Shamal.jpg

دوور لەڕق و تەرەفگیری چەند سەرنجێك لەسەر لەبری بیرەوەری

شەماڵ بارەوانی

لە بری بیرەوەری، ئەو كتێبەی دووجارم خوێندەوە تا بتوانم گەر بەكورتیش بێ چەند سەرنج و تێبینی و بۆچوونێكی خۆم دوور لەڕق و هەڵچوون و پەڕگیری و تەرەفگیری، و بێ لایەنانەو بابەتیانە لەسەر بڵێم.

لەبری بیرەوەری دووایین كتێبی بیرمەندی كورد بەڕێز " مەلا بەختیارە، و كاتی دەرچوونی ژاوەژاو و زەجە و هەرایەكی زۆر گەورەی درووست كردوو و كاردانەوەیەكی زۆری بەدووای خۆیداهێنا.

بەداخەوە بەتایبەتی لای جەماعەتی گردەكە و تەنانەت بەشێكی ئەندام و لایەنگرانی ئەو حزبەی نووسەری بەڕێزیش، نووسین و ڕەخنە و وەڵام دانەوە، یەكێكە لەمافە سروشتیەكانی هەرتاكێك و دەسپێكی ئازادی مرۆڤ و سەرەتاترین مافی هەر كەسێكە، ئەوانەی بەو كتێبە سەخڵەت و قەڵس بوون و كێچ چووە كەوڵیانەوەو نەیان توانی هەزمی لەبری بیرەوەری بكەن و سەر و دڵ و میزاجیان پێی گیراو بە پێی فەلسەفەی شەلم كوێرم و لەهیچ نابوێرم، لەدەیان پەیجی بندیوار و فەیسبوكی هەڵچووی بێ باگراوەندو و فەیكی ساختەی هەوادارو ئەندام و لایانگری بزووتنەوە و تەریقەتی ئەو كەسەی نووسەر ڕەخنەی كردووە و لە هەڵەو تاوان و لادانەكانی دوواوە، لەسۆشیاڵ میدیا، لەدژی بەڕێز مەلا بەختیار دەستیان كرد بە هەڵمەتێكی زۆر ناشرین و ناڕەواو ناشارستانی لە جنێودان و ناوزراندن و شاڵاوێك سوكایەتی و بێڕێزی و تەنانەت دەست بردن بۆ ژیانی تایبەتی خۆی و بڵاوكردنەوەی ژمارەی خێزانەكەی، جنێونامەو سوكایەتی و بێ ڕێزی وا كە لەڕاستیدا من وەك نووسەرێك شەرم دەكەم لێرە باسیان بكەم و لێیان بدوێم، دەبوا وەك بەڕێز مەلا بەختیار خۆی داوای كرد لەكتێبەكەی و دیمانەشدا بەبەڵگەو نوسین وەڵامیان بدایەتەوە،كە نەیانتوانی ئەم ڕێگەی ئارگیۆمێنت و بەڵگەو لۆژیك و شارستانیە بگرنەبەرو دوور لە سایكۆلۆجیەتێكی ڕقاوی و دەروونێكی پڕ لەهەڵچوون و كینەو بارگاوی بە توندو تیژی و نەفەسێكی هەرزەكارانەو پۆپۆلیستانەو تونێكی فاشیستانە ڕستێك بێ ڕێزی و دنیایەك سوكایەتی بۆكەسایەتی خۆی و خێزانەكەی ڕیزبكەن و شاڵاوێكی ناڕەواو قێزەون لە هێرشی جوێنی بكەنەسەر!

ڕێگەی دووم،ڕێگە هەڵەو ناشارستانی و ناشیرینەكەیان هەڵبژارد،ڕێگەی جوێن و سوكایەتی و بێ ڕێزیكردن و دەست بردن بۆ پیرۆزیەكانی نووسەرو ژیانی تایبەتی و خێزانەكەی!
كەئەمەش خۆی لەخۆیدا ئەوپەڕی بێ مۆڕاڵی و نیشانەی لاوازی و داڕوخان و كەوتنی ئەتەكێت و ئەخلاقی ئەوكەسانە دەگەیەنێت و بەداخەوە ئەوە ئاماژەیەكی زۆر ترسناكیشەو ئەوەمان،پێدەڵێت گەر خاوەنانی ئەو جۆرە لەبیركردنەوە تەسك و ئاسۆداخراوە دەسەڵاتیان هەبێ، ئەوە تەراتێن بە ئازادیەوە دەكەن و دادگایەكی پشكنینی ویژدان و سوتاندنی كتێبەكان هەمان شێوەی دادگاكانی كلێساكانی سەدەتاریكەكانی ناوەڕاست درووست دەكەن و نووسینی مەلابەختیارەكان دەخەنە لیستی نووسینە قەدەخەكراوەكان و خۆشیان گۆردان برۆنۆ ئاسا دەسوتێندرێن و وشەكانیان لەسێدارە دەدەن و ئازادی تیرۆردەكەن و زمانی ڕەخنە دەبڕن و بۆچوونی جیاواز سانسۆر دەكەن و دەنگی هەموو نووسەرەكانی دەرەوەی سنوورەكانی مێنتەڵێنت و بازنەی

