ئەم بابەتە پۆلێنکراوە لە پیتی: (گ)
Nov 19, 2019

گۆران


- ناوى تەواوى: عەبدوڵڵا سلێمان عەبدوڵڵا .

- لە ساڵى 1904 لە شارى هەڵەبجە لە دایکبووە.

- شاعیر و رۆژنامەنووس و چالاکوانی سیاسیی کورد بووە.

- لە لای باوکی قورئان ‌و سەرەتای خوێندنی خوێندووە. پاشانیش لە مزگەوتی پاشا‌ی ھەڵەبجە بووە بە فەقێ.

- لە ساڵى 1919 باوکی گۆران کۆچی دوایی دەکات.

- لە ساڵى 1921 چووە بۆ خوێندنگاى عیلمییەی کەرکووک بۆ خوێندن. بەڵام بەهۆى کوژرانى موحەممەد بەگی برای لە خوێندن وازدەهێنێت و خەریکى کار دەبێت بۆ ژیانى خۆى و دایکى.

- لە ساڵی 1925 بە مامۆستایی لە خوێندنگەى ھەڵەبجە دامەزراوە ‌و تا ساڵى  ١٩٣٧ لە خوێندنگەکانی ئەو ناوچەیەدا ماوەتەوە.

- لە ساڵى1937 دواى ئەوەى بۆ ماوەیەک بێکار دەبێت، دواتر بە یارمەتیی تۆفیق وەھبی گوێزراوەتەوە بۆ دایەرەی ئەشغاڵ بەشی (کاروباری ڕێگاوبان)،  تا ساڵى 1951 لەوێ دەمێنێتەوە.

- لەساڵى 1950 یەکەمین کۆمەڵە شێعری بە ناوی (بەھەشت و یادگار) لەسەر ئەرکی عەلائەدینی سەجادی لە بەغدا لە چاپدراوە.

- لە ساڵى 1951 بۆ یەکەمینجار زیندانى دەکرێت.

- لە مانگى 11/1952 لە زیندان ئازاد دەکرێت و چووە بۆ شارى سلێمانى بووە بە بەرپرسی رۆژنامەی ژین، تا مانگى 9/1954 لەسەر ئەم کارە دەمێنێتەوە.

- لە ساڵى 1953 و 1961 ھەڵبژاردەیەک لە چیرۆکی بێگانە و ھێندێ سەرنجی رەخنەگرانەی بە چاپ گەیاندووە.

- لە رۆژى 17/10/1954 بۆ دووەمین جار لەگەڵ کۆمەڵێک لە ئاشتی خوازانی شارى سلێمانی دەگیرێت و فەرمانی یەک ساڵ زیندانى و ساڵێک دوورخستنەوەى بەسەردا دەسەپێنن، رۆژانى زیندانى لە زیندانەکانى سلێمانی، کەرکووک، کوت، بەعقووبە ‌و نوگرە سەلمان دەبێت و دورخستنەوەکەشى لە بەدرە  دەبێت.

- لە ساڵی 1954 لە چاپخانەی ژین قەسیدە درێژەکەی (پەیامی کورد بۆ میھرەجانی چوارەمی گەنجان و قوتابییان لە بوخاریست) لە چاپداوە.

- لە رۆژى 12/9/1956 لە زیندان ئازاد دەکرێت دەچێت بۆ شارى بەغداد.

- لە رۆژى 17/11/1956 جارێکى دیکە زیندانى دەکرێتەوە، دادگای کەرکووک فەرمانی (3) ساڵ بەندکردنی بە بارمتە دانانی ھەزار دیناری کاتی دەسەپێنێت بەسەریدا، لەگەڵ ئەوەشدا فەرمانى پێدەکەن کە تا ئەو ماوەیە بێدەنگى هەڵبژێرێت و حکومەت لەخۆى رازیبکات، بەڵام گۆران نە ھەزار دینارەکەی دەبێ ‌و ئە ئەشیەوێ بەڵێنى وەھا بە حکومەت بدات، بۆیە دەخرێتەوە بەندیخانە و رۆژانى بەندیخانەش لە کەرکووک و بەعقووبە بەسەردەبات.

- لە رۆژى 10/8/1958 دواى سەرکەوتنی شۆڕشی ١٤ی گەلاوێژ لە زینداندا ئازاد دەکرێت.

