Nishana.jpg

نیشانه‌ و هێماكان

فلادیمێر نابۆكۆڤ - له‌ ئینگلیزییه‌وه‌: زاموا محه‌مه‌د

بۆ چواره‌مین جار له‌و چه‌ند ساڵه‌دا، تووشی كێشه‌ بوونه‌وه‌ له‌ هه‌ڵبژاردنى دیارییه‌كى گونجاو بۆ گه‌نجێكى ئه‌قڵ شێواو، كه‌ چیدی هیوایه‌ك نه‌مابوو بۆ چاكبوونه‌وه‌ى. هیچ خواستێكى نه‌بوو، شمه‌كه‌ پیشه‌سازیه‌كان لای ئه‌و یان چاوگه‌ى خراپه‌ بوون، ته‌ژی له‌ چالاكى زۆردارانه‌ كه‌ ته‌نها خۆی ده‌یتوانى دركیان پێ بكات، یانیش شمه‌كی ته‌واوكه‌ر بوون كه‌ هیچ سوودێكیان نه‌بوو له‌ دونیا ئابستراكته‌كه‌ى ئه‌ودا. دوای لابردنى كۆمه‌ڵیك هه‌ڵبژاردن كه‌ ڕه‌نگبوو بیڕه‌نجێنێت، یان بیترسێنێت (بۆ نمونه‌: هه‌موو جۆرێكى ئامرازه‌ ئه‌لیكترۆنیه‌كان قه‌ده‌غه‌كراو بوو)، دایك و باوكى شیرینیه‌كى ساده‌ و به‌تامیان بۆ هه‌ڵبژارد، سه‌به‌ته‌یه‌ك كه‌ ده‌ جۆر جه‌لی میوه‌ی له‌ ده‌ كوپی جیاوازدا تێدابوو.

كاتێك ئه‌و له‌دایكبوو، ئه‌وان له‌مێژبوو هاوسه‌رگیریان كردبوو، بیست ساڵێك تێپه‌ڕیوه‌ و ئێستا زۆر پیر بوون. ژنه‌كه‌ پرچه‌ ماشوبرنجیه‌كه‌ى كه‌مته‌رخه‌مانه‌ ده‌به‌ست، هه‌میشه‌ كراسی ڕه‌ش و هه‌رزان به‌های له‌به‌ر ده‌كرد، به‌ پێچه‌وانه‌ی ژنه‌ هاوته‌مه‌نه‌كانى خۆی (وه‌ك هاوسێ هاودیواره‌كه‌یان، خانم سۆل، كه‌ ڕوخساری مۆر و په‌مه‌یی بوو بوو له‌ بۆیه‌دا و كڵاوه‌كه‌ی تۆپه‌ڵێكبوو له‌ گوڵه‌باغ)، سیمایه‌كى سپى ساده‌ى ده‌خسته‌ به‌ر هه‌تاوی هه‌ڵه‌دۆزى ڕۆژه‌كانى به‌هار. مێرده‌كه‌ی، كه‌ له‌ وڵاتى خۆی بیسنسمان بوو، تا ڕاده‌یه‌كیش سه‌ركه‌وتوو بوو، ئێستا له‌ نیویۆرك به‌ ته‌واوى پشت به‌ ئیسحاقی برای ده‌به‌ستێت، كه‌ ئه‌مریكیه‌كی ڕه‌سه‌نى ته‌مه‌ن چل ساڵان بوو.

ئه‌وان به‌ ده‌گمه‌ن ئیسحاقیان ده‌بینی و نازناوى شازاده‌یان به‌سه‌ردا بڕیبووه‌وه‌. ئه‌و هه‌ینییه‌، كه‌ ساڵیادى له‌دایكبوونى كوڕه‌كه‌یان بوو، هه‌موو شتێك دژی خواستى ئه‌وان ده‌چوو به‌ڕێوه‌. ئه‌و میترۆبانه‌ى كه‌ سواریبوون له‌ نێوان دوو وێستگه‌دا له‌ كاركه‌وت و بۆ ماوه‌ی چاره‌كه‌ سه‌عاتێك جگه‌ له‌ ترپه‌ی پڕ له‌ به‌رپرسیارێتى دڵیان و خشه‌خشی ڕۆژنامه‌كان، هیچی تریان نه‌ده‌بیست. ئه‌و پاسه‌ش كه‌ ده‌بوا دواتر سواری ببن دره‌نگ كه‌وت و ناچاری كردن بۆ ماوه‌یه‌كى درێژ له‌ سووچی كۆڵانێكدا چاوه‌ڕوانِبن، كه‌ هاتیش، پڕبوو له‌ خوێندكاری هه‌ڵه‌وه‌ڕی ئاماده‌یی. كاتێك ڕێگا قاوه‌ییه‌كه‌ى شێتخانه‌كه‌یان گرته‌به‌ر، باران دایكرد.

له‌ شێتخانه‌كه‌شدا كه‌وتنه‌وه‌ چاوه‌ڕوانى. له‌ بری كوڕه‌كه‌یان، كه‌ زۆربه‌ی كات له‌ش قورسانه‌ و به‌ ڕه‌وتێكى ناڕێك خۆی ده‌كرد به‌ ژووردا (ڕوخسارى به‌ زیپكه‌ داپۆشراو و لاوازی هه‌میشه‌ درابوو به‌ یه‌كدا، شپرزه‌، به‌ ڕیشێكى نیمچه‌ تاشراوه‌وه‌.) په‌رستارێك هات، كه‌ ده‌یانناسی به‌ڵام هه‌میشه‌ پشتگوێیان ده‌خست، به‌ ڕوونى تێی گه‌یاندن كه‌ كوڕه‌كه‌یان دیسان هه‌وڵی خۆكۆشتنى داوه‌. پێی گوتن كه‌ ئه‌و باشه‌، به‌ڵام سه‌ردانێك له‌ لایه‌ن دایك و باوكیه‌وه‌ ناڕه‌حه‌تی ده‌كات. شوێنه‌كه‌ به‌هۆی كه‌مى فه‌رمانبه‌ره‌وه‌ شێوابوو، شته‌كانیش هێند بێبایه‌خانه‌ بڵاو و تێكچڕژاو بوون، بڕیاریان دا كه‌ دیاریه‌كه‌ی له‌ ئۆفیسه‌كه‌ بۆ جێ نه‌هێڵن، به‌ڵكو له‌ سه‌ردانى داهاتوودا بۆی بیهێننه‌وه‌.

له‌ ده‌ره‌وه‌ى باڵه‌خانه‌كه‌، چاوه‌ڕێی مێرده‌كه‌ی كرد تا چه‌تره‌كه‌ى هه‌ڵدایه‌وه‌ و ئینجا قۆڵی كرد به‌ قۆڵیدا. پیاوه‌كه‌ وه‌ك خووی له‌ مێژینه‌ى خۆی، له‌ كاتى بێزاری و دڵته‌نگیدا، تفی قوت ده‌دا تا گه‌رووی به‌ر ببێت. گه‌یشتنه‌ وێستگه‌ی وه‌ستانى پاسه‌كه‌، كه‌ ده‌كه‌وته‌ ئه‌وبه‌ری شه‌قامه‌كه‌وه‌، پاشان چه‌تره‌كه‌ى دادایه‌وه‌. چه‌ند هه‌نگاوێك ئه‌ولاتر، له‌ژێر دارێكدا كه‌ به‌ده‌م باوه‌ جۆلانێی ده‌كرد و ئاوى لێ ده‌تكا، بێچووه‌ باڵنده‌یه‌كی نیمچه‌ مردوو، ته‌ڕ و زه‌بوون، له‌ ناو لیچێكدا ده‌له‌رزی.

