ئەم بابەتە پۆلێنکراوە لە پیتی: (ئـ)
Sep 2, 2019

ئێریش فرید (Erich Fried)


- پیشه‌: شاعیر و وه‌رگێڕ و نوسه‌رى نه‌مساوى.

- له‌ رۆژى 6/5/1921 له‌ شارى ڤین پایته‌ختى نه‌مسا له‌ بنەماڵەیەکی بە ڕەگەز جوو له‌ دایكبووه‌.

- خوێندنى له‌ شارى ڤین ته‌واو كردووه‌.

- له‌ ساڵى 1938 دواى ئه‌وه‌ى باوكى لە لایەن دەزگای هەواڵگریی نازییەکانەوە دەگیردرێت و لە کاتی لێپپیچینەوەدا ده‌یكوژن.

- به‌ ناچارى لە ڕێگای وڵاتی به‌لجیكاوه‌ رایكردوه‌ بۆ به‌ریتانیا و لەوێ کۆمەڵەیەکى پێكهێنا بۆ رزگاركردنى ئەو کەسانەی کە لە نه‌مسا و ئه‌ڵمانیا لە لایەن نازییەکانەوە گیانیان لە مەترسی دایە، توانى یەکێک لەوانه‌ دایكى خۆى لە ڕێگه‌ی ئەو گرووپەوە ڕزگاری بكات.

- یه‌كێك بووه‌ له‌ شاعیره‌ ناسراوه‌كانی سەردەمی خۆی.

- بە یەکێک لە وەرگێڕە هەرە سەرکەوتوو و بە تواناکان دەناسرێت، بە تایبەت لە وەرگێڕانی بەرهەمەکانی "شێکسپێر" و بەرهەمە دراماکانی نووسەرانی دیکەی به‌ریتانی و ئینگلیزی.

- له‌دواى جه‌نگى دووەمی جیهانی، یەکێک لە شاعیرە هەر دیار و کاریگەرەکان دەبێ، کە ڕۆڵی زۆر سەرەکی و بنچینەیی لە لە ڕووداوە سیاسییەکاندا دەگێڕێ.

- دید و ڕوانینێکی زۆر مرۆڤ دۆستانەی لە بەرهەمە شیعرییه‌كانیدا هەیە. 

- خاوەنی (10) خەڵاتی جۆراوجۆری ئەدەبی و کولتووری بووە.

- لە ساڵی 1952 تاكو ساڵى 1968 شرۆڤەکار و وتارنووسی ڕادیو (بی بی سی) بەشی ئه‌ڵمانی بووە.

- یەکێک لە بەناوبانگترین کتێبە شیعرییەکانی (شیعرە داڵدارییەکان)ه‌.

- بەرهەمەکانی بۆ زۆربەی زمانە زیندووەکانی جیهان وەرگێڕدراون و به‌شێكى زۆریش له‌ شیعره‌كانى كراون به‌ كوردى.

- خاوه‌نى چه‌ندین وته‌ى ناوازه‌یه‌ و له‌وانه‌: " منداڵەکان بە گاڵتەوە بەردیان دەگرتە بۆقەکان ، بەڵام بۆقەکان بە ڕاستی دەمردن ..!".

- له‌ رۆژى 22/11/1988 له‌ ته‌مه‌نى (67) سڵى له‌ شارى بادن بادن له‌ ئه‌ڵمانیا كۆچى دوایى كردووه‌.