Nawal.jpg

ژنێک لە خاڵی سفردا

شەماڵ بارەوانی

ژنێک لە خاڵی سفردا (امرأة عند نقطة الصفر)، یەکێکی لە گرنگرین ڕۆمانەکانی (نەوال سەعداوی) ژنە نووسەرو ڕۆماننووسی میسریە. ژنێک لە خاڵی سفردا ڕۆمانێکی بچوکەو (٦۹)لاپەڕەیە.

ئەو شاکارەی نووسەر بۆیەکەم جار لەساڵی ۱۹۷٥، بڵاوبووە.ناواخنی ڕۆمانەکە چیڕۆکیکی ڕاستەقینەیە.

خاتوو نەوال لەڕێگای کەسایەتی و کارەکتەری سەرەکی و پاڵەوانی ڕۆمانەکەی(فیردەوس)وە گەنگەشەی چیرۆکی چەوسانەوەی ژن و سەلبکردنی ئازادییەکانی و پێشێلکردنی مافەڕەواکانی لەلایان پیاوەوە دەکات و لەو توندوتیژییە دەروونی و جەستەییانە دەدوێت کەمێینە لەسای دەسەڵاتی نێرینەوە ڕووبەڕووی دەبێتەوە، لەو چەوسانەوەو ژێردەستەیی و تەنیایی و ئازارو دوورکەرت بوون و سەرگەردانی و نەهامەتی و ناخۆشی و ئازارو موعاناتانە دەدوێت کە ژن  تووشی دەبێت لەسەر دەستی پیاوەوە.

فیردەوس ئەو ژنەی لەگرتووخانەی (القناطر) چاوی پێدەکەوێت، ئەو ژنەی بەتۆمەتی کوشتنی پیاوێکەوە بڕیاری لەسێدارەدانی بۆ دەرچووەو دوای چەند ڕۆژێکی کە سزاکەی جێ بەجێ دەکرێت.

 یەکێکەلەو ڕۆمانانەی خاتوو نەوال سەعداوی کە بۆزیاتر لەچڵ زمان هاتووەتە پەرچڤە (تەرجومە)کردن، هەروەها ئەو شاکارە مەزنەیە  پێی خزاندە  نێوجیهانی نواندن و لەچەندین وڵات تائێستاکراوەتە شانۆو چەندین دەرهێنەر لە دەوڵەتی جیاجیا هەوڵیان داوە بیکەن بە فیلمێکی سینەمایی  بەڵام خاتوو نەوال ڕەزامەندی نیشاننەداوە بەوای ئەو سیناریۆیانەی بۆفیلمەکەیان داڕشتووەو لەئاست ڕۆمانەکەو پەیامەکەی دانەبووە.

 خاتوونی نووسەر لەو شاکارەمەزنەیشی هەمان شێوازی ڕۆمانەکانی تری بەرجەستەی نەهامەتی و ئازارەکانی ژن و  کێشەو قەیرانەکانی کۆمەڵگەی میسردەکات و گەنگەشەی ئافاتەکانی ئەقڵیەتی نێرساڵاری و چەوسانەوەی ڕەگەزی مێینەدەکات لەکۆمەڵگەیەک.کە ڕەگ و بناخەی لەسەر جیاکاری ڕەگەزی بیری پیاوسالاری و هێزی خێڵەکی داڕشتووە.

 ژنێک لە خاڵی سفردا، چیڕۆکی ژیانی ژنێکە (فیردەوس) مردن وەک ڕێگای ڕزگاربوون هەڵدەبژێرێت، تاژیانی بێتەوە سەرخاڵی سفرو سەرەتاوە.دەیەوێ ئیتر ڕۆحی لەو جەستەیە ئازادبێت کە لەلەلایان کەسیترەوە دەستی بەسەر داگیراوە.

ژنێک لە خاڵی سفردا، حەکایەتی ژنێکە چارەنووس و زەمانە گاڵتەیان بە کەسایەتی و بەهاکانی کرد و پیاوەکان ڕادەستی  چارەنووسێکی بێ بەزەیی دڵ ڕەق و بڕاوەیان کرد.

فیردەوس ئەو ژنەی چارەنووس هەر لەگەڵ دەسپێکی ژیانی لەگەرمی و سۆزی ئامێزی دایکی بێ بەشی دەکات و بەکەڵبەی دڵ ڕەقی مام و مامۆژنەدڵ ڕەقەکەیان دەسپێرێت،تابەویستی خۆیان تاتۆی بێ ویژدانی و ستەمو غەدری خۆیان لەسەر جەستەو ڕۆحی چێ بکەن و نەخشی بێ ڕوحمی خۆیان لەسەردەروونی جێ بێڵن و  بی چەوسێننەوە، فیردەوسی تەمەن نۆزدە ساڵ  لەکاتێکدا خەون بەوەوە دەبینێت خوێندنەکەی تەواوبکات و ببێت بە دادیارێکی دادپەروەر،یان پارێزەرێکی لێهاتوو، یاخود پزیشکێکی ناودار یان ئەندازیارێکی سەرکەوتوو،ئەفسوس خەونەکەی لەگۆڕدەندرێت و  چرای هیوای خامۆش و ئەستێرەی بەختی دەکوژێننەوەو لە تەمەنێکی زووەوە

وەک کاڵایەکی مادی و بێ گیان لەپێناو پارەو مەرامە گڵاوەکەی خۆیان لەپرۆسەیەکی بەناو هاوسەرگیری  دەیفرۆشنە شێخ مەحمودی تەمەن سەرو شەست ساڵ!

