Qsania.jpg

قسه‌ نییه‌، كه‌واته‌: كردار نییه‌

ئه‌دۆنیس - وه‌ر‌گیڕانى: ته‌ڵعه‌ت تاهیر

1

قه‌برى رابردوو، لاى ئێمه‌ ماڵێكه‌ بۆ ئێستا.

چه‌ند زۆرن ئه‌و دیوارانه‌ى سه‌رمان به‌ریان ده‌كه‌وێ.

 2

ماوه‌یه‌كى زۆره‌، رژێمه‌ عه‌ره‌بییه‌كان، گه‌له‌كانیان خستۆته‌ سه‌ر رێگه‌ى كه‌وتن. ئه‌و كه‌وتنه‌ش هه‌ر به‌رده‌وامه‌، به‌شێوه‌یه‌كى به‌هێزتر و خێراتر. له‌به‌رده‌م ئه‌و رژێمانه‌دا هیچ شوێنێكى به‌رز نه‌ماوه‌، هیچ نه‌ماوه‌ بێجگه‌ له‌ نشێو.

رابردوو، به‌ تایبه‌تى رابردووى ئاینیمان، زمانى ئێمه‌ى هه‌ڵلووشى. ئه‌وه‌تا ده‌ستى به‌وه‌ش كردووه‌ ده‌م و زمانیشمان بخوا. پێده‌چێ ئه‌و چركه‌ساته‌ش دوور نه‌بێ كه‌ خودى بوونیشمان قووتبدا.

له‌مه‌وه‌، ئێمه‌ له‌مڕۆدا ده‌سته‌وه‌ستانین ته‌نانه‌ت به‌وه‌ى دان به‌ لاوازیشمان بنێین، بتوانین ره‌خنه‌ له‌وه‌ بگرین كه‌ گوتومانه‌ و كردومانه‌، به‌ تایبه‌تى له‌ نیوه‌ى دووه‌مى سه‌ده‌ى بیسته‌مدا.

له‌به‌ر ئه‌وه‌یش كه‌ عه‌ره‌ب تواناى قسه‌ كردنى نه‌ماوه‌، وه‌ك چۆن پێویسته‌ مرۆڤ قسه‌ بكا، مه‌به‌ستم له‌ قسه‌ كردنه‌ به‌ شێوه‌یه‌كى ته‌واو ئازاد و ته‌واو به‌رپرسیارانه‌، كه‌واته‌ چۆن ده‌توانێ كردار بنوێنێ، وه‌ك چۆن له‌سه‌ر مرۆڤ پێویسته‌ بینوێنێ.

بۆچى عه‌ره‌ب به‌ گشتى و سیاسى به‌ تایبه‌تى حه‌زیان له‌ ره‌وانبێژییه‌؟

ره‌نگه‌ له‌به‌ر ئه‌وه‌ بێت كه‌ ره‌وانبێژیى قه‌ره‌بوو كردنه‌وه‌ى شاراوه‌یه‌، قه‌ره‌بوو كردنه‌وه‌ى ئه‌و شته‌ تایبه‌تانه‌یه‌ كه‌ ئه‌سته‌مه‌ بدركێندرێن.

ره‌نگه‌ له‌به‌ر ئه‌وه‌ش بێت، كه‌ ناسنامه‌ى سیاسه‌تى عه‌ره‌بیى، بۆته‌ ناسنامه‌یه‌كى زمانى ره‌وانبێژیى.

 3

نه‌خێر، له‌ رووى فیكرى و مرۆییه‌وه‌، له‌ دینداریدا نییه‌، ره‌تكردنه‌وه‌ى حه‌زى بێ دین بوون.

 4

خوێندنه‌وه‌ فه‌راهه‌م كردنى ده‌قه‌ – جا ئه‌ده‌بیى بێت یان ئاینیى، به‌ڵام زۆر جار له‌ رێساكانى عه‌ره‌بیدا، خودى ده‌ق ده‌بێته‌ خاوه‌نى خوێنه‌ر، به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ ده‌ق ده‌سه‌ڵاتى به‌سه‌ر خوێنه‌ردا ده‌نوێنێ و ته‌نیا ده‌یكاته‌ روونكه‌ره‌ویه‌ك و لێكده‌ره‌وه‌یه‌كى گوێڕایه‌ڵ و باوه‌ڕدار.

