Mezhwi_Amro.jpg

مێژوی ئەمڕۆ 21/3

- رۆژى 21/3 ڕۆژی جیهانیی شیعرە، كە ساڵانە لە رۆژێکى وەکو ئەمڕۆدا، کە هاوکاتە لەگەڵ جەژنى نەورۆزى کوردان یەکەم رۆژی ساڵی نوێی کوردیی، لەهەمانکاتدا بە رۆژی جیهانی شیعریش لەلایەن (رێکخراوی یونسکۆ - رێکخراوی جیهانی بۆ پەروەردە و رۆشنبیری) دیاری کراوە، هەر بۆیە لەم رۆژەدا ئەدیبان بەتایبەتى شاعیر و هەوادارانى شیعر چەندین چالاکى و مەراسیم بەڕێوەدەبەن. رێکخراوی یونسکۆ لە ساڵى 1999 لە سێهەمین دانیشتنی خۆیدا، رۆژى 21/3ى هەموو ساڵیکی وەک رۆژی جیهانی شیعر دیاریکرد، لە دوای دیاریکردنی ئەو رۆژە بۆ شیعر، ڕێکخراوى یونسکۆ رایگەیاند "شیعر دەتوانێت رۆڵێکی کۆمەڵایەتی هەبێت و هۆکارێک بێت بۆ هوشیاری و بە ئاگایی خوێنەر و وەرگر، شیعر دەتوانێت کۆمەک و هاوکار بێت بۆ مرۆڤی خوێنەر لە زانینی پێگە و رۆڵی خۆیان لە گۆرانکارییکانی جیهاندا". ئامانج لە راگەیاندنی ئەم رۆژە رێکخراوی یۆنیسکۆ تازەکردنەوەی دانان و بەخشینی هێزە بە بزووتنەوە شیعرییە نیشتمانی و ناوچەیی و نێودەوڵەتییەکان ، هەروەها پارێزگاریکردنە لە هەمەرەنگیی زمان لە رێگەی شیعرەوە، هەروەها پاراستنی ئەو زمانانەی روبەڕووی مەترسی لەناوچوون بوونەتەوە، ساڵانەش لە کوردستان بە چەندین شێوازى جیاواز یادى ئەم رۆژە دەکرێتەوە و بەشێک لە شاعیران بە بڵاوکردنەوەى دەقە شیعرییەکانیان یادى ئەم رۆژە بەرز رادەگرن.

- له‌ رۆژى 21/3/1685 یۆهان سباستیان باخ (Johann Sebastian Bach)، موزیسیان و ئاوازدانەرى ئه‌ڵمانی لە شارى ئەیسناخ لە دایکبووە، لە رۆژى 28/7/1750 لە تەمەنى (65) ساڵى بە جەڵتەى مێشک لە شارى لایبزیگ کۆچى دوایى کردووە.

- له‌ رۆژى 21/3/1839 مودیست موسورسکی (Modeste Moussorgski)، موزیسیان و ئاوازدانەری روسی لە دایکبووە، لە رۆژى 28/3/1881 لە تەمەنى (42) ساڵى بە نەخۆشى لە شارى بترسبۆرگ کۆچى دوایى کردووە.

- له‌ رۆژى 21/3/1923 نزار قه‌بانی، شاعیری سوری لە شارى دیمەشق لە دایکبووە، لە رۆژى 30/4/1998 لە تەمەنى (75) ساڵى بە جەڵتەى دڵ لە نەخۆشخانەیەکى شارى لەندەن کۆچى دوایى کردووە، له‌سه‌ر وه‌سیه‌ته‌که‌ی خۆی، ته‌رمه‌که‌ی برایه‌وه‌ بۆ دیمه‌شق و لە مەراسیمێکى شایستەدا به‌ ئاماده‌بوونێکی جەماوەرێکى زۆر و ئه‌دیبان و هونه‌ردۆستان، له‌ (باب ئه‌لسه‌غیر) به‌ خاک سپێردرا.

- له‌ رۆژى 21/3/1923 ئیسماعیل سه‌بری، شاعیری میسری لە تەمەنى (69) ساڵى لە شارى قاهیرە کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 16/2/1854 لە شارى قاهیرە لە دایکبووە.

- له‌ رۆژى 21/3/1946 تیموسی دالتۆن (Timothy Dalton)، ئه‌کته‌ری به‌ریتانی لە وێلز لە دایکبووە.