بەوشێوە دڵ ڕەقەو نەریتە نامرۆڤانەیەی کە لەکۆمەڵگە نێرسالارییەکاندا سەتان ساڵەو تائێستاشی لەگەڵدا بێت ڕەگی داکوتاوەو بەکۆتانەهاتووە،بەشێوازێکی زۆر هۆڤانەو ناشارستانییانەو دوور لە هەر پڕەنسیپ و بەهایەکی مرۆڤانە کچ دەکرێت بەقوربانی ویست و خواست و مەرامی نێرەوەو باجی هەڵەو تاوان و بێ ویژدانی و قامچی بیری پیاوسالاری دەدات، لەو کۆمەڵگە پیاوسالارییانەی کچ لەناو بێشکە بەشودەدەن و گەورەبەگچکەیی پێدەکەن، کچی گەنج دەدەن بە پیاوی بەساڵداچوو، کچ لەباتی خوێن دەدەن و ئەستۆی ئەو تاوانەی پێ باک دەکەنەوە کە پیاو ئەنجامی داوە،کچ لەجیاتی قەرزدەدرێت، کچ ژن وەک مانگا بەژنی پێوە دەکرت، کچ لەدەرەوەی هەموو حەزو هەڵبژاردن و سەربەستی و ئازادییەکی خۆیەوە، بەتۆبزو دارکاری و هەڕەشەو زۆری بە شو دەدرێت.

فیردەوس ئاسا لەسوڵحی کێشەو ئاریشەی نێوان عەشرەت و خێڵەکان دەکرێت بە  ئامرازی سوڵح و ئایکۆنی قوربانی.

فیردەوسی گەنج و تازە پێگەشتوو  بوو بە قوربانی مێردەزمەی بیری نێرسالاری و بەستەم و دوورلە،هەڵبژاردنی خۆی درا بە شێخ مەحمودی ستەم کاری دان عەمر.

ئەو پیاوە چاوچنۆک و دڵ ڕەق و توڕەو دیکتاتۆرەی وەک هەموو ئەو  پیاوە ئەقڵ نێرسالارانەیەی لێدان لەژن و خواردنەوەی قومێک ئاویان لا وەک یەکدی ئاسانە:"جارێکیان بە بنی پێڵاوەکەی لێی دام و دەم چاو جەستەم زامدارو ئستوربوو،ماڵەکەیم جێ هێشت و ڕۆشتمەوە بۆ ماڵی مامەکەم، بەڵام مامەکەم پێی گوتم: هەموو پیاوێک لەژنەکەی دەدات،هاوسەری مامم گوتی مامیشت لێم دەدات،...ژنی بە ڕەوشت و حەیاو باش هەرگیز نابێ گڵەیی و سکاڵا لە مێردەکەی بکات و ئەرکە لەسەری گوێ ڕایەڵێکی تەواوی مێردەکەی بێ".

 شێخ مەحمود ئەو پیاوەی وەک گورگێکی برسی و هار  پەلاماری دەدات و بەردەبێتەگیانی  فیردەوس و خەڵتانی ئازارو شەڵاڵی خوێنی دەکات و بێ ئیرادەو ئازادی دەکات و هەموو بوونی دەخاتە ژێر چنگی  خۆیی و هەناسەکانیشی بەرزەفت و کۆنتڕۆل دەکات و کەسایەتی زەوت دەکات،خۆی بە خاوەنداری تەواوی دەزانێت و ئەمیش بە مرۆڤێکی بێ ئیرادەو پاشکۆو سێبەرو دەستەمو ڕۆبۆت سەیردەکات:"وەک سەگێکی هارکەوتە وێزەمەوە، ئەو برینەی لەلەشمی درووستکرد تنۆک تنۆک خوێنی لێ دەتکا، دەم و چاوم لەژێر دەم و چاوەکانیدابوو هەموو جەستەم لەژێر جەستەیدابوو، جەستەکەمم لەژێرەوەی جێ هێشت، بێ ئیرادەو بێ جوڵەو بێ گیان و هیچ بەرگریکردنێک، هەروەک بڵێیت جەستەی مردوێک بێ.".