له‌ ڕێ درێژه‌كه‌دا به‌ره‌و وێستگه‌ی میترۆبانه‌كه‌، له‌گه‌ڵ مێرده‌كه‌یدا یه‌ك وشه‌شیان ئاڵوگۆڕ نه‌كرد. هه‌ر كاتێك نیگای ده‌كه‌وته‌ سه‌ر ده‌سته‌ پیره‌كانى مێرده‌كه‌ی، كه‌ به‌ده‌م له‌رزه‌ له‌رزه‌وه‌ ده‌سكى چه‌تره‌كه‌ى پێ گرتبوو و كه‌ ده‌ماره‌ هه‌ڵاوساوه‌كانیان و پێستی به‌خاڵی قاوه‌یی داپۆشراوى خۆیانى ده‌بینی، هه‌ستى به‌ زیادبوونى فشاری فرمێسك ده‌كرد له‌ چاوه‌كانیدا. كاتێك سه‌یرێكى چوارده‌وری كرد تا شتێك بدۆزێته‌وه‌ و سه‌رنجی خۆی پێوه‌ غافڵ بكات، هه‌ستى به‌ سووكه‌ داچڵه‌كینێك كرد، تێكه‌ڵه‌یه‌ك له‌ به‌زه‌یی و سه‌رسوڕمان، چونكه‌ بینی یه‌كێك له‌وانه‌ى كه‌ له‌ وێستگه‌كه‌ چاوه‌ڕوان بوون كچێكى قژ قه‌ترانى نینۆك سوور و چه‌په‌ڵ بوو، كه‌ به‌سه‌ر شانى ژنێكى له‌خۆی به‌ته‌مه‌نتردا ده‌گریا. ژنه‌كه‌ له‌ كێ ده‌چوو؟ له‌ رێبیكا بۆریسۆڤانا، ئه‌و ژنه‌ى كچه‌كه‌ی چه‌ند ساڵێك له‌وه‌وبه‌ر شوی به‌ یه‌كێك له‌ سۆلۆڤیچیكه‌كان كردبوو له‌ مینسك. دواین جار كه‌ كوڕه‌كه‌ هه‌وڵی دا ئه‌جامى بدات، شێوازه‌كه‌ى به‌ پێی قسه‌ی دكتۆره‌كان، "شاكاربوو له‌ داهێناندا"، سه‌ركه‌وتوو ده‌بوو ئه‌گه‌ر یه‌كێك له‌ هاوه‌ڵه‌ نه‌خۆشه‌كانى كه‌ وایزانیبوو فێری فڕین ده‌بێت، له‌ ڕووی ئیره‌ییه‌وه‌ نه‌یوه‌ستاندایه‌.

له‌ ڕاستیدا كوڕه‌ ته‌نها ده‌یویست كه‌لێنێك له‌ دونیای خۆیدا درووست بكات و لێوه‌ی قووتار بێت. ڕه‌وتى وه‌همه‌كانى كوڕه‌كه‌یان بووبووه‌ بابه‌تى مانگنامه‌یه‌كى زانستیی كه‌ دكتۆری شێتخانه‌كه‌ نیشانى دابوون تا بیخوێننه‌وه‌، به‌ڵام خۆی و مێرده‌كه‌ى ده‌مێكبوو دركیان به‌ حاڵی كوڕه‌كه‌یان كردبوو كه‌ هێرمان برینك به‌"ئاماژەهاریی"* ناوزه‌دی ده‌كرد. له‌م حاڵه‌ته‌ ده‌گمه‌نانه‌دا تووشبووه‌كه‌ وا ده‌زانێت كه‌ هه‌رچی له‌ چوارده‌وریدا ڕووده‌دات ئاماژه‌یه‌كى په‌نهانه‌ بۆ سه‌ر كه‌سێتى و وجوودی ئه‌م، به‌ڵام خه‌ڵكانى تر له‌م كۆمپلۆیه‌دا به‌شدار نین، چونكه‌ ئه‌و خۆی زۆر له‌وان به‌ زیره‌كتر ده‌زانێت. بۆ هه‌ركوێ بڕوات دیارده‌كانى سروشت وه‌ك سێبه‌ره‌كه‌ى به‌ دوویه‌وه‌ن، گه‌واڵه‌ هه‌وره‌كان له‌ شه‌وانی سایه‌قه‌دا، به‌ شێنه‌یی كۆده‌بنه‌وه‌ و به‌ ئاماژه‌ی تایبه‌ت و به‌شێوه‌یه‌كى سه‌رسوڕهێنه‌رانه‌ زانیاری ورد ده‌رباره‌ى ئه‌و له‌نێوان خۆیاندا ده‌گۆڕنه‌وه‌. كه‌ شه‌و دادێت زۆربه‌ی بیرۆكه‌ قووڵه‌كانی، به‌ ئه‌لفبێیه‌كى خۆكرد و له‌ڕێی زمانى جه‌سته‌وه‌، له‌ لایه‌ن داره‌كانه‌وه‌ گفتوگۆی له‌سه‌ر ده‌كرێت. ورده‌به‌رده‌كان یان په‌ڵه‌كان یان گورزه‌ تیشكه‌كانى خۆر، ڕایه‌ڵه‌یه‌ك دروست ده‌كه‌ن كه‌ به‌ چه‌ند ئاماژه‌یه‌كى خراپ داده‌نرێن و ده‌بێت ئه‌و ڕێگریان لێ بكات. هه‌موو شتێك كۆدی خۆی هه‌یه‌ و ئه‌ویش شاباسی هه‌موو بابه‌ته‌كانه‌. هه‌ر چوارده‌ورى سیخوڕه‌، هه‌ندێكیان چاودێری بێلایه‌ن نین، وه‌ك ڕووكه‌شه‌ شووشه‌ییه‌كان و گۆمه‌ مه‌نگه‌كان. ئه‌وانى تر، بۆ وێنه‌ چاكه‌ته‌ نمایشكراوه‌كانى ناو جامخانه‌ى دوكانه‌كان، شایه‌تى خیانه‌تكارن، خه‌نجه‌ر له‌ دڵ ده‌ده‌ن، هه‌روه‌ها ئاوى به‌خوڕ، تۆفانه‌كان، تا ڕاده‌ى شێتێتی هیستیرین، ڕایه‌كى خراپیان ده‌رباره‌ی ئه‌و هه‌یه‌ و به‌ شێوه‌یه‌كى قێزه‌ون ڕه‌فتاره‌كانى ته‌ئویل ده‌كه‌ن. ده‌بێت هه‌میشه‌ ئاماده‌ بێت و هه‌موو خوله‌ك و چركه‌كانى ژیانى ته‌رخان بكات بۆ شیكردنه‌وه‌ى شه‌پۆلی هێما و نیشانه‌كان. ته‌نانه‌ت ئه‌و هه‌وایه‌ش كه‌ هه‌ڵیده‌مژێت شیكردنه‌وه‌ی بۆ ده‌كرێت. باشتر ده‌بوو گه‌ر سه‌رنجى ته‌نها له‌ سنوورى ده‌وروبه‌ری خۆیدا بمابایه‌وه‌، به‌ڵام به‌ داخه‌وه‌، شته‌كه‌ وا نیه‌! له‌گه‌ڵ دووركه‌وتنه‌وه‌دا، شه‌پۆله‌كانى ئه‌م نه‌هامه‌تیه‌ چڕتر و ڕه‌هاتر ده‌بن.