ئایدلۆژیاكەی خۆیان دەخنكێنن و هەزار ساڵ دەمانگەڕێننەوە بۆ دوواوەو نێو تاریكایی سەدەكانی ناوین!

ئاخر مرۆڤی ژیرو ئازادی خواز و شارستانی و مەدەنی، وڵامی وشە بەوشەو نووسین بە نووسین و شانۆ بەشانۆ و فیكر بەفیكر دەداتەوە، نەك بە گولەو جوێن و بێ ڕێزی و سوكایەتی و تەشیرو هەڵچون و ڕق و دەست بردن بۆ ژیانی تایبەتی نوووسەرو خێزانە بەڕێزەكەی، كەئەوە ئەوپەڕی بێ مۆڕاڵی و دۆڕاوی و شكست و لاوازی بەرامبەر پیشان دەدات.

لەلایەكیتر ئەوە دووبارە كارەساتە، ئاخر ئەو لایەنەی بەردەوام بەیتوبالۆرەیان دەخوێند و دروشمی قەبەو زلیان لێدەدا بەوەی كە ئەوان مەكۆ وسەكۆیەكی تری جیاواز و مۆدێلێكیتری باڵای سیاسەت و كاری پارتایەتی و گەمەی حزبیان هێناوەتەبوون و جیان لەوانەی پێشووتریان و ئەوان هەموو شتێكیان گۆڕیوەو دەیگۆڕن، لە بەپیرۆزكردنی كەسایەتی و پیرۆزكردنی سەركردەو سەرۆكی بزوتنەوەو حزب و بنەماڵە،ڕەفزەو قێزەونەو، یەكسانە لای ئەمان بەكۆیلایەتی و كەمایەتی، كەچی خۆشیان نەك سەركردەی گردەكەی خۆیان بەزندوێتی بەپیرۆز كردو دووای مردنیشی وەك بتێك هەر بەپیرۆزیان هێشتەوە ڕەخنەگرتنیان لەو سەرۆك بزوتنەوەو جوڵانەوەی خۆیان بە هێڵی سور و بڤەو هەرتەقەو كفر و تاوان داناو هەر مەلابەختیارێك و نووسەر و ڕووناكبیرو هەركەسێك بخوازێت ئەو سنورە مەترسیناك و مینڕێژكراو هێڵە دەستكرد و كەسە بەپیرۆزكراوەی ئەوان ببەزێنێت، دەبێت هەرگیز چاوەڕێی خێر و زمانی لۆژیك و وڵامدانەوەی ئەقڵانی و بەڵگەی بابەتیانە،نەكات لای ئەو دەروێش و موریدانەی سەر بەڕێباز و تەریقەتی گۆڕان و مەكۆی ئەو بەڕێزە بەپیرۆزكراو بە پەرستشكراو بەهێڵكراوەن، نەك تەنها لەكاتی زیندوێتی وێنەو فۆرم و هێزی نیمچە خواوەندێكیان بەو كەسە بەخشیبوو، و كردبوویان بە پێغەمبەری شۆڕش و ئەفسانەیەكی بێ وێنەو بگرەكاتی مردن و دووای مردنیشی بینیمان دیمەنی قوڕپێوانیان دەكردو سەرو قژیان وەك خەنە لەقوڕی سور دەناو شیوەن و ڤیغان و واوەیلایان دەگەشت بە كەشكەڵان ئاسمان ،سەیرە گەر ئەمە كەسێك یان ئەندامێكی لایەن و پارتەكانی تری دەرەوەی جوڵانەوەكەی خۆیان وا بكات و بۆ سەرۆك و سەركردەكەی حزبەكەی سەرلەقوڕان بنێت و شیوەن وڤیغان و ڕۆ ڕۆ بكات و لەسەر ڕەخنەگرتن لەسەرۆك و