ئەفسوس فیردەوس وەک سەتان و هەزاران ژنی تری کۆمەڵگەی مێگەڵساری ونێرسالاری دەبێتە سوتەمەنی ئاگرە نەگریسەکەی  بیری نێرسالاری و پاکیزەیی و پەپوڵەیی دەست بەسەردادەگیرێت و لەژێر کوتەکی باوک،مام، هاوسەر.دەرەنجامەکەی سەرلەشەقام وسەرگەردانییەوە سەردەردەکات و ژیانی لەدۆزەخێکەوە دەکەوێتەوە دۆزەخێکیترەوەو لە دڕندەیی هاوسەرەکەی ڕادەکات، و وەک نێچیرێکی بەستەزمان دەکەوێتە داوی کەڵبەی فەیۆمی و ئیبراهیم و مەرزوق و پیاوە پۆلیسەکە و زیاء و فەوزی وهتد..." ئەو پیاوانەی فیردەوس لەبارەیانەوە دەلێت :"هەمووی سەگن، لەژێر ناوی جیا جیاوە، مەحمود،حوسنێن، فەوزی، سەبری،ئیبراهیم ،عۆزین، بەیۆمی..."

 تووشی دەستدرێژی سێکسی و زیندانیکردن و لێدان و فریوادان و  ئازاردەبێتەوەو لەو پیاو بۆ ئەو پیاو ئارەزووە گڵاوەکانی خۆیانی تێداخاڵی دەکەنەوە، لەو پیاوە نامرۆڤانەی ژن تەنها وەک جەستەیەکی ڕووتی بێ ڕۆح  و هەست و گیان و  بوکەڵەیەکی جنسی تێرکردنی شەهوەتەکانی خۆیان دەبینن. بەو چەشنە گەشتە پڕ ئازارەکەی فیردەوس لەگەڵ  خەم و ناسۆری و نەهامەتی و  ئەتکردن درێژەی دەبێت ، لەوژیانە دڵ ڕەقەی کەو وەک  شەریفەدەڵێت لەو دڵ ڕەقتر نەبیت ناتوانیت لەگەڵی دا هەڵکەیت،

ئەو شەریفەیەی  کارەکەی بەیۆمی درێژەپێدەدات فیردەوس  دەکات بە پیشە سۆزانی  و کاری بزنز بە جەستەو ڕۆحی فیردەوسەوە دەکات و  هەموو ئەو پیاوانە بەردەداتە بوونی کە تەنها بۆچێژ بینن و ئافرەتیان دەوێت و  هەرگیز هەست بە ئازاری ژن و نەهامەتی و مۆعاناتەکانی ژن و مێینەناکەن و لەخواست و پیرۆزی و بەهاکانی ژن بوون تێناگەن:"لەو هەموو پیاوە گەمژەیەی لەگەڵم جوت بوون، جگە لەدانەیەکیان نەبێ،هیچ یەکێکیان نەیپرسی ئایە هەست بە ئازاردەکەیت؟ تەنها فەوزی نەبێت، هەمووان دەیان گوت هەست بەچێژدەکەیت؟!".

مەرزوق پێی بڵێت من بزنزمانم و جەستەی فیردەوس ژنەکان وەک سەرمایەی بازرگای خۆم دەبینم.

 مەزوق  دڕەندەیەکی ترو یەکێکیتر لەو پیاوە بەڵاو نامرۆڤانەی بەژداری سەرگەرانی کردنی زێدەتر فیردەوس و وخوێ پێداکرنی زیاتر بەسەر قەتماغەی زامی  تراژیدیاکانی چیرۆکی ژیانی فیردەوس دەکات و یەخەی فیردەوس دەگرێت و لەژێر هەڕەشەوە داوا دەکات کاری لەشفرۆشی پێ بکات و بازرگانی بە جەستەکەیەو بکات و سەرمایەی پێ بنێتە سەریەک،

ئەو مەرزوقە نەخۆشەی کاری لەشفرۆشی بەدەیان ژنی تری بەستەزمان و بێ دەسەڵات دەکات وسامان و پارە لەڕێگەی جەستەیانەوەو کۆدەکاتەوەو دەستی لەگەڵ پۆلیس تێکەڵەو لەدادگایش پارێزەری وەک خۆی نامرۆڤی هاوڕێی هەیە بەرگری لێدەکات و هیچ کەسێک ناتوانێت لەسەر ئەو بازرگانییەبۆگەنەی بە جەستەو ڕۆحی مرۆڤەکانییەوەدەکات پێی بڵێت لەپشت چاوەکانت دوو برۆ هەن.

 ئەو مەرزوقە داوێن پیس و ناخ بۆگەن و دەروون نەخۆش و ئەقڵ ژەنگاوییەی کاتێک فیردەوس نایێتە ژێر باری هەڕەشەو دواکارییە نامرۆڤانەییەکەی، چەقۆکەی دردێنێت هەوڵدەدات فیردەوس بکوژێت، فیردەوس لەو زیرەکترو خێراتر دەبێت و لەشەڕێکی دەستەو یەخەی بەگریکردن لەخۆیدا، جەقۆکە دەنێ بەگیانی مەرزوقی هۆڤی  جانەورو دەیکوژێت و بە دۆزەخی دەسپێرێت، دواتر  بەهۆیەوە دەخرێتەگرتووخانە و سزای مەرگی بەسەردادەدرێت و سزاکەی جێ بەجێ دەکرێت.