نه‌خشه‌ى به‌یانیی خڕۆكه‌كانى خوێنى میلیۆنه‌ها جار هه‌ڵكشان و به‌سه‌ر ده‌شته‌ به‌رینه‌كاندا فڕین و هێشتا به‌رده‌وامن له‌ دووركه‌وتنه‌وه‌دا. به‌سه‌ر كۆمه‌ڵێك شاخدا كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی تاقه‌تپڕوكێن به‌رز و پته‌ون، له‌ شێوه‌ی گرانیت و سنه‌وبه‌ردا هه‌ڵده‌كه‌ون، ئه‌وه‌یه‌ حه‌قیقه‌تى ڕه‌های بوونی ئه‌و.

كاتێك له‌ ژاوه‌ ژاو و هه‌وای قه‌تیسی ناو میترۆكه‌ هاتنه‌ ده‌رێ، ما باقی ڕۆژه‌كه‌ له‌گه‌ڵ گلۆپی سه‌ر شه‌قامه‌كاندا تێكه‌ڵ بوو بوو. ژنه‌ ویستی هه‌ندێك ماسی بكڕیت بۆ ئێواره‌، سه‌به‌ته‌ جه‌لیه‌كه‌ی دا به‌ مێرده‌كه‌ى و داوای لێ كرد بگه‌ڕێته‌وه‌ ماڵێ، بۆیه‌ مێرده‌كه‌ی گه‌ڕایه‌وه‌ به‌ره‌و شوقه‌كه‌یان و سه‌ركه‌وت بۆ نهۆمی سێیه‌م، ئینجا بیری كه‌وته‌وه‌ كه‌ پێشتر كلیلی ده‌رگاكه‌ی دابووه‌ ژنه‌كه‌ی. به‌ بێده‌نگى له‌سه‌ر قادرمه‌كان دانیشت و به‌ بێده‌نگى هه‌ستایه‌ سه‌ر پێ كه‌ ده‌ خوله‌ك دواتر ژنه‌كه‌ى به‌ هه‌نگاوه‌ قورس و خاوه‌كانى به‌سه‌ر پلیكانه‌كاندا سه‌ركه‌وت، به‌ده‌م هیلاكیه‌وه‌ خه‌نده‌یه‌كى كرد و سه‌رێكی ڕاوه‌شاند به‌ مه‌به‌ستى خراپ نرخاندنى گه‌وجێتیه‌كه‌ی. چوونه‌ ماڵه‌ دوو هۆده‌ییه‌كه‌یانه‌وه‌ و مێرده‌كه‌ى ڕاسته‌وخۆ چووه‌ لای ئاوێنه‌كه‌ و به‌ هه‌ردوو دۆشاومژه‌ى، ئه‌ملا و ئه‌ولای لێوی كشاند و به‌ ڕوخسارێكی ناشیرینى پڕچرچی ماسكئاساوه‌، تاقمى ددانه‌ نوێ و جاڕسكه‌ره‌كه‌ى ده‌رهێنا. تا ژنه‌كه‌ی سفره‌ی ئاماده‌ كرد ئه‌م خه‌ریكی خوێندنه‌وه‌ی ڕۆژنامه‌ ڕوسیه‌كه‌ى بوو. به‌ده‌م خوێندنه‌وه‌وه‌ خۆراكی تایبه‌ت به‌ خۆی - كه‌ پێویستى به‌ ددان نه‌بوو- ته‌واوكرد.

ژنه‌كه‌ شاره‌زای دۆخه‌كانى بوو، بۆیه‌ ئه‌ویش به‌ بێده‌نگى مایه‌وه‌. كه‌ مێرده‌كه‌ى چووه‌ جێگاوه‌ ئه‌م له‌و دیو له‌گه‌ڵ كاغه‌زی یاریكردنه‌ تۆزاوى و ئه‌لبومى وێنه‌ كۆنه‌كانیاندا مایه‌وه‌. له‌ناو تاریكیی حه‌وشه‌ى بچووكى ناوه‌ڕاست شوقه‌كه‌دا، باران ده‌یدا به‌ ته‌نه‌كه‌ی خۆڵه‌كاندا و په‌نجه‌ره‌كان به‌ كزی ڕووناكبوون، له‌ یه‌كێكیانه‌وه‌ ده‌توانرا كابرایه‌كى بیجامه‌ ڕه‌ش ببینرێت كه‌ له‌سه‌ر جێگایه‌كى نا ڕێك ڕاكشابوو و هه‌ردوو ده‌ستى خستبووه‌ ژێر سه‌ری و ئانیشكه‌كانى به‌رزكردبوونه‌وه‌. په‌رده‌كانى دادایه‌وه‌ و چووه‌وه‌ به‌لای وێنه‌كانه‌وه‌. وه‌ك منداڵێك، كوڕه‌كه‌یان زۆر له‌ منداڵه‌كانی دى سه‌رسوڕماوتر ده‌رده‌كه‌وت. وێنه‌یه‌كى دایه‌نه‌ ئه‌ڵمانیه‌ كۆنه‌كه‌ی لیپزیگیان، كه‌ له‌گه‌ڵ ده‌ستگیرانه‌ ده‌موچاو قه‌ڵه‌وه‌كه‌ى گرتبووی، له‌ ئه‌لبوومه‌كه‌ كه‌وته‌ خوارێ. به‌رده‌وامبوو له‌ هه‌ڵدانه‌وه‌ى په‌ڕه‌كاندا: مینسك، شۆڕشه‌كه‌، لێپزیگ، به‌رلین، دیسان لێپزیگ. واجیهه‌یه‌كى خوارى خانوویه‌ك كه‌ وێنه‌كه‌ى زۆر به‌ ته‌ڵخى ده‌رچووه‌. ئه‌وه‌ كوڕه‌كه‌یانه‌ له‌ ته‌مه‌نى چوار ساڵیدا، له‌ پاركێكدا، شه‌رمن، به‌ نێوچه‌وانێكى چرچنه‌وه‌، له‌ سمۆره‌یه‌كى په‌له‌پڕوز هه‌ڵدێت، له‌گه‌ڵ خه‌ڵكى غه‌ریبه‌شدا هه‌ر هه‌مانكاره‌ بوو. ئه‌وه‌ش پوره‌ ڕۆزه‌یه‌: پیره‌ژنێكى له‌ ڕاده‌ به‌ده‌ر خه‌مخۆر و باكدار، لاواز و چیلكه‌ئاسا، چاوبز، كه‌ به‌ هۆی هه‌واڵی خراپ، ئیفلاسی بانكه‌كان، ڕوداوی شه‌مه‌نده‌فه‌ر، په‌ره‌سه‌ندنى شێرپه‌نجه‌، له‌ دونیایه‌كى پڕ له‌ ترس و دڕدۆنگیدا ده‌ژیا. تا ئه‌ڵمان كۆتاییان به‌ ژیانى هێنا، ژیانى خۆی و ئه‌و كه‌سانه‌ش كه‌ خه‌مخۆریان بوو. كوڕه‌كه‌ له‌ ته‌مه‌نی شه‌ش ساڵیدا بوو، كاتێك وێنه‌ى چه‌ند باڵنده‌یه‌كى قه‌شه‌نگی كێشا كه‌ ده‌ست و قاچی ئاده‌مییان هه‌بوو، وه‌ك پیاوێكى پێگه‌یشتوویش به‌ده‌ست كه‌مخه‌ویه‌وه‌ ده‌یناڵاند. پورزاكه‌ى ئێستا یاریزانێكى شه‌تره‌نجى به‌ناوبانگه‌. كوڕه‌كه‌ كه‌ گه‌یشته‌ ده‌ ساڵیی، گران له‌ شتان ده‌گه‌یشت، وێنه‌ى سه‌ر دیوارى داڵانه‌كه‌ى به‌لاوه‌ سامناك بوو، له‌ وێنه‌ى ناو كتێبێك ده‌ترسا كه‌ ته‌نها دیمه‌نێكى ئارامى چه‌ند به‌ردێك له‌سه‌ر لێژاییه‌ك و تایه‌كۆنى عه‌ره‌بانه‌یه‌كى هه‌ڵواسراو به‌ دارێكى بێ گه‌ڵاوه‌ی نیشانده‌دا.