- لە دواى ئازادکردنى دەگەڕێتەوە بۆ شارى سلێمانی و دواى ماوەیەک لەگەڵ شاندێکی میللی سەردانى یەکێتیی سۆڤیەت و چین ‌و کۆریای باکوور دەکات.

- لە ساڵى 1958 بەنیاز بووە کۆمەڵە شێعرێک بە ناوی (سروشت و دەروون) لە چاپبدات، دوای ئەوەى خستیە ژێر چاپ، بەڵام  تەواوی نەکرد.

- لە سەرەتای ١٩٥٩دا سەرپەرشتیی گۆڤاری شەفەق گرتۆتە دەست و تا ناوەڕاستی ساڵى 1960 کاری تێدا کردووە، بەڵام بەهۆى بەشداریکردنى لە دووەمین کۆنگرەی مامۆستایانی کورد لە شەقڵاوە لەسەر کارلایان بردووە.

- لە ناوەڕاستی ساڵی 1960 دەچێتەوە بۆ شارى بەغدا و دەبێت پڕۆفیسۆرى یاریدەدەر لە بەشی کوردی کۆلێژی ئادابی زانکۆی بەغدا و  ئەندامی دەستەی نووسەرانی رۆژنامەی ئازادی.

- لە ساڵى 1968 لەلایەن (ھۆگر)ی کوڕی و براکانی کۆمەڵە شیعرى (سروشت و دەروون) لە گەڵ ئۆپەرێتی ئەنجامی (یاران)  چاپکراوە.

- لە ساڵى 1978 لیژنەیەک پێکھاتوو لە (محەممەدی مەلا کەریم، د.  عێزەدین مستەفا، کاکەی فەلاح ، حەمەکەریم فەتحوڵڵا، جەلال دەباغ ، ھۆگر گۆران ، ھێرۆ گۆران و ئەژی گۆران)  بۆ کۆ کردنەوەی بەرھەم و شێعرەکانی گۆران کە زۆربەی لە گۆڤار و رۆژنامە کوردییەکانی دەرەوە و ناوەوەی عێراق بڵاو کرابوونەوە، وەک گۆڤاری ھاوار لە سووریا و ڕۆژنامەی ژیانەوە، دەنگی داس، ژین، ئازادی، گۆڤاری گەلاوێژ، دەنگی گێتی تازە، ھیوا، شەفەق، بەیان، بڵێسە، رووناھی، نامیلکەی دیاریی لاوان و یادگاری لاوانی عێراق.

- لە ساڵى 1980 دیوانى گۆران لە لایەن لیژنەکەوە بەچاپ گەیەندرا.

- شارەزایى زۆرى لە ئەدەبیاتی گەلانی تر وەک تورک و ئینگلیزی هەبووە.

- جگە لە نوسینى شیعر دەستێکی باڵاشى لە بواری پەخشاندا هەبووە.

- لە سەرەتای 1962 دەردەکەوێت کە، تووشی نەخۆشیی شێرپەنجەى گەدە بووە، لە شارى بەغدا نەشتەرگەری بۆ دەکرێت، دواتر بۆ چارەسەر چوە بۆ شارى مۆسکۆ و (3) سێ لە نەخۆشخانەی کرێملین و سەنەتۆری بەرڤیخە دەمێنێتەوەو دواتر دەگەڕێتەوە بۆ عێراق.

- دواى گەڕانەوەی بە ماوەیەکی کەم نەخۆشییەکەی سەرھەڵدەداتەوە. لەبەر ئەوە دەگەڕێتەوە بۆ سلێمانی کۆتاییەکانى ژیانى لەو شارە بەسەر دەبات.

- لە رۆژى 18/11/1962 بە نەخۆشى شێرپەنجە لە شارى سلێمانى کۆچى دوایى دەکات.

بەرھەمەکان:

- بەھەشت و یادگار، بەغدا، ١٩٥٠

- فرمێسک و ھونەر، بەغدا، ١٩٦٨

- سروشت و دەروون، سلێمانی، ١٩٦٩

- لاوک و پەیام، سلێمانی، ١٩٦٩

- دیوانی گۆران، بەغدا، ١٩٨٠

- نووسین و پەخشان و وەرگێڕاوەکانی گۆران، کۆکردنەوەى نوسینى پێشەکى ئومێد ئاشنا ، هەولێر، 2002.