Chirok.jpg

ئازارەکا بەختەوەر

ئەنمار سەلاح ـ دھوك

ل سحاریان، بێدەنگی بار دکەت و بلەز دبیتە سپێدە. مرۆڤ ژی وەکە ھەر جاندارەکێ دی ھشیار دبن و د ناڤ ئێستگەهـ و قەڕەبالغێن دوھی, پێر, بەتراپێر و بەری سەد وەرزاندا ل ئۆمێدێن خوە دگەڕن, بەلێ دبیت ھەموو کەس نەبینن.

ژیلا ئێک ژ ئەوان کەسان بوو، یێن سحارەکا زوو ب تەنگەنەفەسی ژ خەو ڕابووی. ئەڤ ژنا ڕند و جوان گەلەک یا خەمگین بوو, بەلێ ھەر یا جوان بوو. جوانی ب ناڤچاڤانڤە پەقی بوو. کەسێ ب درستاھی نەدزانی ژێدەرێ ڤێ جوانییێ چیە. پرچا وێ قەھوائیەکێ ب سەر سۆڕیڤە بوو, چاڤێن وێ دگەل ڕەنگێ جلکان دھاتنە گوھارتن. نیشانەکا ڕەش ل گەردەنا وێ یا سپی بوو, جاران ل بن ڕستکا زیڤی ھندا دبوو, ئەو ڕستکا ل بەر ھەتاڤێ دبرسقی.

د پەنجەرەیا ژوورا خوە دا ل حەوشێ دنێری, دەنگێ چووچکەکا ل سەر دارا ھژیرێ بھیست. دەنگەکێ وێران ژ قڕکا وێ دەردکەت, خواندنا وێ نیشانێن برسەکێ بوون. ژیلایێ دزانی چو ھژیرێن وەسا ب دارێڤە نینن, ب مەبەستا خوارنەکێ بدەتێ بەر ب باخچەیی چوو, ھندەک پرتێن نانێ شل ھاڤێتنە بن دارێ و ل بەر دەرگەھێ ئاسنی ڕوونشتەخار. چیو چیوا چووچکێیە و ژ جە نالڤیت. بەرێ ژیلایێ زیق یێ ل دەڤێ وێ کو دزانی قێریێن برسەکێ ژ خواندنا وێ دھێن. بۆ خوە دگۆت "بۆچی دارا مە یا بێ بەرھەمە؟ بۆچی تێرا چووچکەکێ ھژیر نەمانە؟" ژ نشکاڤە چووچک دفڕیتە سەر دارھژیرا جیرانان. ژیلا ژی ب توڕەییڤە دەستێ خوە ل دەرگەھی ددەت و ئەو ژەنگا ب دەرگەھیڤە ب سەریدا دوەریێت.

کاردۆخ ژ خەو ھشیاردبیت, ھەڤژینا خوە نابینت. گازی دکەت "ژیلا!" بەرسڤ نینە. ڕادبیت و لێدگەڕیت. خانییێ وان ڕووبەرەکێ بەرفرەهـ ھەیە کو ھندی دو خانیێن تاخییە. جیرانێن سەر مالا وان دا, حەوشا وان دبینن. ل ناڤ باخچەیی ھەڤژینا خوە دبینت و دەستێن خوە ل کەماخا وێ دئالینت. جیرانەکێ وان ئەڤی دیمەنی دبینت و گازی ھەڤژینا خوە دکەت "خەجێ, خەجێ!" خەجێ دھێت و چاڤێن خوە ل دووڤ نیشانا تلا مێرێ خوە دبەت. ھەردو ب ھەڤڕا دبێژن "بەرێ خوە بدێ!"

ژیلا یا دلتەنگە, دەمەکێ درێژە ئەڤ مالا مەزن و خوش بۆ وێ وەکە گۆڕ ئان زیندانەکێیە. ئەڤ ھەمبێزە تشتەکێ سەیر بوو, چونکی ژمێژەیە گرنگی پێنەدایی. دبێژیتە مێرێ خوە "زکێ من یێ دئیشیت, دێ چم خوەدرێژ کەم." کاردۆخ دەستێ خوە دھاڤێژتە سەر ملی و و دبەتە ژوور. پاشی کارێ خوە دکەت و بەر ب دەواما خوە دچیت.

پشتی بێنەکێ دچیتە ژوورا پرتووکان و بەردەوامییێ ددەتە خواندنا چیڕۆکێن پێ داخبار. ژ چیڕۆکێن بیانی حەز دکەت, نەمازە چیڕۆکێن وان ژنێن ب وێرەکی دنڤیسان. د بەر خواندنێڕا دنڤیت, چونکی بەری ھینگێ حەبەکا خەوێ دخوت.