له‌ ده‌ ساڵیدا بوو كه‌ ئه‌وروپایان جێهێشت. ژنه‌ شه‌رمه‌زاری و به‌زه‌یی و سه‌ختیه‌ ئابڕووبه‌ره‌كانى سه‌فه‌ره‌كه‌یان و منداڵه‌ ناشیرین و به‌دگۆ و دواكه‌وتووه‌كانى قوتابخانه‌كه‌ى ئه‌مریكای هاته‌وه‌ یاد كه‌ كوڕه‌كه‌ى لێ ناونووس كردبوو. دواتر، هاوده‌م له‌گه‌ڵ چاكبوونه‌وه‌یه‌كى هێواش و پله‌ پله‌ی هه‌وكردنى سیه‌كان، كوڕه‌كه‌ چووه‌ قۆناغێكى ترى ژیانیه‌وه‌. فۆبیا بچووكه‌كانى ده‌ركه‌وتن، كه‌ باوانى كه‌لله‌ڕه‌قانه‌ هۆكاره‌كه‌یان ده‌گێڕایه‌وه‌ بۆ ڕه‌فتارى نائاسایی منداڵێك كه‌ خاوه‌ن به‌هره‌یه‌كى سه‌رسوڕهێنه‌ره‌، جه‌ختیشیان له‌سه‌ر چڕبوونه‌وه‌ى كۆمه‌ڵێك وه‌هم ده‌كرده‌وه‌، كه‌ به‌هۆی كارلێككردنیان له‌گه‌ڵ لۆژیكدا، وا ده‌كه‌ن ئه‌قڵی ئاسایی نه‌توانێت په‌ی به‌ دۆخ و ڕه‌فتاری كوڕه‌كه‌یان به‌رێت. ژنه‌كه‌ به‌ هه‌موو ئه‌مانه‌ و زیاتریش قانع بوو، ئاخر دواجار ژیان چیه‌ جگه‌ له‌ قایلبوون به‌ ده‌ستبه‌ردان له‌ شادیه‌كان، یه‌ك له‌ دوای یه‌ك. به‌ تایبه‌ت له‌ دۆخه‌كه‌ی ئه‌ویشدا، كه‌ شادی ته‌نها بریتی بوو له‌ ئه‌گه‌رێك بۆ باشبوونى كوڕه‌كه‌ى. بیری له‌ شه‌پۆلی به‌رده‌وامى ئه‌و ئازارانه‌ كرده‌وه‌ كه‌ له‌به‌ر هه‌ر هۆكارێكبێت، ده‌بوا له‌گه‌ڵ مێرده‌كه‌یدا به‌رگه‌ى بگرن: ئه‌و ده‌عجانه‌ نادیارانه‌ى به‌ شێوازێكی به‌ده‌ر له‌ توانای وێناكردنى مرۆڤ كوڕه‌كه‌ى بریندار ده‌كه‌ن. ئه‌و بڕه‌ بێشوماره‌ی ناسكى كه‌ له‌ جیهاندا هه‌یه‌. قه‌ده‌ری ئه‌و ناسكیه‌ش، كه‌ یان ده‌پلیشێندرێته‌وه‌، یان به‌هه‌ده‌ر ده‌برێت، یان ده‌گۆردرێت بۆ شێتیى. ئه‌و منداڵه‌ پشتگوێ خراوانه‌ى كه‌ له‌ سووچه‌ گسك نه‌دراوه‌كاندا ورته‌ ورت له‌گه‌ڵ خۆیاندا ده‌كه‌ن. ئه‌و ڕووه‌كه‌ دڕكاویانه‌ى ناتوانن خۆیان له‌ باخه‌وان بشارنه‌وه‌ و بێ ده‌سه‌ڵاتانه‌ ده‌بێت سه‌یری سێبه‌ره‌ قه‌موره‌كه‌ی بكه‌ن، كه‌ پاش ڕۆیشتنى گه‌ڵای وشك و بریندار جێده‌هێڵێت، كاتێك ئه‌و تاریكیه‌ دڕنده‌یه‌ ده‌گات.

نزیكی نیوه‌شه‌و بوو، كه‌ گوێی له‌ ناڵه‌ ناڵى مێرده‌كه‌ى بوو له‌و دیو، دواتر یه‌كسه‌ر به‌ شه‌له‌ شه‌ل خۆی كرد به‌ ژووردا، به‌سه‌ر جلی خه‌وه‌كه‌یدا پاڵتۆ ملوان خوریه‌كه‌ی له‌به‌ر كردبوو كه‌ زۆر به‌لایه‌وه‌ له‌ ڕۆبه‌ شینه‌ جوانه‌كه‌ى په‌سه‌ندتر بوو.

- هاواری كرد:"ناتوانم بنووم!"

- ژنه‌ پرسی:"بۆچی ناتوانیت بنوویت، خۆ زۆر هیلاك بوویت؟"

- "ناتوانم بنووم چوونكه‌ من ده‌مرم"، وای گوت و له‌سه‌ر قه‌نه‌فه‌كه‌ ڕاكشا.

- "گه‌ده‌ت دێشێت؟ دوكتۆر سۆلۆڤ بانگ بكه‌م؟"

- به‌ده‌م ناڵاندنه‌وه‌:"دوكتۆر نا، دوكتۆر نا، با دكتۆره‌كان بچنه‌ دۆزه‌خ. ده‌بێت هه‌ر ئێستا له‌وێ بیهێنینه‌ ده‌رێ، وه‌گه‌ر نا، ئێمه‌ به‌رپرسیار ده‌بین... به‌رپرسیار!" ئینجا ڕاستبووه‌وه‌ و هه‌ردوو پێی خسته‌ سه‌ر ئه‌رزه‌كه‌ و نێوچه‌وانی دایه‌ به‌ر مست.

- به‌ هێمنى گوتى:"باشه‌، سبه‌ى به‌یانى ده‌یهێنینه‌وه‌ ماڵێ."