فیردەوس بەوچەشنە باوک و مام و مێرد کردیان بەسۆزانی و هەموو ئاواتەکانی ژیانیان لێ سەندەوەو ئێستاو ئاییندەیان وێرانکرد:"من لەشفرۆش نەبووم، بەڵام باوکم و مامەکەم و مێردەکەم لەسەرەتاوە منیان فێرکرد ببم به سۆزانی".

 فیردەوس پیاوەکان ژیانیان کرد بە دۆزەخ و تێکەڵ بە جیهانی سۆزانییەتیان کردو کردیان بەسۆزانی و هەرپیاویش بوون کاری سێکسیان لەگەڵ دەکردو سەردانی سۆزانیخانەکەی فیردەوسیان دەکردو  سەرەی سێکسی تابۆو حەڕامیان لەبەر وورگای سۆزانیخانەکە دەگرت ئارەزووی خۆیان لە جەستەی فیردەوسدا خاڵیدەکردەوەو دوو ڕووانەو دەبڵ مۆڕاڵانەیش پێشیان دەگوت بێ شەرەف و بێ ئابڕۆ لەشفرۆش و  بەچاوێکی کەم و وەک لادەرو تاوانبارێکی بێ ڕەوشتیش سەیریان دەکرد.ئاخریەکەشی هەر ئەوپیاوانەبوون فیردەوسیان بە پەتی سێدارەو کابووسی مەرگیان سپارد.

 فیردەوس بێ ئابڕۆو بێ ڕەوشت و تاوان بار نەبوو، بەڵکە ئەو پیاوانەی بوونە هۆکار بۆ تووشبوونی فیردەس بەو هەموو کارەسات و تراجیدیایانەی هاتنە ڕێی لەژیانە بەدۆزەخراوەکەی بێ ئابڕو سۆزانی ڕاستەقینەو تاوانباری سەرەکین و دەبێ هەست بەخەجاڵەتی و تڵانەوەو ڕوو ڕەشی وتاوانباری و ئازاری ویژدان بکەن. نەک فیردەوسەکان.

:"من هیچ ساتێک هەستم بەوە نەکرد ژنێکی بێ ئابڕووم، من دەمزانی پیشەکەی من پیاوەکان درووستیان کردووە، ئەو پیاوانەی دەستیان بەسەر دنیاو قیامەتداگرتووە،ئەوە پیاوەکانن ژنەکان ناچاردەکەن  بەجۆرەها شێوازببن بەسۆزانی،لەبەروەی من مرۆڤێکی هۆشیارو زیرەکبووم.. ،

 درکم کرد من لە دوایین پیرۆزی دڵۆپی خوێنم ڕزگارم بوو، و ئاوەزم هۆشیاربووەوە بۆ پەی بردن بە ڕاستییەکان؛ لە ڕاستیدا من بەباشتری دەزانم ژنێکی سۆزانی بم لەوەی قەدیسەیەکی فێڵ لێکراو.

 پێم چاتر بوو سۆزانییەکی ئازاد بم، نەک سۆزانییەکی کۆیلە، خزمەتکارەکان جڵم بشۆن و پێڵاۆەکانم بۆیاخ کەن، و بتوانم پارێزەرێک بگرم بەرگری لەشەڕەفم بکات،و پزیشکێک بگرم سگەکەم لەباربات،و ڕوژنامەنووسێک بگرم هەواڵ و وێنەکەم بڵاوکاتەوە...".

 فیردەوسەکان  لەکۆمەڵگە نێرسالارییەکاندا  لەهەموو مافێک بێ بەشکراون  لەژێر  ڕەحمی حوکمی قامچی پیاوان ژیان دەکەن.

ئەو کۆمەڵگەیەی پیاوە نێرسالارەکان لە هۆشیاربوونەوەو بێداربوونەوی  ژن دەرترسن و ئازادی وکەرامەت و کەسایەتی ژنیان به پەرژینی  نێرسالارانەو تەڵ دڕییەکی نامرۆڤانە دەورداوەو مێینەیان لەچوار لاوە بە دیواری نێرسالاری دەرواوەو بۆمبی بیری نێرگەرێتیان  لەهەمو لایەکی ژیانی مێ چاندووەو هەموو ژیانی ژنیان پڕکردووە لەبڤەو تابۆ و کوتەک و کابووسی.

 ژنێک لە خاڵی سفردا، بەسەرهاتی ژنێک لەکۆمەڵگەیەکی نێرسالاردا، کۆمەڵگەیەکی نەخۆش و لادەر لە پڕەنسیپەکانی مرۆڤ بوون، کۆمەڵگەیەک هێزی مەچەک و کوتەکی پیاو تێیدا باڵادەست و مێنتەڵێنتی پەتریاریکی هێزو بڕیاردەرەو دەسپێک و هەموو شتێک و کۆتا فرمانە.

کۆمەڵگەیەک پیاو تێیدا هەموو شتێکە.یاساو سیستەم،دابوونەریت،پێوەرەکانی ژیان، کەڵبەکانی خێڵ هەمووی لەبەرژەوەندیی پیاو دژی کەرامەتی ژن داڕێژراون.کۆمەڵگەیەک نزیکە بڵێین ژن هیچ نییە تێیداو سفری دوای ژمارەکانە.

