kteb.jpg

بەشی (34): هەڵسەنگاندنی كتێبی سەرۆكی سەنگاپورە (من العالم الثالث إلی الأول)

مەلا بەختیار

(بێ‌ توانا و بەدمەست‌ و نەشیاوەكان، دەشكێن)

چاوپۆشین، لە هاوڕێ‌، یان قوڵ نەبونەوە لە كەسایەتی هاوڕێ‌، بۆ پۆستی باڵا، سەرەنجام بە خراپ دەشكێتەوە. هیچ پاساوێك بۆ چەواشەكردنی راستیەكان، كە راستیەكان دەركەوتن، ئیتر ناخوات.

خراپترین بەرپرسی باڵا، ئەو بەرپرسانەن، تێنەگەن، بەرپرسیارێتی ئۆباڵێكی سەختە. سەختتر لەوە دیاریكردنی بەرپرسیارێتییە بۆ پۆستە باڵاكان.. چ حكومەتی‌و چ حیزبایەتی.

سەرۆك وەزیرانی سەنگاپورە، لە دیاریكردنی سەرۆكی وڵاتەكەدا دەنوسێ‌:

"لە هەڵبژاردنی سەرۆكی وڵاتدا، سەركەوتوو نەبوم لەگەڵ (دیڤان نایر) (كە هاوڕێی بووە- كردویەتیە سەرۆكی وڵات- نوسەر) لەساڵی 1954 كارم كردووەو هەر ئەمەش فاكتەری سەرەكی بوو كاتی خۆی كردمانە سەرۆكی پەرلەمانیش. لە ئازاری 1985 دوچاری راچڵەكین بوم كە پێیان ووتم، دیڤان لەكاتی سەردانی (كوتشیغ) لە (ساراواك)ی (ولایەتی رۆژهەڵاتی مالیزیا)دا، بەشێوەیەكی سەرسوڕهێنەر هەڵسوكەوتی كردووە. پەیوەندیان كردو داوایان كردبوو كە سەرۆك بۆ وڵاتی خۆی بگێڕنەوە. دیڤان بەشێوەیەكی بێ ئەدەبی لەگەڵ ژناندا رەفتاری نواندووە. لەوانە، هاوسەری یاریدەدەری وەزیرێك كە هاوڕێیەتی لەناو سەیارە كردووە، هەروەها لەگەڵ ئەو خانمانەدا كە بۆ خوانی ئێوارە داوەت كرابوون. لەگەڵ كارمەندانی تەندروستیش كە خزمەتیان دەكرد. دەستبازی لەتەك كردون‌و گێچەڵی پێكردوون. كە سەریان دابوو، بینیبویان فول سەرخۆشەو خۆی رانەگرتووە. دەستبەجێ‌ گێڕایانەوە بۆ وڵات. هەمان شەو چاوم بە هاوسەری (دیڤان) كەوت‌و دەركەوت كە بێزارەو نەیتوانی توڕەیی خۆی لە هەڵسوكەوتی (دیڤان) بشارێتەوە.
پێشتریش بە قژی باروكەوە، بەبێ‌ حەرەس، سەیارەی لێخوڕیوەو چۆتە لای ژنێكی ئەڵمانی‌و لەقافیشدا گیراوە".(بڕوانەل283-284)

بەپێی دەستور، نەیانتوانیووە لە سەرۆكایەتی بخەن، چونكە بڕگەی وای تیا نەبووە، كە سەرۆكی سەرخۆش، لاببرێ‌. پێش دەرچونی لە نەخۆشخانە كە حەوت باشترین پزیشك بەدمەستیەكانیان دەستنیشان كردووە، بڕیاریان داوە ناچاری بكەن، دەست لە سەرۆكایەتی بكێشێتەوە. یان پەرلەمان لە سەرۆكایەتی دەخەن. رازی بووە دەست لە سەرۆكایەتی بكێشێتەوە. بۆ رۆژی دوایی لە نامەیەكدا بۆ سەرۆك وەزیران دەنوسێ‌:

"پێش ساڵێك، زانیم كە توشی بەدمەستی بوم. ئا لەو كاتەدا خۆم فریو دەدا. بیرم كردەوە ئاگادارت بكەمەوە، ترسنۆكی هانی دەدام بابەتەكە دوا بخەم.. تاد".(ل285)

ئەمە ئەنجامی، قوڵ نەبونە لە چۆنیەتی هەڵبژاردنی هاوڕێیەكی نزیك، بۆ پۆستێكی باڵا.
بە دڵنیاییەوە، لە كوردستان‌و لەناو هەموو وڵاتانی تردا، دیاریكردنی پۆست، بۆ كەسە نەشیاوەكان، یان بۆ بەدمەستەكان، یاخود بێتواناكان، جگەلەوەی بەردەوام زیان دەگەیەنێ‌ لەو پۆستە.. هەندێكیان، رەنگە بە كارەسات‌و روداوی نەخوازراویش، لە سەكۆی پۆست داگیرێن!


ئەم بابەتە 60 جار خوێندراوەتەوە