- "حه‌ز به‌ چا ده‌كه‌م." وای گوت و ڕۆی بۆ ته‌والێت. ژنه‌كه‌ به‌ گرانیى چه‌میه‌وه‌ و چه‌ند كاغه‌زێك و یه‌ك- دوو وێنه‌ى هه‌ڵگرته‌وه‌ كه‌ پێشتر به‌ر بوو بوونه‌وه‌. پاپازی كوپ، نۆی قه‌ره‌، بیللی قه‌ره‌، وێنه‌ى ئێلیساى دایه‌ن و خۆشه‌ویسته‌ جانه‌وه‌ر سیفه‌ته‌كه‌ى. مێرده‌كه‌ى به‌ وره‌یه‌كى به‌رزه‌وه‌ گه‌ڕایه‌وه‌ و به‌ ده‌نگێكى به‌رز ده‌یگوت: " چاره‌سه‌رم بۆ هه‌مووی دۆزیه‌وه‌، ژووری نووستنه‌كه‌ی ده‌ده‌ینێ، هه‌ریه‌ك له‌ من و تۆش به‌شێكى شه‌و لای ئه‌و به‌سه‌ر ده‌بات و به‌شه‌كه‌ی تر له‌سه‌ر ئه‌م قه‌نه‌فه‌یه‌ ده‌بێت، با دوكتۆره‌كه‌ لانی كه‌م هه‌فته‌ى دوو جار بیبینێت، گرنگیش نیه‌ شازاده‌ چی ده‌ڵێت، به‌ هه‌رحاڵ، هیچی واشی نابێت بۆ گوتن، چونكه‌ هه‌رچی بڵێت ده‌بێته‌ مایه‌ی شه‌رمه‌زارى ئه‌و." ته‌له‌فۆنه‌كه‌ زه‌نگی لێدا. كاتێكى نا ئاسایی بوو بۆ زه‌نگی ته‌له‌فۆن. كابرا له‌ ناوه‌ڕاستى ژووره‌كه‌دا وه‌ستا، قاچی به‌ زه‌ویه‌كه‌دا ده‌گێڕا بۆ دۆزینه‌وه‌ى ئه‌و تاكه‌ نه‌عله‌ی كه‌ له‌ پێیدا داكه‌ندرابوو، منداڵانه‌، به‌ بێ ددان، به‌ ڕووی ژنه‌كه‌یدا باوێشكی دا. ئینگلیزی ژنه‌كه‌ی له‌ هی پیاوه‌كه‌ باشتر بوو، به‌م ته‌رحه‌ش هه‌میشه‌ ئه‌و وه‌ڵامى ته‌له‌فۆنى ده‌دایه‌وه‌. - ده‌نگى كز و وردی كچێك گوتى:"ده‌توانم قسه‌ له‌گه‌ڵ چارلی بكه‌م؟"

- "چ ژماره‌یه‌كت داوا كردووه‌؟ نا، ژماره‌كه‌ هه‌ڵه‌یه‌." به‌ نه‌رمى بیسته‌ره‌كه‌ى دانایه‌وه‌ و ده‌ستى خسته‌ سه‌ر دڵی و گوتى:"ترساندمى." كابرا خه‌نده‌یه‌كى خێرای كرد و ده‌ستى كرده‌وه‌ به‌ مۆنۆلۆگه‌ پڕخرۆشه‌كه‌ی: هه‌ر كه‌ ڕۆژ بووه‌وه‌ ده‌یهێننه‌وه‌. بۆ سه‌لامه‌تى خۆی هه‌موو چه‌قۆكان له‌ تاقێكى كلۆمدراودا هه‌ڵده‌گرن. خۆ ئه‌و له‌ خراپترین دۆخه‌كانیشیدا، هیچ مه‌ترسیه‌كى نه‌بووه‌ بۆ سه‌ر خه‌ڵك. بۆ دووه‌م جار ته‌له‌فۆنه‌كه‌ زه‌نگی لێدا. هه‌مان ده‌نگه‌ گه‌نجه‌ بێ تۆن و دڕدۆنگه‌كه‌ داوای چارلی كرده‌وه‌.

- "ژماره‌كه‌ت هه‌ڵه‌ لێداوه‌. با پێت بڵێم چی ده‌كه‌یت، تۆ له‌ بری سفر پیتى (o) لێده‌ده‌یت." دیسان دایخسته‌وه‌. دانیشتن بۆ چا خواردنه‌وه‌ هه‌م چاوه‌ڕوان نه‌كراو و هه‌م بۆنه‌داره‌كه‌یان. كابرا قومى ده‌نگدارى له‌ چاكه‌ى ده‌دا و، جار جار كوپه‌كه‌ى هه‌ڵده‌گرت و له‌ خولگه‌یه‌كى بازنه‌یی دا ده‌یسوڕانده‌وه‌ تا شه‌كره‌كه‌ى ته‌واو بتوێته‌وه‌. ده‌ماری سه‌ره‌ كه‌چه‌ڵه‌كه‌ى به‌ زه‌قی ده‌ركه‌وتبوو، چه‌ناگه‌شی مووی زیوینى لێ هاتبوو. دیاری له‌دایكبوونه‌كه‌ له‌سه‌ر مێزه‌كه‌ داندرابوو. كاتێك ژنه‌كه‌ كوپێك چای تری بۆ تێده‌كرد، چاویلكه‌كه‌ى له‌ چاوكرد و به‌ چێژه‌وه‌ دووباره‌ له‌ كوپه‌ زه‌رده‌ كاڵه‌كه‌ و سه‌وزه‌كه‌ و سوره‌كه‌ى ڕوانى. لێوه‌ له‌رزۆك و ته‌ڕه‌كانى پێناسه‌ جوانپه‌یڤه‌كانیانى گۆكرد: قه‌یسی، ترێ، هه‌ڵوژه‌، به‌هێ، گه‌یشته‌ مزره‌سێوى سوور(3) و ته‌له‌فۆنه‌كه‌ دیسان زه‌نگی لێدایه‌وه‌. *referencial mania