کۆمەڵگەیەک ژن هیچ ڕۆڵ وبەهاو پێگەیەکی نییە. جگە لەگوێڕایەڵیکردنێکی بێ لام و جیمی پیاو نەبێ، کۆمەڵگەیەک هەموشتێک لەدەست پیاوەوەیە، سوڵتەو سیاسەت و یاساو خێزان و سامان و هەموو شتێک،

ژن لەپەراوێزی کومەڵگەدایەو وەک بوونەوەرێکی پلەدوو کەم ئەقڵ و کەسایەتیەکی پاسیڤ و دەستەمۆکراو لاوازو ساویلکە لێی دەڕواندرێت و بەپەتی ئەهریمەن و  هۆکاری ئاژاوەی کۆمەڵگەو هارکردنی گورگی هەوەسی پیاو تێکدانی ڕەوشتی نێرو لادانیان بەهاکانی خێڵەکی دێتە ژمارتن.

 کۆمەڵگەیەک ژن تەنها وەک ئامرازێک بۆ حزمەتکردنی حەزو ئارەزووەکانی پیاو سەیردەکات، ژن دەبێت لەدوای سیبەری پیاودا هەنگاو بنێن، دایمە پێگیری فەرمانەکانی پیاو بێ، و بێ هیچ ناڕەزایەتی بوونێک وردوو درشتی لیستی داخوازییەکانی پیاو جێ بەجێ بکات،

 کۆمەڵگەیەک ژن وەک نەنگی و شەرمێک دەبینێت و وەک مرۆڤێکی ناکامڵ و پێنەگەیشتوو و پاشکۆی پیاو مامەڵەی دەکات.

ژنێک لە خاڵی سفردا، داستانی ژیانی هەموو ژنێکە، لەکۆمەڵگە نێرسالارییەکاندا کە ژیانی ژن بەدڕکی ئەقڵەتی نێرسالاری تەڵبەنکدراوەو مێینە کەرامەتی لێ زەوتکراوەو بەهاکانی ژێرپێخراوە، ژنێک لەسەرەتاتین مافەکانی بێ بەشکراوەو بە بەردی بێ ڕەحمی پیاوە نێرسالارخوازەکان لە بوون و کەسایەتی دراوەو تێک و پێک شکێندراوە.

 خاتوو نەوال سەعداوی  تائێستا زیاتر لە پەنجا بەرهەمی ناوازەو جۆراو جۆری لە ڕۆمان و چیرۆک و دەقی شانۆیی و ژیانی کەسێنی (السيرة الذاتية) نووسیوەو بۆ وێژە خەڵاتی نۆبێڵ هاتە هەڵبژردن

بەرهەمەکانى بۆ چەندین زمانى زیندووى جیهان وەرگێڕدراون و  چەندین بەرهەمیشى بۆ زمانى شیرینی کوردى هاتوونەتە پەرچڤەکردن،  نەوال لەسەر ئاستی جیهان ناوێکی دیارو دنگێکی درەوشاوەی جیهانی نووسین و ئستێرەیەکی گەشی دنیای ئەدەبەو بەرمەهەکانی خوێنەرى زۆرىان هەیە،وخاوەنی

چەندین بەرهەمى ناوازەی چاپکراوە، لەوانە:

- بیرەوەریەکانی پزیشکێک، .

- لاپەڕەکانی ژیانم

- شانۆنامەی شین

-یاداشتەکانی منداڵێک

-گۆرانی بازنەیی

-بێ تاوانی ئەهریمەن

-بیرەوەریەکانی زیندانی ژنان

- دوانەی دەسەڵات و سێکس

-کورتە چیرۆکی فێری خۆشەویستی بووم

- کورتە چیرۆکی ساتی راستگۆیی

- کێشەی ژنانی میسڕ لە سیاسەت و سێکسدا

- شۆڕشێکی نوێ لە دۆسیەی ژندا

- رۆمانی مردنی دواین پیاو لەسەر زەوی

- گەشتەکانم بە جیهاندا

- رۆمانی وێنە دڕاوەکە

- شانۆنامەی فەرمانڕەوایەتی بە فەرمانی خودا

- رۆمانی بەهەشت و شەیتان

- رۆمانی کەسێکی نادیار

رۆمانی دوو ئافرەت لە ئافرەتێکدا

- رۆمانی خۆشەویستی لە سەردەمی نەوت

- توێژینەوە دەربارەی ژن و پیاو

- ژن و دین و ئەخلاق

- شکاندنی سنورەکان

-گەشتەکانم لەجیهان

- داو و چاوی ژیان

- رۆمانی شکستی ئیمام

-ساتوەختی ڕاستگۆیی

- ژن و سێکس

-ژن بنچینەیە

-فێری خۆشەویستی بووم

- ژن و ململانێی دەرونی

-داهێنان و یاخی بوون و ژن

-مردنی تاقەپیاو لەسەر زەوی

- رۆمانی زینە.و زۆربەرهەمیتر.

