Mezhwi_Amro.jpg

مێژوی ئەمڕۆ 26/3

- لە رۆژى 26/3/1827 بتهۆڤن (لودفیج فان بتهۆڤن - Ludwig van Beethoven)، ئاوازدانه‌ر و موزیسیانى ئه‌ڵمانی لە تەمەنى (56) ساڵى لە شارى فیەننا لە نەمسا کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 17/12/1770 له‌ شارى بۆن لە ئه‌ڵمانیا لە دایکبووە، سه‌ره‌تا میوزیکی لای باوکی خوێندوه به‌هۆى ئه‌وه‌ى‌ باوکی گۆرانی بێژی کڵێسه‌ بووه‌، وەکو کوڕی موزیسیانێكى فەرمی کۆشکی شاری بۆن ژیاوه‌، دایکی هه‌میشه‌ هانده‌ری بووه‌ و ده‌یویست کوڕه‌که‌ی ببێته‌ پیاوێکی هاوشێوه‌ی مۆزارت، بەهرەکانی بۆ ژەنینی ئامێری پیانۆ هەر زوو درکی پێکراوه‌، له‌ ساڵى 1778 له‌ ته‌مه‌نى (8) هه‌شت ساڵى یەکەم نمایشی خۆی پێشکەشکردووه‌، له‌ ساڵى 1782 له ‌ته‌مه‌نی (12)  ساڵیدا بووه‌ به‌ ئۆرگژه‌نێکی به‌توانا، که‌سایه‌تیه‌کی ده‌مارگیر و هه‌ڵچو بوو، که‌ خودی خۆی هه‌ستی پێنه‌ده‌کرد، چونکه‌ ئه‌و هه‌سته‌ی له‌دڵێکی سافه‌وه‌ ده‌ریده‌بڕی، هه‌میشه‌ بیری له‌ خۆکوشتن کردۆته‌وه‌، به‌ڵام په‌شیمان بۆته‌وه‌، له‌م باره‌یه‌وه‌ نوسیویه‌تى: "له‌گه‌ڵ ناهه‌مواری سروشتدا هه‌موو توانا و به‌هره‌یه‌کی خۆم ده‌خه‌مه‌گه‌ڕ تا ببمه‌ هونه‌رمه‌ندێکی به‌ڕێز و که‌سایه‌تیه‌کی به‌رز"، له‌ ساڵى 1824 ئه‌گه‌رچى ته‌واو گۆشه‌گیر بوو به‌ڵام توانى سیمفۆنیه‌ گه‌وره‌که‌ی که‌ ناسرابوو به‌ (سیمفۆنی کۆڕاڵی) نمایشبكات، توانى سه‌رکه‌وتنێکی گه‌وره‌ی به‌ده‌ستبهێنێت، له‌کاتی پێشکه‌شکردنی ئه‌م سیمفۆنیه‌دا له‌سه‌ر ته‌خته‌ی ڕابه‌رایه‌تی ئۆکێستراکه‌ ڕاوه‌ستابوو یه‌کێک له‌ موزیکژه‌نه‌کان وه‌ریگێڕا به‌لای جه‌ماوه‌ردا تا به‌چاوی خۆی لێشاوی ئه‌و چه‌پڵه‌ ڕێزانه‌ ببینێ که‌ هۆڵه‌که‌ی ده‌هه‌ژاند، به‌ڵام ئه‌و نه‌یده‌بیست.

- لە رۆژى 26/3/1874 رۆبەرت فرۆست (Robert Frost)، شاعیر و شانۆنوس و نوسه‌ری ئەمریکی لە شارى سان فرانسیسکۆ لە دایکبووە، لە رۆژى 29/1/1963 لەتەمەنى (88) ساڵى بەنەخۆشى لە شارى بۆستن کۆچى دوایى کردووە.

- لە رۆژى 26/3/1892 والت ویتمان (Walt Whitman)، شاعیر و رۆماننوس و نوسه‌رى ئه‌مریكى له‌ ته‌مه‌نى (72) ساڵى به‌ نه‌خۆشى له‌ شارى كامدن له‌ ویلایه‌تى نیوجیرسى كۆچى دوایى كردووه‌، له‌ رۆژى 31/5/1819 له‌ شارى ویست هیلز له‌ ویلایه‌تى نیویۆرك له‌ دایكبووه‌.

- لە رۆژى 26/3/1916 سەبرى عیاد، ئەکتەر و ده‌رهێنه‌رى لیبى لە جنزور رۆژئاواى شارى ته‌رابلوس له‌ دایکبووە، لە رۆژى 19/10/1969 له‌ ته‌مه‌نى (53) ساڵى له‌ شارى ته‌رابلوس کۆچى دوایى کردووە.

- لە رۆژى 26/3/1949 پاتریك زوسكیند (Patrick Süskind)، رۆماننوس و سیناریۆنوس و شانۆنوس و وه‌رگێڕ و نوسه‌رى ئه‌ڵمانى له‌ دایكبووه‌.

- لە رۆژى 26/3/1956 عه‌باس ئه‌لمسفى، شاعیر و نوسه‌رى لوبنانى میسرى له‌ ته‌مه‌نى (74) ساڵى له‌ شارى ئه‌سكه‌نده‌ریه‌ كۆچى دوایى كردووه‌، له‌ ساڵى 1882 له‌ شارۆچكه‌ى بعقلین له‌ شارى جه‌به‌ل لوبنان له‌ دایكبووه‌.

- لە رۆژى 26/3/1958 هالە فوئاد، ئەکتەرى میسرى لە شارى قاهیرە لە دایکبووە، لە رۆژى 10/5/1993 لە تەمەنى (35) ساڵى بە نەخۆشى شێرپەنجە لە شارى قاهیرە کۆچى دوایى کردووە، لە ساڵى 1960 تاکو ساڵى 1991 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە، خێزانى ئه‌كته‌رى میسر ئەحمەد زەکى بووه‌.

- لە رۆژى 26/3/1966 محەمەد قەسەبجی، ئاوازدانەر و موزیسیانی میسری لە تەمەنى (73) ساڵى لە شارى قاهیرە کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 15/4/1892 لە گوندى قیا لە میسرر لە دایکبووە.

- لە رۆژى 26/3/1979 جین ستافۆرد (Jean Stafford)، رۆماننوس و چیرۆكنوس و نوسه‌رى ئه‌مریكى له‌ ته‌مه‌نى (63) ساڵى له‌ شارى وایت بلینس له‌ ویلایه‌تى نیویۆرك كۆچى دوایى كردووه‌، له‌ رۆژى 1/7/1915 له‌ شارۆچكه‌ى كاڤینا له‌ شارى لوس ئه‌نجلوس له‌ ویلایه‌تى كالیفۆرنیا له‌ دایكبووه‌.

- لە رۆژى 26/3/1999 نازک (هبە مدقە حسێنى)، ژنە ئەکتەر و گۆرانیبێژى لوبنانى، كه‌ كاره‌ هونه‌رییه‌كانى له‌ میسر ئه‌نجامداوه‌ لە تەمەنى (70) ساڵى کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 14/10/1928 لەدایکبووە.

- لە رۆژى 26/3/2015 تۆماس ترانسترومەر (Tomas Tranströmer)، شاعیری سویدی لە تەمەنى (84) ساڵى بە جەڵتەى مێشک لە شارى ستۆکهۆڵم کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 15/4/1931 لە شارى ستۆکهۆڵم لە دایکبووە، لە ساڵى 2011 خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبی وەرگرتووە.


ئەم بابەتە 41 جار خوێندراوەتەوە