وه‌رگێڕ: فلادیمێر نابۆكۆڤ –هه‌روه‌ها ناسراو به‌ فلادیمێر سیرین، له‌ ساڵه‌كانى (1899-1977)دا ژیاوه‌، نۆ ڕۆمانى به‌ زمانى ڕووسی نووسیوه‌ و دواتر ده‌ستى كردووه‌ به‌ بڵاوكردنه‌وه‌ به‌ زمانى ئینگلیزی، دواتر بۆته‌ یه‌كێك له‌ په‌خشاننووسه‌ به‌ناوبانگه‌كانى ناو ئه‌ده‌بیاتى ئینگلیزی. به‌ناوبانگترین كاری نابۆكۆڤ ڕۆمانى "لۆیلیتا"یه‌. ئه‌م چیرۆكه‌ى نابۆكۆڤ بۆ یه‌كه‌مینجار له‌ گۆڤاری نیویۆركه‌ر(The New Yorker) له‌ ساڵی (1948)دا بڵاوبووه‌وه‌. به‌ پێى خواستى كاترین وایت، سه‌رنووسه‌ری به‌شی فیكشنى گۆڤاره‌كه‌، چیرۆكه‌كه‌ به‌ تایتڵی" هێما و نیشانه‌كان" بڵاو كرایه‌وه‌، به‌ڵام نابۆكۆڤ كه‌ دووباره‌ له‌ جێی تر بڵاوى كرده‌وه‌، گه‌ڕایه‌وه‌ بۆ تایتڵه‌ ڕه‌سه‌نه‌كه‌"نیشانه‌ و هێماكان". نیویۆركه‌ر ویستیان كۆمه‌لێك گۆڕانكاری زۆر ئه‌نجام بده‌ن، به‌ڵام به‌هۆی پێداگیریه‌كى توندى نابۆكۆڤ و به‌ پشتگیری ئیدمۆند ویڵسنى هاوڕێی، به‌شی هه‌ره‌ زۆری چیرۆكه‌كه‌ هه‌ر له‌و فۆرمه‌دا مایه‌وه‌ كه‌ نابۆكۆڤ هه‌وه‌ڵ جار خوڵقاندبووى. له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌مانه‌شدا چیرۆكه‌كه‌ هه‌ر به‌پێی خواستى نابۆكۆڤ ده‌رنه‌چوو، له‌ ده‌قه‌كه‌ى نیویۆركه‌ردا چوار گۆڕانكارى به‌دى ده‌كرێت: یه‌كه‌م: هه‌ڵگێڕانه‌وه‌ى تایتڵه‌كه‌یه‌. دووه‌م: ستره‌كچه‌رى ده‌قه‌كه‌، كه‌ به‌سه‌ر سێ به‌شی سه‌ره‌كیدا دابه‌ش ده‌بێت، كه‌رت كه‌رت كرابوو بۆ چه‌ند په‌ره‌گرافێك(ئه‌لێكسانده‌ر درێسچه‌ر وای بۆ ده‌چوو كه‌ نابۆكۆڤ به‌ مه‌به‌ستى ئه‌فراندنى"نیشانه‌ و هێمایه‌كى"تر له‌ چیرۆكه‌كه‌دا، به‌م شێوه‌یه‌ په‌ره‌گرافه‌كانى به‌سه‌ر سێ به‌شه‌كه‌دا دابه‌شكردووه‌: به‌ پێی ده‌ستنووسه‌كه‌ى نابۆكۆڤ، به‌شی یه‌كه‌می چیرۆكه‌كه‌ له‌ 7 په‌ره‌گراف پێكدێت و دووه‌م له‌ 4 و سێیه‌م له‌ 19، كه‌ پێكه‌وه‌ ئاماژه‌ به‌ ساڵی ڕوودانى چیرۆكه‌كه‌ ده‌ده‌ن1947)، به‌ڵام لای نیویۆركه‌ر به‌شی سێیه‌م 18 په‌ره‌گرافه‌. نابۆكۆڤ له‌ ڕۆمانى"پینین"دا له‌ده‌ست ژنه‌ كتێبفرۆشێك سكاڵا ده‌رده‌بڕێت، كه‌ گوایه‌ موجه‌له‌دى ژماره‌ هه‌ژده‌ى داوه‌تێ له‌ كاتێكدا ئه‌و داوای موجه‌له‌دی ژماره‌ نۆزده‌ى كتێبێكى كردووه‌ كه‌ ساڵی 1947 چاپكراوه‌، و دواتر ده‌ڵێت"خوێنده‌وارییان نیه‌ ئه‌م ژنانه‌، خۆ ساڵه‌كه‌ به‌ ڕوونى نووسرابوو". سێیه‌م: دوو په‌ره‌گراف له‌یه‌كدرابوون. چواره‌م: وشه‌ى"beech plum"(كه‌ له‌ چیرۆكه‌كه‌دا ده‌كرێت وه‌ك هه‌ڵه‌ى خوێندنه‌وه‌ى باوكى كوڕه‌كه‌ی لێكبدرێته‌وه‌، نابۆكۆڤ به‌ مه‌به‌ستى ئاماژه‌دان به‌ هۆلۆكۆست ئه‌م گۆڕانكاریه‌ی له‌ سپێڵینگدا ئه‌نجامداوه‌، چونكه‌"beech"گه‌ر"wood"ی بۆ زیادبكرێت، به‌ ئه‌ڵمانى واتاى"Buchenwald"ده‌به‌خشێت، دیاره‌ مه‌به‌ستیش له‌م وشه‌یه‌ گرتووخانه‌ به‌ناوبانگه‌كه‌ى نازیه‌كانه‌ له‌ ئه‌ڵمانیا) ڕاستكرابووه‌وه‌ و كرابوو به‌"beach plum"(هه‌ڵوژه‌). ئه‌نتۆنیۆ كۆنجۆس (1) له‌ شیكردنه‌وه‌یه‌كیدا بۆ چیرۆكه‌كه‌، باس له‌ بوونى دوو دونیابینی جیاواز ده‌كات: له‌ لایه‌ك كوڕه‌كه‌، كه‌ له‌ لای ئه‌و هه‌موو دیارده‌ و ڕووداوێك مانا و هۆكارى تایبه‌تى هه‌یه‌ "هه‌موو شتێك كۆدی خۆی هه‌یه‌ و ئه‌ویش شاباسی هه‌موو بابه‌ته‌كانه‌"، له‌ لایه‌كى تریش دایك و باوكه‌كه‌ كه‌ لای ئه‌وان هه‌موو شتێك بێ مانایه‌ و ته‌نها له‌ ڕێی به‌ستنه‌وه‌ى ژیانى ئێستایان به‌ ڕابردووه‌وه‌ ده‌توانن بیربكه‌نه‌وه‌ و دیارده‌كان لێك بده‌نه‌وه‌، كۆمه‌ڵگای ئه‌مریكی و ژیانى نوێیان به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك جێی سه‌رنج و بایه‌خ نیه‌ "ژنه‌كه‌ له‌ كێ ده‌چوو؟ له‌ رێبیكا بۆریسۆڤانا، ئه‌و ژنه‌ى كچه‌كه‌ی چه‌ند ساڵێك له‌وه‌وبه‌ر شوی به‌ یه‌كێك له‌ سۆلۆڤیچیكه‌كان(2) كردبوو له‌ مینسك ... ئه‌م خه‌ریكی خوێندنه‌وه‌ی ڕۆژنامه‌ ڕوسیه‌كه‌ى بوو." نابۆكۆڤ خوێنه‌ر ناچار ده‌كات كه‌ هه‌مان دۆخی كوڕه‌كه‌ ئه‌زموون بكات، خوێنه‌ر ناچاره‌ هه‌مان دوونیابینی كوڕه‌كه‌ له‌خۆ بگرێت تا شیفره‌كان شیكار بكات، وه‌ك هاوده‌ردێكی كوڕه‌كه‌، ده‌بێت ئێمه‌ش چی له‌ چیرۆكه‌كه‌دا ده‌گوزه‌رێت وه‌ك نیشانه‌ و ئاماژه‌یه‌كى په‌نهان لێی بڕوانین. ڕه‌خنه‌گران خاوه‌نى چه‌ند بۆچوونێكى جیاوازن ده‌رباره‌ى خاتیمه‌ى چیرۆكه‌كه‌، به‌ بڕواى هه‌ندێكیان په‌یوه‌ندى سێیه‌م له‌ شێتخانه‌كه‌وه‌یه‌ و هه‌واڵی مه‌رگى كوڕه‌كه‌ى پێیه‌. هه‌ندێكى تریان ده‌لێن كه‌ كوڕه‌كه‌ خۆیه‌تى و ده‌یه‌وێت پێیان بڵێت له‌ شێتخانه‌كه‌ هه‌ڵهاتووه‌، به‌ڵام گه‌ر هێما و نیشانه‌كانى نابۆكۆڤ شیكار بكه‌ین، بۆمان ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ مردنى كوڕه‌كه‌ ڕووداوێكى حه‌تمیه‌. نابۆكۆڤ له‌م چیرۆكه‌دا چه‌ند سیستمێكى ژماره‌یی ده‌خوڵقێنێت، كه‌ كه‌م تا زۆر ده‌بنه‌ ئاماژه‌ بۆ ڕوودانی ڕووداوێكى باس نه‌كراو(مه‌رگی كوڕه‌كه‌): هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای چیرۆكه‌كه‌وه‌، به‌ مه‌به‌ستى ڕاكێشانى سه‌رنجى خوێنه‌ر، نووسه‌ر كۆمه‌ڵێك ژماره‌ به‌كار ده‌هێنێت "بۆ چواره‌مجار، له‌و چه‌ند ساڵه‌دا ... ده‌ جۆر جه‌لی میوه‌ له‌ ده‌ كوپی جیاوازدا" تا وا له‌ خوینه‌ر بكات حسابێكی تایبه‌تى بۆ ژماره‌كان بكات و درك به‌ بوونى نه‌زمێكی ژماره‌یی تایبه‌ت بكات له‌ناو چیرۆكه‌كه‌دا: ئه‌و سێ به‌شه‌ى چیرۆكه‌كه‌ى به‌سه‌ردا دابه‌ش ده‌بێت، ده‌كرێت ئاماژه‌بن بۆ سێ سته‌یجه‌ سه‌ره‌كیه‌كه‌ى بوون(له‌دایكبوون/ژیان/مردن). ژن و مێرده‌كه‌ له‌ نهۆمی سێیه‌م ده‌ژین. له‌ ڕێگه‌ى شێتخانه‌كه‌ تووشی سێ ڕووداوى نه‌خوازراو ده‌بن(میترۆبانه‌كه‌، پاسه‌كه‌،بارانه‌كه‌). هه‌روه‌ها تووشی سێ دیارده‌ى شووماوى ده‌بن(باڵنده‌كه‌، كچه‌ گریاوه‌كه‌، شوێنى هه‌ڵه‌ی كلیله‌كان). سێ كاغه‌زی یاریكردن ده‌كه‌ونه‌ خواره‌وه‌. له‌ هه‌مووشیان گرنگتر، سێ په‌یوه‌ندیه‌ ته‌له‌فۆنیه‌كه‌، كه‌ ئه‌گه‌ر به‌ پێی ئه‌و نه‌زمه‌ى پێشوو بێت، ده‌بێت په‌یوه‌ندى سێیه‌م ڕووداوێكى هه‌م شووم و هه‌م چاوه‌ڕواننه‌كراو ڕابگه‌یه‌نێت. له‌ چیرۆكه‌كه‌دا ژماره‌یه‌كى سیحری تریش خۆی حه‌شارداوه‌: چیرۆكه‌كه‌ له‌ پێنجه‌م ڕۆژی هه‌فته‌دا ده‌ستپێده‌كات. ژن و مێرده‌كه‌ له‌ پێنج لۆكه‌یشندا ژیاون(مینسك، شۆڕشه‌كه‌، لێپزیگ، به‌رلین، لێپزیگ). پێنج وێنه‌ كه‌ گوزارشتن له‌ نه‌خۆشكه‌وتنى پله‌ به‌ پله‌ى كوڕه‌كه‌ى. له‌كۆتاییشدا باوكه‌كه‌ له‌یبڵی پێنج كوپه‌ جه‌لی ده‌خوێنێته‌وه‌، كه‌ تامه‌كانیان له‌ شیرینه‌وه‌ دێت بۆ ترش، كه‌ –وه‌ك ژێنێ بارابتارلۆ بۆ یه‌كه‌مینجار دركى پێ كرد- ئه‌میش ئاماژه‌یه‌ بۆ گۆڕانى پله‌ به‌ پله‌ی كوڕه‌كه‌ له‌ منداڵێكى شیرینه‌وه‌ بۆ گه‌نجێكی ترش و ده‌بێته‌ وه‌ڵامێك بۆ پێنج وێنه‌كه‌. كچێكى نه‌ناسراو دووجار په‌یوه‌ندى ده‌كات و په‌یوه‌ندیكارى سێیه‌م به‌ نه‌زانراوی ده‌مێنێته‌وه‌، ده‌بێت ڕووداوێكیش هه‌بێت كه‌ په‌یوه‌ندی سێیه‌م ڕای بگه‌یه‌نێت، به‌ڵام نابۆكۆڤ پێشتر له‌ په‌یوه‌ندى دووه‌مدا ئاماژه‌یه‌كمان ده‌داتێ ده‌رباره‌ى داهاتوو: ژنه‌كه‌ له‌ په‌یوه‌ندى سێیه‌مدا بێزار ده‌بێت و هه‌ڵه‌ی كچه‌كه‌ ڕوونده‌كاته‌وه‌:"با پێت بڵێم چی ده‌كه‌یت، تۆ له‌ بری سفر پیتى (o) لێده‌ده‌یت". هه‌موو تێلێفۆنێكی ئه‌وكاته‌ له‌ ئه‌مریكا ده‌ دوگمه‌ى هه‌یه‌ كه‌ له‌گه‌ڵ ژماره‌دا ئه‌لفبێی ئینگلیزیشی له‌سه‌ره‌، كچه‌كه‌ (o)لێده‌دات، واته‌ په‌نجه‌ به‌ ژماره‌ شه‌شدا ده‌نێت، دوگمه‌ى ژماره‌ شه‌شیش سێ پیتی له‌سه‌ره‌(OMN)كه‌ ئه‌میش له‌ ئینگلیزیدا ده‌نگى وشه‌ی(شووم-Omen) درووست ده‌كات. ژماره‌ شه‌شیش دیسان ده‌بێته‌ ئاماژه‌ بۆ وێنه‌ی شه‌شساڵیی كوڕه‌كه‌:" كوڕه‌كه‌ له‌ ته‌مه‌نی شه‌ش ساڵیدا بوو، كاتێك وێنه‌ى چه‌ند باڵنده‌یه‌كى قه‌شه‌نگی كێشا كه‌ ده‌ست و قاچی ئاده‌مییان هه‌بوو، وه‌ك پیاوێكى پێگه‌یشتووش به‌ده‌ست كه‌مخه‌ویه‌وه‌ ده‌یناڵاند"، باڵنده‌كان نیشانه‌ى فڕینی كوڕه‌كه‌ن و كه‌مخه‌ویش نیشانه‌ى دۆخى هه‌نووكه‌ى باوكیه‌تى، واته‌ ئه‌و كاته‌ى باوكى كه‌مخه‌وى هه‌یه‌، كوڕه‌كه‌ ده‌فڕێت. نابۆكۆڤ له‌ په‌یوه‌ندى دووه‌مه‌وه‌ ده‌یه‌وێت به‌ خوێنه‌ر بڵێت ڕووداوێكی نه‌خوازراو به‌ڕێوه‌یه‌، ئێ چیش له‌ مردنی كوڕه‌كه‌ نه‌خوازراوتره‌؟ به‌ڵام چۆن مردنێك؟ له‌ هه‌موو ئه‌مانه‌ سه‌ر