-هیچ شوێنێک نییە لەبەهەشتدا

-جەنگێکی نوێ لەپێناو پرسی ژندا

-ئافرەت و نامۆیی

-ئیزیس

-ڕۆمانی ئەوە خوێنەو هتد...

 نەوال لەخانەوادەیەکی نێرسالارو کۆمەڵگەیەکی پیاو سالاری و ژێر دەستی باوکێکی ئەقڵ سالارەوە لەدایک بووەو ژیانی دەست پێکردووە،خۆی بەفیعلی تامی تاڵی کوتەکی دەستی نێرساڵاری  وەک هەزاران ژنی تری کۆمەڵکە نێرسالارییە ڕۆژهەڵاتییەکانی ئەزمونی و چەوسانەوەی کردووە، بۆیێ ئەو لەتراژیدیاکانی ژن و  ئافاتەکانی مێینەبوون و دۆزەخی ژن بوون باش تێگەیشتووەو فاماوە کە ژیانی ژن و ژن بوون لە کۆمەڵگە نێرسالارییەکان چ دۆزەخێکە، نەوال بۆیێ وا بە پەرۆشی و بەو پەڕی بوێرییەوە شەو ڕۆژی ناوەتە سەر یەک بۆ بەرگری کردن لە ژن و ئازادییەکانی و جەنگێکی مرۆڤانەو یەکسانی خوازانەی لەدژی نێرسالاران جاڕداوەو بەهەموو هێزو توانای خۆی و پێنووسەکەی خستووەتەکار  بۆ ڕزگارکردنی ژن لەدۆزەخی نێرسالاران و  لەدەست نەریتەکۆنەکانی کۆمەڵگەی خێڵەکی و پیاوسالاری.

 نەوال ژنێکی یاخییەو تەوقی داب و نەریتەکۆنەپارێزەکانی وردوو خاشکردووەو  یەکێکە لەخامەبوێرو سەرکێشەکانی میسرو جیهانی عەرەبی و ئیسلامی و هێمای ئازادییە بۆژن بەتایبەتی و مرۆڤ بەگشتی و داکۆکیکارێکی سەرسەختی ماف و ئازادییەکانی ژنە لە  وڵاتانی جیهانی سێسەم. یەکێکە لەو ژنەچاڵاک و چاونەترسانەی کە زۆرترین گەنگەشەو مشتومڕی لەسەردەکرێت و بەرهەم و نووسین و قسەکانی دەنگدانەوەو جەدەلییەتێکی گەورەدرووست دەکات. نەواڵ بوێرانە پرسیاری زانستی و لۆژیکی واقعییانە ئاڕاستەی  زهنیەتی کۆمەڵگەی نێرساڵاری و ئەقڵی نێرسالاری و دەسەڵاتی خێڵ دەکات و هەمووان دەخاتە ژێر نەشتەری ڕەخنەی زانستی و  پرسیارەوەو بوێرانە پەنجەلەسەر خاڵەڕەشەکانی نێرسالاری تەوێڵی پیاوەوە دادەنێت و خەڵەلەکانی کۆمەڵگەی پیاوسالاری و بێ وێژدانی مێردەزمەی دەسەڵاتی خێڵ دەست نیشان دەکات و  هەمووان لەنەخۆشی و ڤارۆسەکان  ئاگاداردەکاتەوە لەو کۆمەڵگەیەی خاتوونەواڵ پێی دەڵێت«المجتمع الذكوري».

 نەوال نووسینەکانی بەدەوری  سێکوچکەی بابەتەکانی(ئایین و سێکس و سیاسەت)دا دەخولێنەوە،نەوال دەنگێکی بوێرو ناڕازی و ڕەخنەگرێکی نەریتەباوەکانی کۆمەڵگەی نێرسالاریە.

ئەو  قبوڵ ناکات ژن و ڕەگەزی مێینە چیتر لەژێر پەتی کۆیلایەتی  دەستی پیاودابێت و پیاو لەجیاتی ژن بیربکاتەوەو بڕیاربدات و هەڵبژێرێت. نەوال هەموو تەمەنی خۆی لەپێناو بەرگریکردن لە مافی ژن و ئازادییەکانی تەرخان کردووەو بەوای نووسین و بەرهەمەکانییەوە باجی زۆری داوەو ڕووبەڕووی ئاستەنگ و  ناحۆشی و تەنگ و چەڵەمەی زۆر بووەتەوە.  وەڵێ ئەو لە دێڕێک لەو سەتان هەزاران دێڕی نێو دنیایەک لەوپەرتۆکانەی لەپێناو ژن و ئازادی و مرۆڤدا داووسیویەتی سازشی له پۆچوونەکانی نەکردووەو بۆتاقەهەنگاوێکیش لە جیهان بینییەکەی پاشەکشێی نەکردووەو  لەهەنگاو خەبات و شۆڕشکەی بەردەوامەو نەوەستاوەو کۆڵی نەداوە.