سەركردەی پارت و حزبەكەی نەك بەجوێن و تەشهیرات و بێ ڕێزی و دەست بردن بۆ ژیانی خێزانی و كەسێنی نووسەر، بەڵكە بە بەڵگەی لۆژیك وشێوازی مەدەنی و شارستانی و دیالۆكی سەردەمیانە، وڵامیان بداتەوە، ئەوە كۆیلەیە،خۆفرۆشە، دۆڕاوە، حزبیەكی دەم چەوكراوە،بەڵام بۆخۆیان پەرستنی بنەماڵەی گردەكەو و پیرۆزكردنی كەسایەتی و سەركردەكان و ڕابەرو پێشەوای جوڵانەوەكەیان و، سەرۆكی حزبەكەیان و منالەكانی ، بە زیندوویی و بە مردوویی، سونەت و ڕەواو شۆڕش و ئەرك و ئازادی و گۆڕانە، چاكتان گۆڕی ئافەرین،دەبێ بزانن دیاردەی بەپیرۆزكردن و پەرستنی كەسایەتی و سەرۆك حزب و جوڵانەوەو ڕابەرەكان،دیاردەیەكی تابڵێیت قێزەون و نامرۆڤانەو ناشارستانی و كوشندە و تراژیدیایەكی زۆر گەورەیە، كە یەخەی مرۆڤەكان دەگرێت و چاویان لەئاست حەقیقەتەكان كوێردەكات و ڕێگەنادات و و ناهێلێت فاكت و چیرۆك و ڕووداو حەقیقەتەكان وەك ئەوەی هەیە و ڕوودەدات و ڕووی داوە ،ببینن و لە بازنەی كۆیلایەتی و ناهۆشیاری و بەتەقدیس كردنی مرۆڤەكانەوە دەربچن، دوواتر بەڕێز مەڵا بەختیار دووای سێ دەیە لەبێدەنگی نواندن لەهەمبەر ئەو هەموو تۆمەت و ناڕەوایەتی و چەواشەكاریانەی لەدژی دەكرێن، ئیتر ناچار دەبێت بێدەنگی بشكێنێت و تەنها بەقەڵەم وڵامی بەشێكی هەموو ئەو بەڕێزانەی بداوەتەوە، كە ئەو پێی وایە، لەدەرحەقیدا زوڵم و تۆمەت و ناڕەوایەتی و چەواشەكاری و ناحەقیان كردووەو ڕاستیەكانیان بەرئاژوو كردووەو و ڕووداوەكانیان شێواندووە، كەسانێك كە خۆیان وەك سمبۆلێكی نەتەوەیی و پاڵەوانێكی ئەفسانەیی سەردەمی شاخ بەخەڵك ناساندووەوە خۆڵیان كردووەتەوە چاوی هەزاران كەس لە موریدو دەروێش و شوێنكەوتووانی خۆیان و واخۆیان پێشانی خەڵك و جەماوەر داوە، كە هیچ هەڵەو پەلەیەكیان نییە و دەستیان لەهیچ تاوانێكدا نەبووەو پەپولە ئاسا پەنجەیان بە خوێنی چۆڵەكەیەكیش سوور نەبووە، كەچی لەحەقیقەتدا مێژوویان بارگاویە بەدیل كوشتن و لێوان لێوە له تراژیدیاو سیخناخە لە ڕووداوی كارەساتاوی لەچەشنی قڕناقاو پشت ئاشان و ئاشتی مەڵبەندی یەك، و ئەو جۆرە كارێزماكارتۆنی و پاڵەوانە ساختەو دەسكردانە بگرە هەڵگیسێنەرو ئەندازیاری تەقینەوەی بەنداوی دەربەندیخان و شەڕی براكوژی و ناوخۆیش بوونە!