دەمێ مێرێ وێ ژ کاری ڤەگەڕیایی, ھشیار کر ب مەبەستا ببەت ل سەر جھێن خوە بنڤیت. ئەو ژی بەردەوامییێ ددەتە خەوا خوە ھەتا نیڤا شەڤێ.

دبیت ھەر کەس ژیانا خوە یا بوری ناس بکەت, بەلێ پاشەڕۆژ بۆ ھەموویان یا ئاشکەرا نینە. پاشەڕۆژا ژیلایێ گرێدایی لڤاندنا زکێ وێ یە, دیسا ژ خەو ھشیار کر و خەونا وێ غەوارە کر! ئەڤە دو جارە ب ئەڤێ لڤاندنێ ھشیار دبیت. جارا ئێکێ دکتۆران گۆتبوو: "گاڤا زارۆیێ تە خوە لڤلڤاند و تە ھەست ب ئێشاندنێ کر, پیاسەکێ بکە."

د خەونێدا: د ناڤ سەھۆلەکا بەفرێدا بوو. شاپەک ژ چیایەکێ ڕک دڕژیا. ب لاشەکێ گران ب سەر دکەت و جار جار ل پشت خوە دزڤڕی. ل پشت وێ کەڤییەک ھەبوو, و ل بەراھییێ ڕۆناھییەکا سۆڕ ژ خانییەکێ داری دچوو. ئەو ڕۆناھی گەلەک یا ب ترس بوو. خانی ل سەرێ کۆخ ئان گرەکێ چیایی بوو. دەنگەکێ غەریب ژ قەڕەبالغەکا ل دەوروبەران دھات. ژ ترسێ زێدەتر چو ھەڤال دگەل نەبوون. بەر ب خانیکی دچوو, گەلەک پێکول دکرن بگەھیت, بەلێ ل دەلیڤەکێ سەتمی و ژووردا ب ئەردی کەت!

ئەڤێ خەونا بێزار و ئالۆز مەژییێ وێ تێکدا, ئەلبەتە واتەیا خوە ھەبوو, بەلێ ھەستکرن ب وێ لڤاندنێ, خەون ژ بیرێ بر و ب تەمام کرە خەونەکا بێ واتە! ئەڤ ھەستە خەونا ھەر ژنەکێیە, ئەو کیژ ژنە ناخوازیت جەگەرا خوە ھەمبێز بکەت؟ کی ھەیە ئەڤین بۆ زارۆیان نەبیت؟ نەخاسمە زارۆ ژ ناخێ وێ ب خوە بیت و بۆ جارا ئێکێ بیت دێ بیتە دایک.

بەلێ ئازارەکا ل پشت ھەی, تێکدانەکا وەسا دکەت کو ھەر نەزانیت خەمگین ئان بەختەوەر بیت. ئازارەکە دگەل زکی مەزن دبیت و کەس نزانیت دەرئەنجام دێ چ بیت! ژیلا ب خوە ژی نزانیت چما ئەڤ چەندە کر: "نەخێر! نە.. ھەر نزانم من کر ئان ب من ھاتە کرن!"

***

شەڤەکێ ژ شەڤێن ھاڤینێ, کاردۆخ ل بەرانبەر ھەڤژینا خوە سەکنی و ماچەک ل ئەنییێدا. پاشی بەر ب مالا تاڤینێ بر و چوو سەر کارێ خوە. مۆراڤ گەلەک یێ ڕژد بوو د ئەڤێ شەڤێدا ھەڤ ببینن. بەلێ ژیلا یا دودلبوو...

ھەر چاوا بیت مۆراڤی نامەک بۆ واتساپێ وێ ھنارت: "ل سەرێ فلکا کولانێ مە, زوو وەرە جانا من!"

نامە خواند و بەرێ خوە دا دەمژمێرا ب دیواریڤە, میلێ خوە وەسا جوان بەر ب ژمارە دو دگەھاند, ھەر کەسێ دیتبا, دا ھزرکەت ئەڤ میلە ژبەر وێ لەزێ دکەن. ل بەر سینگی سەمایێ دکەن, چونکی دزانن ل درەنگی شەڤ دێ بیتە بووک!