خاتوو نەوال سەڕەرای ئەوەی تووشی دەیان نەهامەتی و موعانات و ئازاربووەتەوە، ئازادییەکانی لێ زەوتکرا،لەکارەکەی دوور خرایەوە،ناوی خرایە نێو لیستی ئەو کەسانەی هەوڵی کوشتنی درا،زیندانی کرا، دەیان تۆمەتی بۆ هەڵبەسترا، وەڵێ ئەو هەنگاوەنەزۆک و ترسنۆکانەی نەیارانی سەر بە ئەشکەوتی تاریکی و دوژمنەکانی مرۆڤایەتی و مافەکانی ژن و ڕۆشنگەری و بیری ئازادو  جوانییەکانی ژیان وجێندەرو فێمەنیزم نەیان توانی سڵ بەخاتوونەوال بکەن و لە هەڵوێست و ڕوئیاو هەنگاو نوسین و قسەکانی پەژێوانی بکەنەوە.

نەوال کە زانی ئاسۆیەک بۆ ئازادی  دەروازەیەک بۆ ژیانی ئەو نەماوەو خەریکە ئەو شەمشە کوێرانەی ڕقیان لە ڕووناکییەو خویان بە تاریکیەوە گرتووە. هەوڵدەدەن بیرو پێنۆسەکەی تیرۆربکەن  و دەنگە ئازاکەیبسڕنەوە.

ناچار لەکۆتاییدا وڵاتەکەی جێ بێڵێت و بەمەستی دۆزینەوەی شوێنێکی ئازادو ئارام و پارێز تا تێیدا بگیرسێتەوەو لەجەنگە فیکری و ڕۆشنبیری وهۆشیاری و زانستیەکەی بەردەوام بێت، نەیارانی ئازادی ودوژمنانی مافەکانی مرۆڤ وژن. نەیانزانی خەیاڵیان خاوەوەو دژایەتیکرن و دەربەدەرکردنەی نەوال زیاتر گوڕو تین و رەو وزەو هزی پێدەبەخشێت و سورتری دەکات لەسەر هەڵوێستەکانی.نەیانزانی هەر نەوالە بوێرو یاخی  و ژنە نووسەرەکەی پێشووە.

ئەولەهەرکوێی ئەم جیهانەو لەکامە هەسارەبێت پرسی ژن و مافەکانی مێینەو بەهاباڵاکانی مرۆڤایەتی پەیام وکاری سەرەکیتی و ئەو لە هەڵوێست نواندن و نووسین و دوان لەبارەی ژن و ئازادییەکانی لەوەستان و جووڵە ناکەوێت هەرگیز.

 خاتوو نەوال سەعداوی شۆڕشێکی ئازایانەو کەم وێنەوجیاوازی  بەرپاکردووە بە حوبری پێنووسەکەیی و هزری ڕۆشنانەی و دەخوازێت ژن لەهەمو کۆت و بەندێکی خێڵەکی و نێرسالاری و مەزەبی سەربەست و ئازادبکرێت و دووبارە ئەو ژن بوون و مرۆڤ بوونەی بۆ بگەڕێنێتەوە کە لەلایان ئەقڵیەتی پیاو سالارییەوە لێی زەوت کراوەو دەستی بەسەرداگیراوە.

نەوال دەخوازێت کودەتایەک بکات بەسەر هەموو ئەو بتانەی لەکۆمەڵگە ئازادی ژن ناچاردەکەن کڕنۆشی زەلیلیان بۆبەرێتن.

خاتوو نەوال یاخی بوونێکە لەدژی هەموو  ئەو شتە جێگیرانەی لەکۆمەڵگەدژی هەرگۆڕانکارییەک و تازەگەرییەکن.

نەوال سەعداوی دەڵێت  دەبێ ئەو  دیدگاو ڕوانگە کۆمەڵایەتییە ڕەگەزسالاری و نێرسالارییەی هەیە،بیگۆڕین بۆ ڕوانگەیەکی مرۆڤانەو جێندەرانەی یەکسانی خوازو کۆمەڵگە لەژێر دەستی ئەو تێڕوانینە سەقەت و نێرگەرانەیە دەربێنین و بەدیدو هزرێکی  مرۆڤانەی پەتی دوور لەجیاکاری و دابەشکاری ڕەگەزی ئاشنای بکەین، ئەو ڕوانگەوجیهان بینییە هۆڤانەو نامرۆڤانەی لەهزرێکی بە بەردبوو و جوغزێکی تاریک وتەسک و زۆر نزمەوە لەمێینەدەڕوانێت و هەرگیز ئامادەنییە ژن وەک مرۆڤێکی کامڵ ببینێت وحیسابی بۆبکات و بە پێوەرو یاسای جێندەریانە مامەڵەی لەگەڵدا بکات!