مەلا بەختیار هەمیشە بەوەناسراوە كە نووسین و لێدوانەكانی بێ بەردە و بەڕاشكاوی دەردەبڕێت و شتەكان وەك خۆیان دەخاتەڕوو،ئەو كەسێكی ڕوون و بێ گرێیە،و بێ ماسك و بەڕوونی ڕەخنەدەگرێت،و شتی نەگوتراو نوێش دەڵێت. لەڕێگای دیالۆك و دیبەیت و قەڵەم و مەدەنیانەوە بۆچون و ڕەخنەو سەرنجەكانی خۆی تەرح دەكات، لەلەبری بیرەوەریش هەمان شێوەو پێڕەوی لەهەمان ڕێچكەڕاشكاوی و بێ گرێیەكەی خۆی كردووە، سەرەتا خوێنەر بۆوەی وەك دەروازەیەك بڕواتە ناو كتێبەكەو دەست بكات بە هەڵدانەوەی لاپەڕەكانی و شەن كەو كردنی پێشەكییەكەی بەتایبەتی، ئەوە دەبێ سەروو كاری لەگەڵ تیۆرە زانستی و وفەلسەفیەكاندا هەبێتن و ئاشنای جیهان بینی فەیلەسوفەكان بێت و پاگراوەندێكی مەعریفی-فیكری و فەلسەفی قوڵی هەبێت تا بتوانێت لێی تێبگات، دەنا بۆخوێنەری ئاسایی پێشەكییەكە كە پێشەكیەكی زۆر دوورو درێژی نادرێژدادڕە، وا بە ئاسانی خۆی نادات بەدەستەوەو بابەتەكان ئالۆزو قوڵن و خوێنەری سادە هڕه لەبڕەی لێ دەرناكات و تەقەی سەری یەت!

لەبری بیرەوەری كتێبێكی قەبارە مەزنی ٧٣٢لاپەڕییەو تێدا تالاپەڕە ٤٥٧ نوسین و وەڵامدانەوەی نووسەرە.ئینجا دووای ئەمە كرۆنۆلۆژیای بەڵگەكان دەخاتەڕوو لەلاپەڕە ٤٦٧ تا لاپەڕە ٤٨١وتارەكان و لە لاپەڕە ٤٨٨ تا ٥٥٠ نامەكان ، لەلاپەڕە ٥٥٢ تاوەكو ٧٢٩ نامیلكەكان لە خۆی دەگرێت .

لەبری بیرەوەی زانیاری زۆر و مەعلوماتی وردوو گەڵێ شتی نەزانراوی تێدایە، تەژیە لەئارگیۆمێنت و بەڵگەنامەو بیرەوەری، دەمانگەڕێنێتەوە بۆ زیاتر لەمێژووی چڵ ساڵ بەر لەئێستا و بۆ نێو ڕووداوەكانی ڕابردوو كە نووسەری هێژا خۆی لەسەرەتای ساڵانی هەفتاكانەوە، بەترشی و سوێری، تاڵی و تفتی، ڕەش و سپی، باشی وخراپی، جوانی و ناشیرینیەكانییەوە ،لەگەڵ ڕووداوەكان ژیاوە، جاچەند بەری دەكەوێت و چەند لێی بێ بەری و ئەستۆپاك و بێ خەتاو ئۆباڵەو چەندە بەرپرسیارێتی مێژوویی ئەو ڕووداوو چیرۆكانەی لەمێژووی شاخ ڕوویانداوە، كەبەڕێزیان لەنێو كتێبەدا باسی لێوەكردوون و تیشكی خستونەتەسەر دەكەوێتە ئەستۆی خۆی ، ئەوەخۆی باشتردەیزانێت ،چونكە خۆی وەك كەسێكی دیارو چاڵاك و بەژداربوو و كارەكتەرێك لەگەڵ چیرۆكەكان و لەناو بۆتەی واقعی ڕووداوەكان ژیاوەو پۆست و پلەو پایەو پێگەی هەبووە،بڕواناكەم مەلا بەختیاری بیرمەندو عەلمانی دیموكراسی خوازو ڕۆشنگەر هێندە مرۆڤێكی بێ موبالات و بێ ویژدان بێت و لەئاستی مێژووی نووسینەوەی ڕووداوەكاندا نەبێت و وەك خۆیان مێژوو و ڕووداوەكانمان بۆ نەگێڕێتەوە،و خۆی لەئەرك و مەسولاتی و هەلەو كەم و كوڕیەكانەوە ببورێت و دۆزیبێتەوە، من وای نابینم هەرگیز.

لەبری بیرەوەری، ئەرشیفی مێژوویەكی ترو شێوازێكتری ڕووداو حەكایەتەكانمان پێدەناسێت، بەهونەرە بەرزە ڕەوان بێژییەكەی و نووسین و تەعبیرە پاراوو جوانەكەی. بەڕێز مەلابەختیار شتگەڵێك لەو كتێبە دەڵێت، بۆ زۆرێكمان شۆك ونوێ و نەبیستراوە.

