕ لە جوانی و رێزی هەیە .كەس نییە بتوانێت نكۆڵی لە گەورەیی پیرەمێرد یاخود ئیبراهیم ئەحمەد یان یونس دڵدار بكات ، ئەم ناوانە لەدەرەوەی داهێنانی ئەدەبیشیان بوونەتە بەشێك لە زاكیرەی نەتەوەیی و نیشتمانی ، بۆیە هەر نووسینێك دەربارەیان دەبێت بەوپەڕی ئاگاییەوە بنووسرێت چونكە ئەو كەسانە تەنها لە سووڕی ئەدەبیدا نەماون بەڵكو بوونەتە بەشێك لەو سومبولە نەتەوییانەی كە تەواوی خەڵك بە هی خۆیان دەزانن .

من لێرەدا ئەو چەند زانییارییە زانراوەی  سەرەوە و ئەو پێشەكییە تەقلیدییەم (كە هیچ قسەیەكی تازەی منی تێدا نییە ) بۆ ئەوە نووسی تا بڵێم مامۆستا هەردی لە ژیانی ئەدەبی خۆیدا چەند وانەیەكی فێركردووین كە دەكرێت لە دەرفەتێكی ئاوادا ئاماژەیان پێ‌ بكرێت : یەكێك لە سەرەكیترین ئەو هێما ئەدەبییانەی مامۆستا هەردی بۆی جێهێشتووین (كۆك بوونمانە لەسەر جوانییەكانی هەردی) زۆرێك لە شاعیران بەچەند هۆكارێك جا شیعری بن یان بیروڕاكانیان لە دەرەوەی شیعر، بەشێك لە خوێنەرانییان لە دەست دەچێت !  نموونەش زۆرن : لەوانە مستەفا بەگی كوردی و پەیوەندییەكانی لەگەڵ فەقێ‌ قادر كە كەسانێك هەن (دوور لە شیعرەكانی) پێیان وایە لەسەر ئاستی كەسایەتی لەكەداربووە (كە من لەوان نیم) و نەدەبووایە ناوی لە كوردی یەوە بگۆڕێت بۆ هیجری ، یان عەبدوڵا گۆران و پەیوەندییەكانی لەگەڵ شیوعییەكانی سەردەمەكەی ! ،یان نالی و ئەو نەتەوەییانەی پێانوایە لە بری جەستەی مەستوورە پێویست بوو مەرگەساتەكانی ئەوسای كوردی بكردایە بە مەتەڵ ! یان عەبدوڵا پەشێو كە كەسانێك هەن لەگەڵ بۆچوونە سیاسییەكانیدا نین ،و چەندین نموونەی تر .بەڵام كە قسە دێتە سەر مامۆستا هەردی كورد گوتەنی ئاو رادەوەستێت و هەموومان كۆكین لەسەر جوانییەكانی ،كۆكین لەسەر ئەوەی شیعرەكانی  بەشێكە لە ئومێد و گرفتەكانمان ، مامۆستا هەردی لەوە گەیشتبوو كە شیعر سەكۆی بیروڕا نییە ، شیعر نابێت بكرێتە مینبەری بیروڕا شەخسییەكان ،لای ئەو شیعر هەم ئامراز و هەم ئامانجی جوانییە ، چونكە گەر شیعر بكرێتە سەكۆی بیروڕا ئەوە بۆ خوێنەر لە بابەتی چێژ دەردەچێت و دەبێتە دژایەتی یان لایەنگیری ،شاعیر هەیە كە شیعرێك بڵاو دەكاتەوە نیوەی گەلی كوردستان پێ‌ی جوانە و نیوەی گەلی كوردستان پێ‌ی جوان نییە ! بەڕای من سەركەوتوویی مامۆستا هەردی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە لە كە لەلایەكەوە لە تەوەرەكانی ئازادی و جوانی شیعری نووسیوە و لەلایەكی دیكەوە كەمنووس بووە ، شیعری زۆر و بۆری نەبووە ،باوەڕی بەوە هەبووە كە بەهرە وەكو برووسكە وایە دێت و دەڕوا ، شیعر لای ئەو كۆتری ماڵیی نییە ،ئاژەڵێكی كێوییە و دەستەمۆ ناكرێت ، بێگومان هەموو ئەو شاعیرانەی گرەوییان لە مێژوو بردۆتەوە ئەوانە بوون كە رێزییان لە بەهرەی خۆیان گرتووە و شیعر نووسینیان نەكردۆتە پیشە بەڵكو  ئەوكاتەی لەحزەی شیعرییەتیان نەبووە بەوپەڕی جورئەتەوە بێدەنگ بوون ،نێوانی شاعیر و خوێنەر وەكو نێوانی دوو كەسی عاشقە ،هەمیشە پێویستی بە نوێبوونەوە و تازەگەری هەیە ،ئەو شاعیرانەی تازە نابنەوە لەگەڵ خوێنەرەكانییان و دەست لە نووسینیش هەڵناگرن لە گەورەترین نەهامەتیدا دەژین ،بێدەنگ بوون لەو كاتەی شاعیر هەست دەكات سنوورە ئیبداعییەكانی پێشووی نابەزێنێ‌ جوانیێكە هەر لە مامۆستا هەردی دەوەشێتەوە ،ئەو بێ‌ منەتانە بە دیوانێكی بچووك (بەڵام پڕ بایەخ و كاریگەر) قەناعەت دێنێ‌ و وانەیەك لە چەشنی ئارتۆر رامبۆ پێشكەش بەوانە دەكات كە شیعر لایان گەیشتۆتە سیفەتی برنج خواردن كە پێویستە