ده‌قى ئاینیى، به‌و پێیه‌ى ده‌بێته‌ خاوه‌نى ئه‌و مرۆڤه‌ى باوه‌ڕى پێی هه‌یه‌، له‌ سه‌رده‌مى كه‌سه‌كه‌دا ناژیێ، سه‌رده‌مى ژیان و جیهان، به‌ڵكو له‌ ئه‌به‌دییه‌تدا ده‌ژى.

 5

ئه‌ى غوبارى جیهان، له‌و شه‌ڕه‌ى له‌ نێوانماندایه‌، ئاگربڕێكى كورت نابه‌خشیت؟

لاى خۆمه‌وه‌، دانیپیاده‌نێم، له‌و كاته‌ى یاده‌وه‌ریم وه‌ك ئه‌مانه‌ت له‌ ده‌ستى به‌یروت داده‌نێم، له‌ ده‌ستى شه‌پۆله‌كانى، له‌ ده‌ریا و له‌ چیا، له‌ راستیدا له‌ واقیعى عه‌ره‌بیى ده‌وروپشتدا هیچ نابیستم بێجگه‌ له‌ حیله‌ى ئه‌و ئه‌سپانه‌ نه‌بێ كه‌ مه‌رگ ده‌یئاژوێ.

ئه‌وه‌تاش زه‌مه‌ن په‌لوپۆمان به‌ شه‌پۆله‌ ره‌شه‌كانییه‌وه‌ ته‌ڕ ده‌كا.

6

نیگه‌رانى ده‌نگێكى تایبه‌تى هه‌یه‌، هه‌ست ده‌كه‌م وه‌ك ئه‌وه‌ى له‌ گه‌رووى مندا له‌دایك ده‌بێت.

به‌ ناوى ئه‌و نیگه‌رانیه‌وه‌، ده‌گه‌ڕێمه‌وه‌ بۆ (زمان) ى ئۆپۆزسیۆنى لوبنانى و عه‌ره‌بیى و ده‌ڵێم

به‌ هه‌موو هه‌مه‌جۆریى و هه‌مه‌ره‌نگییه‌كانیه‌وه‌ جۆرێكه‌ له‌ سیاسه‌تكردن له‌سه‌ر ئاسته‌كانى رووكه‌شى و راسته‌وخۆیى و پراكتیكیدا، له‌به‌ر ئه‌مه‌شه‌ پێشوه‌خته‌ له‌لایه‌ن ئه‌و سیاسه‌ته‌ى گوایه‌ دژایه‌تى ده‌كا، له‌خۆگیراوه‌و پێشوه‌خته‌ خۆى بۆ ئاماده‌ كراوه‌، ئه‌و ئۆپۆزسیۆنه‌ خودى خۆیشى پێویستى به‌ (شۆڕش) ێكى ناوخۆیى هه‌یه‌، شۆڕشێكى ئازاد و دیموكراسییانه‌، به‌ شێوه‌یه‌ك تاكه‌ كارى ئه‌وه‌ نه‌بێت دژایه‌تى ده‌سه‌ڵات بكا، حكومه‌ت به‌ حكومه‌تێكیتر بگۆڕێ، كه‌سانى دیكه‌ له‌ شوێنى (ئه‌وانیتر) دابنێت. به‌ڵكو كاره‌كه‌ تێپه‌ڕ بكات بۆ دژایه‌تى خودى سیسته‌مه‌، له‌ رووى رۆشنبیرییه‌وه‌، له‌ رووى رێساكانه‌وه‌، له‌ ئاستى دنیابینیدا، ئه‌مه‌ش هه‌مووى له‌ پێناو سیسته‌مێكیتر و كۆمه‌ڵگایه‌كیتر.


ئەم بابەتە 92 جار خوێندراوەتەوە