له‌ هه‌موو ئه‌مانه‌ سه‌رنجڕاكێشتر په‌یوه‌ندى نێوان ده‌ كوپ جه‌لیه‌كه‌ و دوگمه‌ی ته‌له‌فۆنه‌كه‌یه‌: كاتێك پیاوه‌كه‌ پێنجه‌م تام گۆ ده‌كات و ته‌له‌فۆنه‌كه‌ ده‌زه‌نگێت، ئیدی ئێمه‌ ده‌زانین كه‌ له‌ تامى سووره‌-مزره‌سێو ترشتر له‌ناو جه‌لیه‌كاندا بوونى نیه‌، واته‌ ده‌بێت تامه‌كان به‌ره‌و شیرینتر بگه‌ڕێنه‌وه‌، كچه‌كه‌ش له‌ په‌یوه‌ندى یه‌كه‌م و دووه‌میدا ژماره‌ شه‌ش هه‌ڵه‌ ده‌كات، وه‌ك زۆربه‌ی نووسینه‌كانى ترى نابۆكۆڤ، ئه‌م هه‌ڵه‌یه‌ش نهێنیه‌كى گه‌وره‌ ئاشكرا ده‌كات: ژماره‌ شه‌ش لای كچه‌كه‌ ئاماژه‌یه‌ به‌ شه‌شه‌م كوپه‌ جه‌لی، كه‌ ده‌بێت دووباره‌ له‌ ترشه‌وه‌ بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ شیرین، جه‌لیه‌كانیش دیاری له‌ دایكبوونى كوڕه‌كه‌ن، چیش له‌ دووباره‌ له‌ دایكبوونه‌وه‌ى كوڕه‌كه‌ شیرینتره‌؟ له‌مه‌وه‌ ده‌كرێت بڵێین كه‌ په‌یوه‌ندى یه‌كه‌م و دووه‌م كوڕه‌كه‌ له‌و دونیاوه‌ ڕێكى خستوون و له‌ ڕێگه‌یانه‌وه‌ مژده‌ى به‌یه‌ك شادبوونه‌وه‌ ده‌داته‌ دایك و باوكى، لێره‌دا بكه‌رى په‌یوه‌ندى سێیه‌م هیچ گرنگیه‌كى ئه‌وتۆی نامێنێت، چونكه‌ یان دیسان كچه‌كه‌یه‌ و هه‌مدیس ته‌وكید له‌سه‌ر ژماره‌ شه‌ش ده‌كاته‌وه‌، یان كوڕه‌كه‌یان خۆیه‌تى و له‌و دونیاوه‌ قسه‌یان له‌گه‌ڵدا ده‌كات.