مادامەكێ‌ زیندووە پێویستە لە ژەمێك لە ژەمەكاندا هەبێت !  نهێنی شیعری باش لەوەدایە كە هەموو ئاراستە ئەدەبییەكان ئەو دەقە بە موڵكی خۆیان دەزانن ، ئەم دەستەواژەیە بۆ مامۆستا هەردی زۆر سوودبەخش بووە ،بۆیە لە هەندێ‌ شیعری هەردیدا دەبینین كە زەمەن دەرەقەتی بابەت و داڕشتنەكان نایەت سەردەم لە دوای سەردەم ئەو شیعرانە توانای مانەوە و گەشانەوەی بەردەوامییان هەیە (لەسەر لوتكەی بڵندی گەنجی وەستاوم / شریتی عومری رابردوو وەكو خەو دێتە بەرچاوم / شریتی چی سەراسەر سەرگوزەشتەی نائومێدیمە / فیلمی پڕ لە ناسۆری هەرەس هێنانی لاویمە ) چ زەمەنێك دەتوانێت ئەم وێنانە بەرە و پیربوون و لەناوچوون ببات ؟ بۆچی هەموو خەڵك كۆك نەبن لەسەر جوانییەكانی مامۆستا هەردی ؟ ئەم جۆرە شیعرانە كۆتری ماڵیی نین ، بەڵكو ئەستێرەی گەشاوەی هەموو پارچەكانی ئاسمانن . مامۆستا هەردی وێڕای ئەوەی ماوەیەك سەرۆكی حزب بووە و رۆڵێكی دیاری سیاسی لە قۆناخێدا هەبووە ، كەچی هەرگیز ئەو بیروڕا سیاسییانەی نەكردۆتە ئامانجی شیعرەكانی . كەچی هەنووكە شاعیر هەیە هەموو ئومێدە شیعرییەكانی لای رازی كردنی حیزبە كەچی دەڵێت حیزبی نیم ؟ ! راستە مامۆستا هەردی شیعری بۆ ئازادی نووسیوە بەڵام كام ئازادی ؟ ئەو ئازادییەی تێكەڵ بە پڕۆژەی لایەنێك نابێتەوە بەڵكو ئەو ئازادییەی كە بەشی هەمووانی تێدایە . چەند وانەیەكی بەسوودە كە مامۆستا هەردی پێشكەش بە ئەدیبانی دەكات : شاعیرێك سەرۆكی حزب بێت و بە شاعیریی بمێنێتەوە ! ئەوەی سەبووریمان دەدات ئەوەیە كە مامۆستا هەردی پێش ماڵئاوایی كردنی هەستی بە خۆشەویستی و تەقدیری هەموومان دەكرد . شاعیری كورد لە زۆربەی جارەكاندا دوای مردنییان رێزییان لێ گیراوە

بەڵام خۆشبەختانە هەردی لە ژیاندا بوو كە دەیزانی خەڵك چەند بەسۆزەوە لێی دەڕوانن ، راستە دیوانە تاقانەكەی رازی تونیاییە ، بەڵام بە هەق رازی هەموومانە . 


ئەم بابەتە 81 جار خوێندراوەتەوە