 خاتوو نەواڵ پێمان دەڵێت ژن هێزو توانای داهێنان و خزمەتکردن  و سەرکەوتنی لەهی پیاو زیاتر نەبێت کەمترنییە،ڕەچاوکردنی تواناو هێزی ئافرەت پێشمەرجی سەرەکی بەدیهێنانی کۆمەڵگەیەکی یەکسان و پێشەکەوتوو خوازو سەرکەوتوو مۆدێڕن و شارستانییە، پشکداری کردنی ڕەگەزی مێینە لەهەموو سێکتەرەکانی ژیان، ئەرکێکی مرۆڤایەتی و مەرجێکی دیموکراسیە، پەراوێزخستی ئافرەت و پێنەدانی ڕۆڵ و ژێرپێخستنی مافەکانی و لەبەرچاونەگرتنی تواناو شیانەکانی و بەژداری پێنەکردنی لە کایەجۆربەجۆرەکانی کۆمەڵگە، کوشتنی نیوەی کۆمەڵگەو  بڕینی ڕەگی ژیان و وشککردنی تۆی بەردەوامییەتی، کۆمەڵگەڵگەیەکی لەو چەشنە نێرسالارییە ئەوەکۆمەڵگەیەکی ناچڵ و ناتەواو ئیفلیج و نیوە مردووی شەلەلگرتوو دەردەچێت،

هەرکۆمەڵگەیەک دەرگای دەرفەتی یەکسان لەبەردەم ڕەگەزی مێینەدا دابخات و هاوبەشی بە ژن نەکان لە ئەرک وماف و هەموو تەوەرەکانی ژیاندا  ئافرەت بخاتە خوارەوەی کۆمەڵگەو وەک پلە دوو سەیری بکات، کۆمەڵگەیەکی شسکتخواردوو دەبێت و لەڕەوتی پێشکەوتن دوادەکەوێت و جێ دەمێنێت.

 خاتوو نەوال دەڵێت بەسیکەن کۆشنی ئافرەت بەناوی شەرەف وپاککرنەوەی تەوێڵی پیاو ڕابگرن، چیتر توندو تیژی لەدژی ئافرەت نەنوێنن،ژن مەکوژن و کوشتنی ژن هیچ پاساوێک هەڵناگرێت و هێڵی سوورەو دەبێ هەموو ئەو مادەو یاسایانە لەپێڕۆی ژیان و فەرهەنگی مرۆڤایەتی بێننەدەر کە لەژێر پەردەی بێ ماناو پاساوی نالۆژیکی و تێڕوانینی هۆڤانەو  پڕەنسیپی نامرۆڤانە ڕشتنی خوێنی ژن حەڵاڵ و ڕەوادەکات.

 نەواڵ دەیەوێ ژن لەمڵکەچی بێتە دەرو وشەی" نەخێر"بێنێتەوە ناو فەرهەنگی ژن بوونیدا، چیتر بوونەوەرێکی سەربەخۆبێت و لەژێر ئنتیداب و قەڵەم ڕەوی پیاو نەمێنێتەوە، ژن سەربەست بێت، لەیاساکانی نێرسالاری ئازاد بێت ،کەسایەتی و کەرامەتی خۆی بەدەست بێنێتەوەو ڕێز پیرۆزی و بەهای بۆ بگەڕێتەوە، نەواڵ چەکوچێکەو نۆڕم و بەها باوەکانی کۆمەڵگەی نێرسالای تێک و پێک دەشکێنیت .

نەوال دەنگێکە گەرەکییەتی گشت ئەو یاسایانە هەڵبوەشێنێتەوە کە لەسەر بنەمای جیاکاری ڕەگەزی و هزری نێرسالاری دامەزراوون و دووبارە لەسەر پڕەنسێپەکانی جێندەر دایان بڕێژێتەوەو بە فلتەری فێمەنیزمیان داببات و لەپارسەنگی یەکسانی و ویژانی مرۆڤایەتیان بداتەوە.

نەوال ئایکۆنی ئازادی و سمبولی یاخی بوون و دەنگی ویژدانی مرۆڤ و هێزی ژن بوونە.

نەوال ژنێکە شۆڕشێکی زانستی،ڕۆشنبیری، ئەقڵانی و ئەخڵاقی، لەدژی پێڕۆی ستەم کاری پاتریارکی ستەمکاری ژن چەوسێنەر دەستپێکردووە.

نەوال ژنێکی یەکسانیخوازە، داوای یەکسانی و کودەتادەکات لەدژی هەموو نەریت و یاساو دەسەڵات و هێزێک.کەژن و مێینەبچەوسێنێتەوەو لەپیرۆزییەکانیان بدات.

 خاتوو نەوال هێزێکەو ڕووبەڕووی هەموو ئەوئایدۆلۆجیا داخراو نامرۆڤ و هێزەتاریک پەرست و کۆنەخوازو کۆنزەرڤاتیڤانە دەوەستێتەوە کەبەناوی جیاجیاو لەژێرپەردەو بە پاساوی جیا. لەسەنگ و بەهاو بوون و کەسایەتی ژن دەدەن و  ئاوات و خواست و خۆگەو خەونەکانی مێینەو ژن لەناو دەبەن و ئیرادەو هێز لەژن دەسەننەوەو مرۆڤ بوون و ئازادییەکانی لەقەنارەی بیرە نەخۆش و دیدە تاریک بینەکەی خۆیان دەدەن و ژیانیان دەکەن بە دۆژەهو  بەدێوەزمەی دڵ ڕەقی نێرسالاریان دەسپێرن.


ئەم بابەتە 221 جار خوێندراوەتەوە