Mohammed_Maxwt.jpg

خەوارج

محەمەد ماغوت - و: عەبدوكەریم شوانی

ئێمە كەمایەتییەكی بێدەنگین 

لەنێوان سفرەكانی پلە یەكداو

زۆرینەی زۆربڵێی چێشتخانەكانین 

بنیاتنەری هەرەمە هاوچەرخەكانین و

دەلیلی باڵندەكانین بۆناو قەفەزو قەفزین بۆباڵندەكان و

پاپۆڕەكانین بۆناو تەم و كێوە شەختەكان

***

قەت نەمانەزانی:

ئایە ئێمە چەتە، حزب، مێگەل، یان شێتایەتی و لەرزو تاین،

یان لەگنە پوش و خوێندنی بەخۆڕایی و شوێنە پیرۆزەكان و

رەوشتی پەسەندوتاریكایی نادیارین؟

دركمان بەفشاری هێزی خۆمان نەكردبو

لەناو پاسا نەبێ‌

یان كەپاڵەپەستۆمان بو بۆئەوەی لە قوتابخانەكانی لادێ‌ دەرچین و

لەدەرەوە میز بەدیوارەكانیدا بكەین،

یان بەپێدەشتەكانی نیشتمانی خۆشەویستا،

چونكە دەرماڵەی ئاوەڕۆ 

لەكەژاوەكان و ئاهەنگەكان و پاككردنەوەی ئابوری نێو دەوڵەتیمان و

وەڵامدانەوەی راگەیاندنی نەیارەكانا خەرج ئەكرێ‌

***

گشت ئاگرێكی بەئەنقەست،

یان هەڕەشەی بەهەڵە

یان هەڕەشەی تیرۆرێكی سەرنەگرتو،

یان تەلەفۆنی نەناسراوێك،

یان هاواری فریاكەوتنێكی بەپەلە،

ئێمە دەستمان تیایە

لەكوێ‌ دارەمەیتێك هەبێ‌

ئێمەی تیاین یان بەدوایەوەین!

لەكوێ‌ زوڵم و زۆرو خوێنڕشتن هەبێ‌ 

هەروەك ولیەم شكسبیر ئەڵێ‌: 

((ئەبین یان نابین))

ئێمە سەرابی فریودەرین لەگشت بیابانێكاو

ماری پەپكخواردوین لەگشت بیرێكا،

ئەڵقە بزربوی گشت زرێیەكین

ئێمە بنكەی جەماوەریی گشت زۆردارێك و

بنكەی مەڕمەڕی گشت گۆڕێك و

بزربوەكانین، 

ئەوانەی كە هیچ ئاسەوارێكیان 

لەهیچ كاولكارییەكدا نادۆزرێتەوە

***

گشت هەڵبژاردنەكانی كەئەنجامەكەیان 99.00 یان 99.99 لەسەدایە

ئێمە ئەو یەكەین یان ئەو دەیەین لەسەدا

بەر لەوەی كارەسات روبات بەسەر خوێنەرو بینەرو خەباتگێڕا 

ئێمەین سندوقی رەش:

لەگشت فڕۆكەیەكا یان پاپۆڕێكا،

لەهەمو حزبێكا، یا رێكخراوێكی رەسمی یا شەعبیا

یا داگیركاریی یان سەربەخۆییا

یا لەگشت كۆمپانیا، یا دەستگایەكی خێرخوازیی، یا ئایینی، 

یا ئیزگەیەكی فەزایی، یا رۆژنامەیەكی نەتەوەیی،

یا شانۆیەكی مولتەزیما ..

وەڵامی هیچ پرسیارێك نادەینەوە

لەلای هیچ لێژنەیكی لێكۆڵینەوە، 

چونكە ئەبین بەگاڵتە جاڕ 

***

هەروا، بۆنمونە: ئێمە ئەزانین

(خەلیل حاوی)1 بۆچی خۆی كوشت !

كوژرانی (كەمال خەیری بەگ)2 بەهەزار فیشەك بەناوچەوانیەوەو

(لۆمۆمباو زولفیقار عەلی بۆتو)3

كێ كوشتیانی و

شۆڕشەكەی (موسەدەق بۆچی)4 لەناوبراو

شا بۆ لابراو

(قەمبیزێكی)5 تریان لەناوچەكەیا دانا،

كێ‌ وای لە جەمال عەبدولناسر كرد كەلەرۆژێكا سەد جگەرە بكێشێ‌ 

ئەزانین لەبولقان چی روی داو

ئیستاش لەجەزائیرو چیچان چی رو ئەدا،

بۆچی باشوری سودان لەباكوری جیاكرایەوەو

ئەیانەوێ‌ گۆشتی عیراق لەئیسكی جیاكەنەوە

ئێمە ئەتوانین نێوان دێڕەكان و

كەللە سەرو كەلاوەكان بخوێنینەوەو بكۆڵینەوەو 

بۆن بكەیی و بەدوای بۆندا بگەڕێین

ئەوی لەدەورمان رو ئەدات روداو روداو شیبكینەوە،

بەڵام لەم قۆناغەدا رێمان پێ‌ نادەن

لەپاشەرۆی خۆمان زیاتر هیچی دی شیبكەنەوە

پاش بەڵێنی پێشوەخت

***

لەبەر ئەوە ئێمە لەبان دەمی گڕكان دائەنیشین و

باوێشك ئەدەین و كۆنكان و تاوڵە ئەكەین

هەر وەكو لەگازینۆ دانیشتبێتین

تاوەكو باڵی سەربازیمان پەڕی لێ‌ دێ‌.

***

 پەراوێزی وەرگێڕ:

* لە دەقە عەرەبییەكەیا (صندوق الفرجە) یە.

1- خەلیل حاوی سیاسەتمەدارێكی حزبی شیوعی لوبنان بو.

2- كەمال خەیری بەگ یەكێك بو لەئەندامە چالاكەكانی رێكخراوی فەتح،ئەڵێن (كورد بو).

3- لۆمۆمبا پاتریس سیاسەتمەدارێكی وڵاتی كۆنغۆ بو كەپێشان پێی ئەوترا (كۆنگۆ – كینساشا) داوای سەربەخۆیی وڵاتەكەی ئەكرد، پاش سەربەخۆیی بو بەیەكەمین سەرۆكی حكومەتی كۆنگۆ كینساشا، ساڵی 1967 تیرۆر كرا.

4- زولفیقار عەلی بۆتۆ : سەرۆكی حكومەتی پاكستان بو (چیا‌والحق كوشتی)، د. محەمەد موسەدەق هدایەت(1887 – 1967) وەزیری دارایی و سیاسەتمەدارێكی ئێرانی بو لەساڵی 1951 رێكەوتنێكینێوان ئێران و بەریتانیای هەڵوەشانەوە، ساڵی 1953 سی ساڵ حوكم درا.

5- قەمبیز – كامبیز: پاشای هەخامەنشی(ئەخمینی) بو كوڕی كۆرشی گەورەیە ساڵی 529- 521 پێش زاین حوكمی كردوەو لەسەردەمی دەستەڵاتدارێتی خۆیدا بەلەشكرێكی گەورەوە بەرەو میسر رۆیشت و ساڵی 525 پ . ز میسری فیرعەونەكانی داگیركرد.


ئەم بابەتە 97 جار خوێندراوەتەوە