لەبری بیرەوەری نووسینەوەی دیوە شارەوەكانی مێژووە، گەلێ ڕاستی نەزانراوی پشت پەردەوشاراوەمان بۆ ئاشكرا دەكات، و دەبێت دووبارە ئەو كەسانەی مێژوو دەنووسنەوەو پسپۆڕی ئەم بوارەن هەڵوێستەو خوێندنەوەوپێداچوونەوەو هەڵسەنگاندنێكی تی سەر لەنوێ وتازەی مێژوو و پێناسەیەكی تری ئەوەبكەنەوە كە پێی دەڵێن شۆڕش و دەست بكەن بە هەڵدانەوەی پەڕە تاریك و رەشەكانی شۆڕش، لە لە بری بیرەوەری ماسكی كەسانێك دەكەوێت، كە تائێستا لای زۆرێك وەك پاڵەوانێكی بێ وێنە و قارەمانێكی نەبەرد بینراون و ناسێندراون و هەر بە ماكیاجێكی دەستكرد و ڕۆپۆشێكی ساختەو فریودەرانەوە بینراون.

لەبری بیرەوەی دیوێكیتری ڕووداوەكان و خوێندنەوەیەكی تری حەكایەتەكانە،لەبری بیرەوەری بۆ بەشێكی زۆری خەڵكی قسەی تازەو نەبیستراوبوون،وەك شڵەقاندنی گۆمێكی مەنگ ،دەنگی دایەوەو كاردانەوەی بەدووای زۆری خۆیدا هێناو زۆرترین بابەتی لەسەر نووسراو دەنگۆ و قسەو هەرای لەمەڕ درووستبوو،

لەبری بیرەوەری بۆ ئەوانەی هاوڕا، یاخۆد، دژەڕای نووسەكەیین، كتێبێكە بەڕاستی شایەنی خوێندنەوەیە.

مەلا بەختیار هەر لە پێشەكی كتێبەكەیدا لەبارەی سایكۆلۆژیەتی توندوتێژی دەپرسێت، ئاخۆ ئەو توندوتیژیە زادەی چ كلتورێكەو ئینجا دێتەسەر تەوەرەكەو باس لە بنچینەو رەگوریشەی توندوتیژی دەكات،بە پشت بەستن بە كۆمەڵەك بەلگەو ژێدەری فیكری و مێژوویی و فەلسەفی و لەتوندتیژیی سیاسیی دەكۆڵیتەوە، و دیدەنیگاو بۆچوونی خۆیشیمان بۆ لەبارەی ئەو توندو تیژییە بەیان دەكات و لێی دەدوێت.لەپێشەكیەكەی نوووسەر لەسەر ڕق دەدوێت و بەبۆچوونی ئەو كۆمەڵێك فاكتەر دەبن بە هۆكاری لەدایك بوونی ڕق لەدڵ و دەروونی مرۆڤەكانداو واتا هیچ كەسێك (لەئاسمانەوە یان نەخۆی و نەپێكهاتەكەی و نەسروشت و باری دەروونیشی ، بەدابڕاوی لەژینگەی باری كۆمەڵایەتی پێكنایەت ، دەروبەر، وڵات،كۆمەڵ،خێزان،پەروەردەوژیانی حزبایەتی، تەنانەت ڕووداوە سیاسی و شەخسیەكانیش لەپێكەوەنانی كەسایەتی هەموو كەسێكدا، ڕۆڵی هەمە لایەنەیان هەیە)

كەواتە هیچ كەسێك  بە سرووشتی خۆی وەك كەسێكی ڕقاوی و بوغزاوی كینە لەدڵ لەدایك نابێت،بەڵكو ڕەگ و ڕیشەی ئەو ڕق و كینەیە لەهەناودانی شتی ترەوە دێنە دەرو مەسەلەكلتووری و پرسە ئابووریەكان و لایەنەكۆمەڵایەتی و دابوونەریت و ئەقیدەو ئایین مەزهەبەكان و ئایدۆلۆژیاكان و فاكت ودۆخی سیاسیش دەستێكی خراپ و ڕۆ ڕۆڵێكی زۆر نەگەتیڤیان هەیە لە سەرهڵدانی ڕق و كردنی مرۆڤ بەكائینێكی ڕقاوی و شێواندنی سایكۆڵۆجییەتی تاك و هزرو ناخ و دەروونی كەسەكان وچاندنی تۆی كینە لەدڵی مرۆڤەكاندا، نووسەر بۆچوونی وایە كە ڕق و توندو تیژی لەمێژە ڕەگی خۆی لەناو كورد داكوتاوەو مێژوویەكی درێژی هەیەو دیاردەیەكی سەردەمی مۆدێڕنەو تازەو نوێ نییە كە كورد تازە پێی ئاشنا بووبێتن.بەڵكە حزب و هێزەیلەسیاسیەكان لەپێناو هەژموون و بەرژەوەندی و مانەوەی خۆیان هیچ درێخیەكان نەكردووە لە بەكارهێنانی هەچی شێوازی شكەنجەو و توندو تیژی و زەبرو زەنگە و ئەوەی لەدەستیان هاتبێتن بەزیادیشەوە لەدەرحەق یەكتری كردوویانەو یەكدیان خەفە و سەركوتكردووە.