کراسەکێ سپی و کورت کو دو خەتێن قەھوایی ل سەر سینگی بوون ل بەر بوو. پرچا خوە ھاڤێتە سەر ملان و ڕستک ژ پاخلا خوە ئینادەر -ئەو ڕستکا مۆراڤی ل ئێکەم دیتن پێشکێشی کری کو ب ڕۆژ ل سەر کراسێ وێ و ل بن ھەتاڤێ دبرسقی- ھێدی و بێدەنگ دەرگەھێ مال ل پشت خوە گرت, و بلەز دەرگەھێ تڕۆمبێلێ ڤەکر. گاڤا سووار بووی, کەیفەکا وەسا خوە ل دێمآ مۆراڤی دا, ھەر وەکە دونیا ھەموو بۆ ملکێ وی. کەیف کەیفا وی بوو و ترس ترسا ژیلایێ!

- بۆچی بێدەنگی؟

- دڤێت نوکە بزڤڕین!

- جان, خوشییا مە سەرا ھزرێن خوە تێکنەدە. ژیان ئەوە یا مرۆڤ د چاڤێن تە یێن سیحراویدا دبینت. ئەرێ ل پشت تە ژیانەکا دی ھەیە, دا بۆ ب خەم بکەڤم؟ د کەڤندا زەلامێن کەنیسێ باوەردارێن خوە وەسا تێگەھاند بوون کو ل پشت دەریایێن ئەوڕۆپا ژیان نینە- جەھەنەمە! باوەر دکەم ھەکەر تو دیتبای, دا بێژن ل پشت چاڤێن تە ژی ژیان نینە بەلکی جەھەنەمە.

ژیلا ژمێژەیە فێری ستایلێ گۆتنێن وی بووی! ئەوی دخواست ل بەر دلی بدەت, دا شەڤا وان نەھێتە تێکدان. بەردەوام دئاخڤت. ئاخڤتنێن وی پیچەک تەنا دکر و خوە ژبیرڤە دبر, بەلێ ترس ھەر دگەل من مابوو.

شەڤ گەلەک یا تاڕیبوو, ئەسمانێ ھاڤینێ کێم جاران وەسا تاڕی دبیت, دا بێژی ئەسمانێ نەفرەتی قەت ھەیڤ د باوەشا خوە دا ھلنەگرتییە. ژیلایێ ب توڕەیڤە گۆت: "دا بزڤڕین! ئەڤ چولە وەکە مەژییێ تە یێ ھشک و ب ترسە!"

تیقلیقا وی بوو.. دەستێ خوە ژ ناڤ دەستان ئینادەر. دەنگێ سترانێ کێمکر و ب گرنژینڤە گۆت: "ستێر یێ دبرسقن و تاڤ و ھەیڤ ل ئەسمانی نینن, ھەکەر ڕۆناھییا تە نەبا, دا چاوا ئەڤ شەڤە ڕۆن بیت؟"

ژبەر ئەڤان گۆتنان, ژیلا وەکە سنێلەکا گەرم و نوو ئەڤیندار ببوو و مۆراڤ ژی ئاشقێ وێ بوو. وەسا فێری ڕەفتار و شێوازێ ئاخڤتنا وی ببوو, ھەتا ئارامییەک د قەسەیێن وی ژی دا ددیت. ھەر چاوا بیت چو تشت نەبوون ترسێ ژێ دوور بکەن. دکر و نەدکر کو بەر ب مال ڤەگەڕن, بەلێ تەڤ پێکول د بێ سووار بوون, چونکی سووارێ مەیدانێ مۆراڤ بوو.

بیستەکێ ژ جادەیێ دوور, بەر ب ڕێیا ئاخێ چوون. تڕۆمبێل ڕاوەستاند و لایێت ڤەمراندن. دەنگێ سترانا خوە بلند کر و ماچەک وەشاندە لێڤان. پاشی ھاتەخار و بۆتلەکێ مەیی ژ سندۆقێ ئینادەر. گازی کر: "کاس, وەرە دەرێ جانا من." ژیلا دگەل ھزرێن خوە دەرگەھێ تڕۆمبێلێ ڤەدکەت و دچیت, دیت یێ دو پێکێن مەیی دادگریت و د بەرڕا سترانا جاران دبێژیت.. کەیف کەیفا وی بوو و ترس ترسا وێ. پاشی قۆلپکێن قەمیسێ خوە ڤەکرن و گۆت: ((ھەکەر نھا ڤەنەخوین, ئەرێ کەنگی ڤەخوین؟)) ئەڤ گۆتن و ئەڤ سترانە ژ سەر زمانێ وی نە دچوون.