- له‌ رۆژى 21/3/1949 یاسین ئیسماعیل یاسین، ده‌رهێنه‌ری میسری لە دایکبووە، لە رۆژى 3/3/2008 لە تەمەنى (58) ساڵى بە نەخۆشى شێرپەنجە کۆچى دوایى کردووە.

- له‌ رۆژى 21/3/1957 مەروان فرحات، ئەکتەرى سورى لە شارى دیمەشق لە دایکبووە، لە ساڵى 1981 بەشدارى لە کارى هونەریدا کردووە.

- له‌ رۆژى 21/3/1957 یوسف رزوقه‌، شاعیری تونسی لە تونس لە دایکبووە.

- له‌ رۆژى 21/3/1958 نەجمەدینی غوڵامی، گۆرانیبێژى كورد لە گەڕەکی گوڵشەنی شاری سنە لە دایکبووە، له‌ ساڵى 1964 له ‌ته‌مه‌نی‌ (6) ساڵى  حه‌زو خولیای گۆرانی وتنی كردووه‌، ئه‌ویش به‌هۆی‌ ئه‌وه‌وه‌ كه‌ باوكی و مامی ده‌نگخۆش بوونه‌، مامۆستاى وانه‌ی سروود هونه‌رمه‌ند (عه‌لای‌ بابه‌شه‌هابی‌)، كه‌ یه‌كێكه‌ له‌ ‌بنه‌ماڵه‌ی‌ سه‌ید عه‌لی‌ ئه‌سغه‌ری‌ كوردستانی‌، له ‌ڕۆژی‌ یه‌كه‌مى خوێندنى وتویه‌تى ده‌نگی خۆشه و توانای گۆرانی وتنى هه‌یه‌‌، به‌رده‌وام له‌ خوێندنگاكه‌ى گۆرانی پێ وتوه‌ و باشترین نمره‌شی پێداوه‌، یه‌كه‌م گۆرانی له‌ناوى (شه‌ده‌ ده‌ڕۆی بۆكانی) هونه‌رمه‌ند (حه‌سه‌ن زیره‌ك)ى له‌ خوێندگاكه‌ى وتۆته‌وه‌، له‌ ساڵى 1973 له‌ ته‌مه‌نی (15) ساڵیدا، هونه‌رمه‌ند (عه‌باسی كه‌مه‌ندی) كاتێك گوێى له‌ گۆرانى ناو كاسێتێكی ده‌بێت و پێى سه‌رسام ده‌بێت و هانى ده‌دات بچێته‌‌ رادیۆ و گۆرانی‌ تۆمار بكات، لە ساڵى 1976 له‌ تەمەنی (18) ساڵى لە ڕێگەی ڕادیۆی سنە و کرماشانەوە دەستی بە گۆرانی وتن کردووە، له‌ ساڵى 1984 له‌ یه‌كه‌مین سه‌فه‌ریدا بۆ شارى سلێمانى به‌ نهێنى گۆرانی ئاگراوی (ئارام)ى تۆماركردووه‌، ناوی ئارام بەبۆنەی شەهیدبوونی (شاسوار جەلال) ناوناوه‌.

- له‌ رۆژى 21/3/1958 گاری ئۆلدمان (Gary Oldman)، ئه‌کته‌ری ئینگلیزی لە شارى لەندەن لە دایکبووە، لە ساڵى 1979 بەشدارى لە کارى هونەریدا کردووە.

- له‌ رۆژى 21/3/1959 نوبو ئویماتسو، ئاوازدانه‌ر و موزیسیانی یابانی لە شارى کوچى لە دایکبووە، لە ساڵى 1985 بەشدارى لە کارى هونەریدا کردووە.

- له‌ رۆژى 21/3/1962 ماسیو برودریک (Matthew Broderick)، ئه‌کته‌ر و گۆرانیبێژی ئه‌مریکی لە شارى نیویۆرک لە دایکبووە، لە ساڵى 1979 بەشدارى لە کارى هونەریدا کردووە.

- له‌ رۆژى 21/3/1966 وەلید دبس، ئەکتەر و دەرهێنەرى سورى لە شارى سویدا لە دایکبووە، لە ساڵى 1993 بەشدارى لە کارى هونەریدا کردووە.

- له‌ رۆژى 21/3/1978 رانی موخرجى، ژنه‌ ئه‌کته‌ری هیندی لە شارى مۆمباى لە دایکبووە. 


ئەم بابەتە 52 جار خوێندراوەتەوە