kteb.jpg

بەشی بیست و پێنجەم: هەڵسەنگاندنی كتێبی سەرۆكی سەنگاپورە (من العالم الثالث إلی الأول)

مەلا بەختیار

(شادڕەوان نەوشیروان‌ و شەهید ئارام‌ و دامەزراندنی كۆمەڵە)

لە ململانێی ئایدیۆلۆژیدا، دوای سەركەوتنیش، پەندە سیاسیەكانی هەمیشە سوود دەگەیەنن. سەنگاپورە، مەترسیی لە كۆمۆنیستە پرۆ چینیەكان نەماوە، بەڵام وەكو بەراوردی راستیەكان، سەرۆكی سەنگاپورە، ناو بەناو دێتەوە باسكردنیان. لەمبارەوە جوان هەڵيدەهێنجێ‌‌و دەیكاتە نمونە.. وەكو:

"كاتێك كۆمۆنیستە چینیەكان دەسەڵاتیان گرتەدەست، دەستپاكی‌و ئەمانەت‌و دڵسۆزییان دەنواند. لە پەنجاكان‌و شەستەكاندا، كارگوزارو چاودێری ژوری ئوتێلەكان، هەموو شمەكێكی جێماوی میوانەكانیان دەگێڕایەوە. ئەمەشیان وەكو بەڵگەی دابڕان لە هەموو چەشنە دەستكەوتێكی مادی، پیشاندەدا".

ئەو نمونانەی وەكو سەرەتای رەونەقی سەركەوتنی كۆمۆنیستەكان، هێناوەتەوە. بەڵام ئەم رەوت‌و رەونەقە، بە ئاژاوەی شۆڕشی بەناو رۆشنبیری تێك‌و پێك دەدرێ‌. بۆیە دەنوسێ‌:

"لە كاتی شۆڕشی رۆشنبیریدا (1966-1967) كە كلكگرێدان‌و كەسگاریی (المحسوبیة)‌و گەندەڵی‌و هەڵپەی پلەوپایە، تەشەنەیان سەند. سەراپا كۆمەڵ بەرەو داڕزان هەڵدێرا. ئیدی بە بەرگی شۆڕشگێڕانەوە هەلپەرستەكان، لە رێگەی خیانەت‌و غەدركردن لە هاوڕێكانیان‌و راپۆرت لەسەر نوسینیان، پۆستیان بەخێرایی موشەك، دەستدەكەوت".(ل217)

سەیرە لە چیندا..!!
پارتی كۆمۆنیست‌و (ئەندێشەی سەرۆك ماو) كە هیچ سەرۆكێكی بە هاوتای خۆی نەدەزانی، شۆڕشی رۆشنبیری بە پاساوی ریشەكێشكردنی بیروكراسیەت‌و لادەران كردووە، بەڵام لەڕاستیدا وڵاتەكە نابوت كراوە. زیاتر لە (25) ملیۆن جوتیار لەبرسا مردون. سەدان سەركردەی هەرە قارەمان‌و بەناوبانگ، كە هاوڕێی (ماو) بون‌و رۆژگاری سەختی خەباتیان لەگەڵدا بردۆتەسەرو شۆڕشی چینیان گەیاندە سەركەوتن، بە ئەقڵیەتی تاكڕەوایەتی (ماو) سەركردەو رابەرانی پارتی كۆمۆنیست‌و هاوڕێی سەرۆكەكەیان، دادگایی‌و لەسەر شەقامەكان‌و لەناو هەڵچونی سەدان هەزار لاودا، هێلكەباران‌و رسوا كراوون. بەڵام كاتێك ئەم شۆڕشە رۆشنبیرییە شكست دەخوات، بەشێكی ئەو سەركردانە دەكرێنەوە سەركردە، لەناویاندا (تینگ سیاو پینگ) دوای مردنی (ماو) دەبێتەوە سەرۆكی چین‌و چینیش دەكاتە چینی ئەمڕۆ!

كەچی بەداخەوە، شۆڕشگێڕانی وڵاتانی دواخراو، بە پروپاگەندە فریوی ئایدیۆلۆژی درابوین. باجەكەشی سەنگین سەنگین بوو.

با بۆ مێژوو بیڵێم: لەكاتی دامەزراندنی كۆمەڵەدا، شادڕەوان نەوشیروان دركی بە هەڵەی رێبازی (ماویزم) كردبوو. بەڵام دامەزرێنەرانی كۆمەڵە بەقسەیان نەكردبوو.

شەهید ئارام، ئەوكاتە، دژی (ماو) نەبوو، بەڵام دژی پاشكۆیەتی رێبازی چینچێتی بوو. بەقسەی ئەمیش نەكرا. بەڵام..

شەهید ئارام، كاتێك لە كۆمیتەی هەرێمەكان‌و بەرپابونی شۆڕشی نوێدا، رابەرایەتی كۆمەڵەی رەنجدەرانی گرتەدەست، پاشگری (ئەندیشەی سەرۆك ماوتسیتۆنگ)‌و پاشكۆیەتی چینی لە كۆمەڵە دوورخستەوە. لەناو رێبازەكانی ماركسیزمی ئەو سەردەمەشدا، كۆمەڵەی بێلایەن كرد.

لە بەشی ئایندەدا، باسی دیاردەی بەرتیل لەكاتی هەڵبژاردنەكانی تایوان، ئەندەنوسیا، ژاپۆن‌و مالیزیا دەكەین.


ئەم بابەتە 80 جار خوێندراوەتەوە