دگەل ڤەخار. ئەو ئێکەم جار بوو تام دکەتە مەیی, لۆما ھەست ب گێژبوونەکێ کر. مۆراڤی گۆتێ: "نێزیک ببە و نەترسە, تو دزانی چەندێ ژ پرچا تە خەریبوویم؟" دەرگەھێ تڕۆمبێلێ ڤەکر و کێرەک ئینادەر. نێزیک بوو و دیسا کەزیەکا زراڤ ژ پرچا وێ قوساند.

ب سالوخدانا جوانییێ ترس لێ کێم دکر. ھەردو دەستێن وێ گرێدان و خشاندە سەر سینگێ خوە. کارێ خوە قەتاند, بەلێ یێ ژیلایێ نە, چونکی ژبەر ترسێ خوشی وەرنەدگرت.

دەستێن وێ ڤەکرن و دانانە بەر سینگێ خوە. تشتێ جوان ل نک ئەو بوو, پشتی ئۆرگازمێ ھەر دا ل سەر سینگێ خوە ھێلیت و ماچی کەت, بەرەڤاژی مێرێ وێ. ب دەنگەکێ وەستیایڤە گۆت:

- ھندەک ڕەنگێن جوان ل ناڤ پرچا تە ھەنە, سۆڕ شین, شین سۆڕ.. ئەڤە ڕەنگێن پاریسینە, بێژە ستاندالی دەمێ کۆدێن تە ب سەرڤە چوو!

ژیلایێ ژی ھەست ب ھەبوونا ڕەنگان کر. ڕۆناھییەکا ڕەنگین خوە ل سەر تاڕیاتییا د ناڤ تڕۆمبێلێدا بەردا. دەمآ سەرێ خوە بلندکری ژبەر ئەوا ھەی دیسا ڕوونشت. بۆ خوە دگۆت: "ئاە! خوزی ھەر ڤێ گاڤێ مربام!"

پۆلیسەک ھاتە بەر جامێ و بەرێ لایێتەکێ دا ژوور. دونیا ل بەر چاڤان سپی و ل بەر مەژی ڕەش بوو! وەکە مارەکێ ل دۆر سەرێ خوە زڤڕی خوە تێکوەراند و ب دەستەکی دێمێ خوە ڤەشارت! پۆلیس دو گاڤا پاشدا چوو و گۆتی "وەرنە دەرێ." ژیلایێ د دلێ خوە دا گۆت "مۆراڤ چاوا نەترسم! چاوا؟! پا دێ ڕابە من ژ ڤێ ڕووڕەشییێ قۆرتال بکە!"

دا بێژی دەنگێ وێ بھیست! گاڤا بۆ لێپرسینێ چوویە دەر, بەری ھەر تشتی جلێن وێ ئینان. ژیلایێ بلەزوبەز خوە کارکر و دەست دا مۆبایلا خوە. پاشی ھێدی ھێدی ھاتە دەر و بەزی. خوە تشتەک ل بەر سینگێ خوە نەدیت. ھەر چەندە جارەکێ کەت, بەلێ زوو ڕابووڤە. ئەو چۆلە ل بەر چاڤان وەکە باخچەکێ ڕاست و پاقژ بوو, دا بێژی ژ ڕاستا ژی باخچەیەکە ب گولێن تێر کەلەم ھاتیە خەملاندن!

ئەلبەتە مرن باشترە ژ ڕووڕەشی و فھێتییەکا وەسا کرێت. ئەڤە ھلبژارتنەکا باشتر نەبوو؟ دا ل بەرانبەری مالبات, مێر, جڤاک و ھەڤالان.. چاوا بەرسڤا خوە دەت؟ مرۆڤ ل داوی ھلبژارتنا خوە دا نەچارە, چونکی ئێدی خوە ڕێیەک نینە! ھەر چەندە جارەکێ کەت, بەلێ چاوا بیت کاری خوە نێزیکی جادەیێ بکەت و ژ دەستێن پۆلیسان قۆرتال ببیت.

قافێ تڕێلەکێ ل سەر جادەیێ بوو, چوو بن تانکێ وێ. وەسا خوە تێکوەراند, جھێ پشیکەکێ نەدکر! پشتی چەندەکێ تڕۆمبێلەک ل بەرانبەر سەکنی, بەلێ بۆ ھەوە نابێژم کانێ ب ڕێڤە چ ئاخڤتن د ناڤبەرا وان دا ھەبوون...

ل ئەوێ سحارێ ئەوا ھاتیە ڕوودان چاوا ھەیە, ھەموو وەسا بۆ خووشکا خوە ڤەگێڕا.

ھەردو ل پیلانەکێ دگەڕیاین, ژ بۆ وآ چەندآ دەمێ کاردۆخ پرسیارا برینداربوونا پێ وێ دکەت, بزانیت چاوا بەرسڤا خوە بدەت.

