Danyal.jpg

دانیال قەساب، شێوەكارێكی جوولەكەی پێشڕەو

تابلۆ

كاتێك عەوداڵی زانیارییەكانی مێژوو دەبین، ئەو دەمە دەزانین كە چەندە خاوەنی كەسانێكین خزمەتێكی گەورە و پڕ لە دڵسۆزییان پێشكه‌ش كردووه ‌و ته‌نها له ‌رێگه‌ی خزمەتەكانیانه‌وه‌ توانیویانه‌ ببنه‌ به‌شیكی گرنكی ناو میژووی وڵات» ئه‌گه‌ر له‌هه‌ر بوارێكدا بووبێتن و ئه‌وه‌ له‌و جۆره‌ كه‌سایه‌یتیانه‌ له‌ناو میلله‌ته‌كه‌مان به ‌شاره‌ جیاوازه‌كانه‌وه‌ بوونیان هه‌یه‌ و نموونەكانیش زۆرن، بەڵام كەمن كە لەدایكبووی ئەو شارو وڵاتە نەبن و هاو ئایین نەبن و دڵسۆز و وەفایەكی هاوشێوەی (دانیال قەساب)یان هەبێت.

(دانیال عوزێر قەساب) ساڵی 1913 لەدایكبووە و ساڵی 2000 كۆچی دوایی كردووە و خاوەن سێ برا بووە بە ناوەكانی شاهین و ناحووم و منیر قەساب و ئەوانیش لە بواری شێوەكاری كاریان كردووە.

هونەرمەند ساڵی 1932 پەیمانگەی هونەرە جوانەكانی بەغدای تەواوكردووە و یه‌كێك بووه‌ له‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ی كه‌ خاوه‌نی تایبەتمه‌ندیتی خۆی هه‌بووه‌ له‌ جۆری بابه‌ت و ته‌نانه‌ت له ‌جۆری ره‌نگ و هێڵه‌كانیشیدا» هه‌ر له‌و رووه‌وه‌ هونەرمەندی شێوەكار (جابر پیرداود) سه‌باره‌ت به‌م شێوه‌كاره‌ دەڵێت : (دانیاڵ له ‌شاری هه‌ولێر مەرسەمێكی كردەوە لای سینەما سەلاحەدین نیگاری تێدا دروست دەكرد، تا ساڵی 1935 مامۆستای وێنە بووە لە خوێندنگه‌ی (اربیل اولی) كه‌ توانیوێتی كۆمەڵێك خوێندكار بێبگەیه‌نێت لە بواری هونەریی لەم كەسایاتیانە (جابیر پیرداود و جەواد رەسوڵ ناجی و فوئاد رەسوڵ ناجی).

ساڵی 1936 گواستراوەتەوە بۆ دواناوه‌ندیی هەولێر و دواتریش لە نێوان ساڵانی 1945 بۆ 1946 گواستراوه‌ته‌وه‌ بۆ شاری كۆیه‌ و مامۆستا بووە و چەندین پیشانگه‌ی كردۆتەوە. دواتر لە كۆتایی ساڵی پەنجاكاندا نەفیكراوە بۆ ئیسرائیل و لە زێدی بابوبابیرانی دوورخراوەتەوە، بەڵام لەگەڵ گەیشتنی بۆ ئیسرائیل، كراوە بە راگری هونەرە جوانەكانی تەلئەبیب، لە ساڵی 1960 بۆ ساڵی 1961 لە لەندەن ژیاوە.

لەو كاتانەدا بوونی مامۆستای هونەر گرنگی و بایەخی خۆی هەبووە، هەربۆیە بەردەوام كە باس لە هونەری ناو خوێندنگەكان و ئەو رۆڵانەی كە مامۆستایان هەیان بووە لە پەروەردەكردنی خوێندكاران بۆ هونەر کراوە، ئەوا ناوی دانیال قەساب وەكو ناوێكی درەوشاوە هێنراوە كە توانیوێتی ببێتە مامۆستایەكی دڵسۆز کە بتوانێت ئەو چێژی هونەرە بچێنێت و چەندین خوێندكار بخاتە بواری هونەرەوە، لە هەمانكاتیشدا لە دەرەوەی خوێندنگەش توانیوێتی هەمان قورسایی و پانتایی هەبێت. كە باس لە تابلۆكانی قەڵای هەوڵێر تابلۆی منارەی چولی و برایم ئاغای دەزەیی دەكەیت، هەست بەو رەسەنایەتییەی هونەر دەكەیت لەلای ئەم هونەرمەندە.

دانیال جگە لەخۆی، سەرجەم ئەندامانی خێزانەی بوونەتە بەشێكی گرنگی ناو مێژووی هونەری شێوەكاریی شاری هەولێر، هەربۆیە مونیری برای بەهەمان شێوە یەكێك بووە لە شێوەكارە دەستڕەنگینەكانی ناو شاری هەولێر و خاوەنی چەندین تابلۆی رەنگینە و تەنانەت لەدوای گەڕانەوەشیان بۆ ئیسرائیل، مونیر هەر بەردەوام بووە لە كاری هونەری و لەو مێژووەدا خاوەنی ستایلێكی واقیعی تایبەتی كوردییانە بووە، هەربۆیە سەرجەم ئەندامانی ئەم خێزانە خێزانێكی هونەریی دەستڕەنگین و پڕ چالاكی و شانازی بوون بۆ خۆیان و بۆ شاری هەولێر و بۆ مێژووی هونەر لە باشووری كوردستاندا.

له ‌هه‌مانكاتدا یه‌كێك بووه‌ له‌و شێوه‌كارانه‌ی كه‌ له‌ پانتاییه‌كی فروانتردا له ‌شاری هه‌ولێر كاری كردووه‌، بۆ نموونه‌ له‌ ساڵی 1941 چۆته‌ به‌غدا و له‌گه‌ڵ گروپی (اصدقا‌ء الفن) و له‌ هۆڵی كۆمه‌ڵه‌ی مانگی سوور له‌ به‌غدا، كاره‌كانی نمایش ده‌كات له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی شێوه‌كارێكی خۆڕسك بووه‌، ساڵی 1948 ده‌بێته‌ مامۆستای په‌یمانگه‌ی هونه‌ره ‌جوانه‌كانی به‌غدا و له ‌ناوه‌ڕاستی په‌نجاكاندا نه‌فیكراوه‌ بۆ ئیسرائیل.(1)

ئه‌م هونه‌رمه‌نده‌ له‌ خۆڕسكییه‌وه‌ بۆته‌ شێوه‌كارێكی ئه‌كادیمی له‌دوای ئه‌وه‌ی په‌یمانگه‌ی هونه‌ره ‌جوانه‌كان ته‌واو ده‌كات و یه‌كێك بووه‌ له‌و شێوه‌كارانه‌ی كه‌ دیكۆری زۆرێك له‌ شانۆییه‌كانی شاری هه‌ولێری كێشاوه‌، ناودارترین تابلۆكانی پێكهاتوون له‌ (قه‌ڵای هه‌ولێر، ئاغای گوندی عوبێدی، مناره‌ی چولی).

سه‌رچاوه‌كان:- فه‌رهاد پیرباڵ (پێشه‌نگه‌كانی هونه‌ری شێوه‌كاری له‌ كوردستاندا)، 2010، ل70.


ئەم بابەتە 85 جار خوێندراوەتەوە