وەك بەڵگەش بۆئەمە دەمانگەڕێنێتەوە بۆ قۆناخی مێژووی حوكمڕانی میرنشین و ئەمارەتەكوردییەكان، بەڕێز مەلا بەختیار بوچوونی وایه كە مێژووی حوكمڕانی كوردی هەمووی سیخناخ و بارگاویە بەتوندو تیژی سیاسی و تاقە قۆناخ و لەناو ئەمیش تاقە كۆمارێك نەبێت كە بەدەرو دوورو هەڵاوێردە لەو زەبرو زەنگ و توندوتیژییە، ئەمیش تەنها كۆمارەكەی قازی موحەمەدو مەهابادە، كە نووسەر بە ئەزمونێكی جوانی بێ توندو تیژی دەهێنێتەوەو پێی وایە لەو كۆمارە توندوتیژی سیاسی بەرامبە نەیاران و خەڵك ئەنجام نەدراوە.

 ئینجا بیرمەندو نووسەری لەبری بیرەوەری  دوواتر باس لەشۆڕبوونەوەی ئەو كلتوری زەبرو زەنگ وتوندو تیژی و یەكترسڕینەوەو خەفەكردن و سەركوت كردن وقبوڵ نەكردنەدەكات و باس لە شۆڕشی ئەیلول و سەردەمی تازەوئیجا باس لەجەنگی ناوخۆدەكات لەنێوان حزب و لایەنە كوردیەكان لەسەردەمی شاخ، جەنگی نێوان یەكێتی و پارتی، شیوعی ، پاسۆك و هتد... ئینجا باس لەتیرۆرو ئغتیالی سیاسی دەكات و ناوی كومەڵێك كەس دێنێت كە لەسەردەستی هاوسەنگەرو هاوخەبات و هاوڕێباری خۆیان مۆری ناپاكی و خەیانەت دەرێت لەتەوێلیان و ئەفسووس و هەزار مخابن بە ناحەق و ناڕەڕواو بێ ڕوحمانەو دوور لە هەر پڕێنسیپێكی مرۆڤانەو ویژدان تیرۆردەكرێن و دەكوژرێن، لەنمونەی عەبدولای سور، و وریای وەستا شەهاب، حەمید محەمەد عەبدولا (شاسوار-بەمۆ خانەقین)

-فەرید براییم.
-خەلیل دەكەیی.
كەریم تایشەیی.
-عیدان عەلی مەحمود
-سالاری حاجی دەروێش
فەرهاد كاوانی و
-ئەكرەم حەسەن قادرو
 كۆمەڵێك پێشمەرگەی تری ئاڵای شۆڕش!

هەروەسا نووسەر لەبەشێكیتر باس لەململانێی نێوان كومەڵەو یەكێتی و ئاڵای شۆڕش دەكات و لەوگرتن و زیندانی كردنەی خۆی دەدوێت كە بەڕاستی بەناحەق ئەو هەموو ساڵە زیندانی دەكرێت..

لەكۆتاییدا دەڵێم:
كتێبی لەبری بیرەوەری، بیرەوەریەكانی بەڕێز مەلا بەختیاری بیرمەند و نووسەرنین وەك خۆی ئاماژەی پێدەدات (بیرەوەریەكانی من نین، تەمەن یاربێ بیرەوەریەكانیشم دەنوسم)، نووسەر لە لەبری بیرەوریدا باسی دەیان كەسایەتی و كۆمەلێك بابەتی تری كردووەو بەوردی لێیان دوواوەو زانیاری بۆخوێنەرانی كتێبەكەی لەبارەیانەوە خستووەتەڕوو، كە لێره نووسین لەسەر هەموویان،زۆر دەكێشێت و هەویرەكە ئاوی زۆری دەوێت.