کاردۆخی سەئەت سێ و دو خولەک تەلەفۆن کر. زانی ھێشتا یا د خەوە, لۆما گۆت: "تو ب شەڤ نە نڤستبووی؟" پیچەک ب سەر خوەڤە ھات و پاشی بەرسڤ دا: "بەلێ, سەئەت دو نڤستبووم!"

تاڤینێ بەر ب کلینیکێ بر. بەلێ ما کیژ برینە د ڕۆژەکێدا ساخ دبیت؟ ھەکەر ژیلا کاریبا, قەت نەدھێلا دەمژمێر میلێن خوە بلڤلڤینت و ب ڕاھێلیتە شەڤێ, بەلێ ھەکەر دەم نەچیت دێ چاوا برین ساخ بن؟ دیسا یێ ل بەر سینگا وێ سەمایێ دکەن و بلەز دچن.

شەڤ و کاردۆخ پێکڤە ھاتن. جھدا زانی حالێ ژنا وی یێ باش نینە و کارەکێ شاش ھاتیە ئەنجامدان. غەزەب ژێ دباری و بێ پرسیار بەر ب مال بر. تپ تپا دلی بوو.. لاشێ وێ تێکدا سۆڕ بوو, ترس گەھشتە گەورییێ, خوە کپێن ژێ نەدھات. کاردۆخی دخواست ڕاستییێ بزانیت. ئەلبەتە د دەلیڤەیێن ھۆسا دا, ھەکەر زەلام ژی با, ھەر وێرەکی نەدبوو ڕاستییێ بۆ بێژیت:

- ڕاستییا چ؟

- چاوا برینداربووی؟

بەرسڤ نەدا. پشتی بێنەکێ, گلۆپ ڤەمراندن:

- خەریبم.

- ئمم.

پشتی گەھشتیە ئۆرگازمێ, ڕابووڤە و گلۆپ ھلکرن. کێ دیتییە ڕۆناھی ببیتە ئەگەرێ بەختڕەشییێ؟ ئان چاوا نەھاتە بیرا ژیلایێ لنگێن خوە یێن ڕووت ڤەشێریت؟ کاردۆخی دیت ھەتا چۆکا یێن سەلخین. د ناڤ خەیالێن خوە دا ما, چاڤێن وی وەکە دێمێ وی سۆڕبوون و دەست حەفکا وێ دانا...

***

ژبەر ڕژدبوونا مۆراڤی, پێن ژیلایێ سەلخین و ژبەر ھەستیارییا کاردۆخی, ھەموو لاشێ وێ سەلخی و بۆ برین! برینێن وێ مەزنبوون, مەزنبوون و دزانی ئێدی دێ پێڤە پەقن! خانییێ مەزن ل پێش چاڤێن ژیلایێ وەکە گۆڕستان و ژوورا وێ وەکە قەبرەکی دھاتنە دیتن.

دەمێ کاردۆخی زانی یا ب دوگیانە و ئێدی زکێ وێ دێ مەزن بیت؛ بەھتی. ل دەستپێکێ کەیفا وی گەلەک ھات, پاشی ھێدی ھێدی نیشانێن پەشیمانییێ لێ دیاربوون. گومان بۆ چێبوو کو ئەڤ زارۆ یێ وی نەبیت. ھەر چاوا بیت مژار ھێلا گرتی و خوە ل ھیڤییا دەمی گرت. ئەڤە چار ھەیڤە چار ئاخڤتنێن خوش نەگۆتین. مژار گرت, بەلێ ڕوویێ خوە گەلەک ل ژیلایێ ڤەنەکر.

بۆ ژیلایێ ئاریشە نەبوو, چونکی باوەری ھەبوو دێ ڕۆژەکێ دەربازبن. تاکە پرسا د سەریدا لەقا دھاڤێژیت: "ئەرێ ژ ڕاست ئەڤ زارۆ دێ بیتە کەرەم و دلۆڤانی ئان پەقینەکا مەزنە ب لاش و ژیانا من ڤە؟" مرۆڤ چو ژ وان ڕۆژێن دەربازنەبووین؛ نزانیت, لۆما ژی پاشەڕۆژ یا ئاشکەرا نینە. ھەر چاوا بیت سبە دێ سەرەدانا دکتۆرا خوە کەت, دا بزانیت ئەڤ جەگەرا د ڤێ ڕەوشێدا ئاسێ کری دێ کوڕ ئان ژی کچ بیت.


ئەم بابەتە 30 جار خوێندراوەتەوە