گه‌ر بگه‌ڕێینه‌وه‌ بۆ تێڕوانینی ژنه‌كه‌ بۆ مه‌رگ و چاره‌نووسی شێته‌كان، له‌ مردنى كوڕه‌كه‌ دڵنیا ده‌بین، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ده‌كرێت جه‌خت له‌سه‌ر زیندووبونه‌وه‌ی كوڕه‌كه‌ش بكرێت:"ئه‌و بڕه‌ بێشوماره‌ی ناسكى كه‌ له‌ جیهاندا هه‌یه‌. قه‌ده‌ری ئه‌و ناسكیه‌ش، كه‌ یان ده‌پلیشێنرێته‌وه‌، یان به‌هه‌ده‌ر ده‌برێت، یان ده‌گۆردرێت بۆ شێتى. ئه‌و منداڵه‌ پشتگوێ خراوانه‌ى كه‌ له‌ سووچه‌ گسك نه‌دراوه‌كاندا ورته‌ ورت له‌گه‌ڵ خۆیاندا ده‌كه‌ن. ئه‌و ڕووه‌كه‌ دڕكاویانه‌ى ناتوانن خۆیان له‌ باخه‌وان بشارنه‌وه‌ و بێ ده‌سه‌ڵاتانه‌ ده‌بێت سه‌یری سێبه‌ری پشته‌ قه‌مووره‌كه‌ى بكه‌ن، كه‌ پاش ڕۆیشتنى گه‌ڵای وشك و بریندار جێده‌هێڵێت، كاتێك ئه‌و تاریكیه‌ دڕنده‌یه‌ ده‌گات." ئه‌م وێنه‌یه‌ جوینه‌وه‌ی شیعرێكى هێنری لۆنگفێلۆیه‌ به‌ ناوى" بڕنده‌ى گوڵه‌كان" كه‌ له‌ كتێبخانه‌كه‌ى باوكى نابۆكۆڤدا دۆزراوه‌ته‌وه‌ و بێگومان نابۆكۆڤیش به‌ منداڵی خوێندوویه‌تیه‌وه‌، شیعره‌كه‌ به‌م جۆره‌ ده‌ستپێده‌كات: بڕنده‌یه‌ك هه‌یه‌ ناوى مه‌رگه‌ و به‌ داسه‌ تیژه‌كه‌ى له‌ چاو تروكانێكدا، گه‌نمه‌ زیاده‌كان و گوڵه‌كانى نێوانیان ده‌بڕێت.

كۆمه‌ڵێك وێنه‌ى تریشی تێدایه‌ كه‌ نابۆكۆڤ سوودی لێ وه‌رگرتوون:"كه‌ جارێك له‌ جاران منداڵ بووه‌ - ده‌بێت هه‌موویان له‌ كێڵگه‌كانى نووردا بپشكوێن – دایكه‌كه‌ش به‌ ئه‌شك و ئازاره‌وه‌، ئه‌و گوڵانه‌ى به‌خشی كه‌ بێگومان خۆشی ده‌ویستن. ده‌یزانى كه‌ هه‌موویان دووباره‌ ده‌بینێته‌وه‌، له‌ كێڵگه‌كانى نووردا – فریشته‌یه‌ك سه‌ردانى زه‌وى سه‌وزی كرد و، گوڵه‌كانى له‌گه‌ڵ خۆیدا برد." كه‌واته‌ مه‌رگ كوڕه‌كه‌ش ده‌بات، به‌ڵام كوڕه‌كه‌ له‌" كێڵگه‌كانى نووردا"چاوى به‌ دایك و باوكى ده‌كه‌وێته‌وه‌. په‌راوێزه‌كان: (1) ئه‌نتۆنیۆ كۆنجۆس: ده‌رچووی به‌شی فه‌لسه‌فه‌ و به‌شی ئه‌ده‌بیاته‌، ساڵی 2009 دوكتۆرای به‌ده‌ستهێنا و له‌ زانكۆكه‌ی خۆی وانه‌كانى دراما و ئه‌ده‌ب و شیعر ده‌ڵێته‌وه‌. (2) سۆلۆڤیچیك: بنه‌ماڵه‌یه‌كى ڕووسین، ناوه‌كه‌شیان به‌ واتای "هوزار – بولبول" دێت. (3) مزره‌سێوى سوور: جۆریك سێوى ورده‌، تامى ترشه‌ و به‌ بچووكى سوور ده‌بێت و پێده‌گات، له‌ ئینگلیزیدا

 

 

 (crabapple) یان (malus)ی بۆ به‌كار ده‌هێنرێت.

سه‌رچاوه‌كان

: http://www.libraries.psu.edu/nabokov/dolinin3.htm http://www.litreact.com/reactions/symbols-and-signs_nabokov_conejos.html http://en.wikipedia.org/wiki/Signs_and_Symbols http://en.wikipedia.org/wiki/Soloveitchik

 


ئەم بابەتە 143 جار خوێندراوەتەوە