ماوەتەوە بڵێم:
لەبری بیرەوەری بەرگرینامەیەكە كەتێیدا نووسەر بەرگری لەخۆی دەكات و بەرپەرچی هەموو ئەو نووسەرانەی لەنموونەی مەلا ئەحمەدی بانی خێڵانی و نەوشێروان مستەفا ئەمین، هۆمەرشێح مووس، ئەرسەلان باییز، ئاوات قارەمانی، فەرەیدوون عەبدولقادر، برایم جەلال، كە ئەم بەڕێزانە پێشووتر هەموویان لەدژی بەڕێز مەلابەختیار نووسیویانە،تەنانەت وڵامی هەندێك قسەی مام جەلالیش دەداتەوە.
بەڕێز مەلا بەختیار لە لەبری بیرەوەریدا  بەگوتەی خۆی وەڵامی بەشی زۆری ئەم لەبری بیرەوەری بەرپەرچدانەوەو وەڵامدانەوەیە بۆ چەندین كتێب و ڕەخنەو هەڵسەنگاندن و وڵامدانەوەی پەرتۆكەكانی لەنمونەی:

لەكەناری دانوبەوە بۆ خڕەی ناوزەنگ، پەنجەكان یەكتردەشكێنن.. نەوشیروان موستەفا

دیداری تەمەن مام جلال

چەپكێك لە مێژووی كۆمەڵە - برایم جلال

هەڵۆسورەكانی قەندیل - فەرەیدون عەبدولقادر

بێگومان لەگەڵ ئەوەی نووسەر شتەكانی زۆر جوان و بەزمانێكی زانستی و ئەكادیمی و ئەدەبی و بەرز نووسیوەو بێ پێچ و پەنا لەسەربابەت و ڕووداوەكان دوواوە، بێگومان لەپاڵ خاڵە ئیجابیەكان، شتی سلبیاتیش دەبێت و مرۆڤ كەمال و مەعسوم نییە و دەكەوێتەژێر كاریگەری كاردانەوەكان و لەكاتێكدا لەوەڵامی شتەكان، یاخود بوختان و چەواشەو هەلبەستراوەكان دەداتەوە،سروشی مرۆڤ وایە، بۆیە ئەگەر كۆنترۆل و بەرزەفتی خۆی نەكات و هێمن نەنووسێت ئەوەدەكەوێتەهەمان لادان و هەڵەی بەرامبەرەوە.

لێرە نووسەری بەڕێز هەندەك جار لەو زمانە ئەكادیمیەی خۆی دوور دەكەوێتەوە هەندەك وشە بۆ ئەوكەسانە بەكاردەبات كە نەدەبوو ئەو وەك بیرمەند و ڕووناكبیرێك ببڕای ببڕ پەنای بۆ ئەو شێوازە لەدەربڕین و زمانە نەگونجاوە ببات.وەك بەكاربردنی وشەی: موراهیقی سیاسی، شێت، جەلاد، ترسەنۆك، دووڕو، جەنەڕاڵی نووسەر، درۆزن، درۆكۆ، فشەكەر، نەخۆش، ناجوامێر، بێ نەزاكەت، ئاست نزم، ماستاوچی، هەڵپەرست، راپۆرتنووس، و چەند وشەیەكیتری لەشێوەی ئەمانە!

ڕەخنە گرتن ئەوكاتە نەرێنی و ڕاست و لۆژیكی وتەواو دروستە، كاتێك لە فۆرمێكی ئەكادیمی و لۆژیكیانەوە دەرببڕێت، هەڵبەت مەبەستم ئەوەنییە بڵێم ڕەخنەكانی نووسەری بەڕێز سەراپای لێر خاڵین لەو مەرج و پڕەنسیپانەوە، بەڵكو لەهەندێك شوێن پێشێلی ڕێساو یاسای ڕەخنەو زمانی نووسینی ئەكادیمیانەكراوەو لە میتۆدی ڕەخنەیی لایداوە، وەك ئاماژەماندا نووسەری هێژا لەپێشەكی كتێبەكەی باس لەڕق وكینەدەكات و ئیدانەو سەركۆنەیدەكات و بە خراپ و كارەسات وەسفی دەكات، كەچی خوێنەر لەكاتی جێهێشتنی پێشەكی كتێبەكە و دواترخوێندنەوەی تەواوی كتێبەكە، هەست بەوە دەكات كەنووسەری بەڕێزیش خۆی بە نەزعەیەكی سایكۆلۆژی تاڕادەیەك توندو ڕقێكی نیمچەئەستوور بەسەریدا زاڵە لەبەرامبەر ئەو بەڕێزانەی كە وڵامی داونەتەوە و لەهەندێك شوێن زمانێكی هەڵچوو و ڕەدو ڕەد فعلێكی پێوەدیارە.ئەفسووس.

لەكاتی نووسین و ڕەخنە و وڵامدانەوەكانیدا شێوەیەك توانج و لاقرتێ و پلار و نزیك لەسنووری گەر هەڵەنەبم و گونجاوبێ بڵێم سوكایەتی بەتایبەتی بە یەكێك لەو نووسەرانەی لەنێوان ئەو چەند نووسەرەی وڵامیان دەداتەوە دەبینرێت! كە پێشووترو لە١/١٢ /٢٠١٢ ،لەكتێبێكی تری خۆی نووسەری هێژا و قەدرگران لەژێر ناوی( چۆن چەپكێك و كام مێژووی كۆمەڵە؟! ) وڵامی كتێبەكەی ئەو كەسەی داوەتەوە كە لەبری بیرەوەری دووبارە وەڵامی دەداتەوە! 

كەنەدەبوو هەرگیز بیرمەندێكی لێهاتوو و خاوەن قەڵەم و ئەزمون و مێژوو و كەسایەتییەكی ئینسایكلۆپیدیای پڕ لەزانیاری و مەعریفە و فەلسەفە و كەشكۆڵێك لە ڕووناكبیری و ئەزمون، و ڕێزدار و ناوداری وەك بەڕێز مەلا بەختیار بكەوێتە ئەم تەلەزگەیە و تووشی هەڵە و شێوازی وا لەوڵام دانەوەبێت !

بیرمەندێك كە قسە لەسەر زۆر ڕەهەند و بابەت و بواری جیاجیای وەك زانستی، هیۆمانیزم، سایكۆلۆژیا، ئەنسرۆپۆلۆژیا، سۆسیۆلۆژیا، فیكر، ئەدەب، سیاسەت ،ئیسلامگەرایی، گلۆبالیزەیشن، عەلمانیەت، مۆدێڕنە، فێمێنیزم، ڕۆشنگەری، مێژوو تاد... دەكات و دەنوسێت.

بیرشمان نەچێت لەپاڵ ئەمەو نووسەر هاوكات لەگەڵ ڕەخنەكانیشیدا ستایشی هەندەك خاڵی ئیجابی و ئەرێنی و بەهیزی هەردوو كۆچكردووان نەوشێروان مستەفا ئەمین و مام جلال دەكات و وەك نووسەرو خەڵكیتر قەلەمی ڕەش بەسەر تەواوی جیاوازییەكان و وێنەی نەیار یاخود ئەوكەسانەی ڕەخنەیان لێی گرتووە و لەبۆچون و دیدەنیگا و هەڵوێست جیاوازبوون لەزۆر شت، لەنووسینەكانیاندا داناهێنێت و زەربی سفریان ناكات، كە ئەوەش یەكێكە لەخاڵە پۆزەتیڤ و بەهێزو،سیفەتە پڕ لە ئینساف و بەرزو جوانەكانی نووسەری لەبیری بیرەوەری لەكاتی نووسیندا دەردەخات.

لەكۆتاییدا دەست خۆشی لە بەڕێز مەلا بەختیاردەكەم و هیوای سەركەوتنی بۆ دەخوازم و خوازیارم زوو بیرەوەرییەكانیشی ببینین و بیان خوێنینەوەو وەك لەبری بیرەوەری، تا پەندو زانیاری و سود و ئەزمون و شتی نەزانراوی زیاتری لێوەربگرین لەوبیرەوەریانەی كەخۆی لەبری بیرەوەری لەبارەیانەوە دەڵێت (كاتێك بیرەوەریەكانم دەنووسم، ئەوەی لەژێر بەڕەی ڕۆژگاردا باسنەكراوە، باسدەكەم؛ و نوكی ڕەخنەش لەكەس نابوێرم. بەتایبەتی بەشی زۆری ئەوانەی لەناو یەكێتی و كۆمەڵەدا، بەناوی بیرەوەری و هەڵسەنگاندنەوە نووسیویانە).


ئەم بابەتە 142 جار خوێندراوەتەوە